فلسفه اخلاق - صفحه : 180

انسان او نبود ، هيچيك از اين احساسهای اخلاقی كه با سودهای بدنی جور در نمی‏آيد در انسان وجود نداشت حالا عجيب اين است كه دنيای اروپا به عللی‏ كه جداگانه بايد بحث بشود و گرايشهای شهوانی و هواهای نفسانی خيلی در آن‏ دخالت دارد دلش نمی‏خواهد وجود روح ملكوتی را در انسان بپذيرد ( البته‏ كلی نمی‏گويم ، در ميان آنها هم " روحی " زياد است ) از طرف ديگر می‏بينند در انسان گرايشهايی هست كه با طبيعت مادی او جور در نمی‏آيد ، گرايشهايی بر ضد طبيعت مادی انسان . اين خيلی واضح و روشن است : هميشه روح انسان دروازه ای بوده برای‏ معنويت بشر كه از اينجا بفهمد كه من يك حقيقت معنوی هستم ، من قابل‏ بقاء هستم ، " من ) ] حقيقتی جاودان است و با مردن كار " من " پايان‏ نمی‏پذيرد ، ولی زورش می‏آيد اين حرف را بپذيرد از طرف ديگر اين را نمی‏تواند انكار بكند كه در انسان دو گونه گرايش وجود دارد ، گرايشهای‏ طبيعی و مادی و گرايشهای معنوی يعنی حسابهايی كه با حسابهای مادی جور در نمی‏آيد . " ويليام جيمز " مردی است الهی و كتابهايی كه تاكنون از او ترجمه‏ شده در حد زيادی خوب است مخصوصا كتاب " دين و روان " او روانشناس و فيلسوف بسيار مبرزی بوده است و از دانشمندان بزرگ جهان شمرده می‏شود از زمان فوتش شايد شصت سال بيشتر نگذرد در آن كتاب ، اين مرد منصف حرف‏ خوبی می‏زند ، می‏گويد : در انسان يك سلسله غرايز وجود دارد كه با حسابهای‏ مادی جور در نمی‏آيد ( با كمال صراحت اعتراف می‏كند ) غرايز مادی را با جهان ماده پيوند می‏دهد ، و بايد باشد اينها كانالهايی است ميان ما و جهان ماده . مثلا اگر در ما حس گرسنگی