فلسفه اخلاق - صفحه : 41

دارد و آن ، شناخت ذات است ( در ترجمه كلمه " ذات " را نوشته بودند من حدسم خيلی قوی است كه بايد به جای ذات ، كلمه " نفس " ترجمه‏ می‏كردند ) در عالم فقط يك معرفت وجود دارد و آن معرفت نفس است ، يعنی خودشناسی درباب معرفت ، تكيه گاه فرهنگ هندی ، معرفه النفس است‏ يعنی اينكه انسان خود را بايد بشناسد ، خود را بايد كشف كند تمام‏ رياضتهای هندی هم برای رسيدن به اين مطلب است می‏گويد اين را فهميدم كه‏ يك اصل اين است كه در همه جهان يك معرفت و يك شناخت وجود دارد و آن‏ شناخت و كشف كردن خود است . اصل دوم اينكه : هر كس خود را شناخت خدا را شناخته است و جهان را . ( از اينجاست كه می‏گويم بايد ترجمه می‏كرد معرفت نفس نه معرفت ذات ) اين هم حرف درستی است اين هر دو اصلی كه او می‏گويد ، در كلمات پيغمبر اكرم و اميرالمؤمنين هست در كلمات اميرالمؤمنين در نهج البلاغه نيست‏ ولی در غرر و درر آمدی هست می‏فرمايد : « معرفة النفس انفع المعارف » (1) شناخت خود از هر شناختی سودمندتر است راجع به اينكه هر كس خود را شناخت ، خدا را شناخته و جهان را ، جمله ها از پيغمبر اكرم و اميرالمؤمنين هست به همين مضمون : هر كه خود را شناخت خدا را شناخته‏ است . اصل سوم كه گاندی می‏گويد من اين سه اصل را از مطالعه اپانيشادها كشف‏ كردم اين است كه در همه دنيا يك نيرو و يك نيكی وجود دارد و بس آن‏ نيرو ، نيروی تسلط بر خويشتن است هر كس بر

پاورقی : 1 ) غرر و در آمدی ، ص 768 ، فصل 80 حديث . 151