حماسه حسيني3 - صفحه : 66

كلام شهرستانی در اينكه هسته همه حوادث در قرن اول ريخته شد :

در صفحه 5 " سموالمعنی " از شهرستانی در " ملل و نحل " نقل می‏كند كه گفته : " كل التبليلات التی مرت بالتاريخ الاسلامی سواء فی العقيدش أو السياسة يمكننا أن نجد لها مرتجعا و مردا فی حوادث صدر التاريخ " ( 1 ) .

مرد بزرگ يعنی چه ؟

مردان بزرگ تاريخ ، عظمت و بزرگی : مقياس عظمت و بزرگی افراد ، شخصيت روحی آنها است . البته واضح است كه مقياس عظمت افراد مشخصات‏ بدنی يا نژادی آنها نيست . ما در تاريخ به افراد و اشخاصی بر می‏خوريم كه‏ آنها افراد برجسته تاريخ به شمار می‏روند و در صفحات تاريخ مانند قله‏های‏ كوه بر روی صفحه زمين برجستگی دارند و نمايان می‏باشند برخلاف ساير افراد كه در حكم سنگريزه‏ها بر روی صفحه تاريخ به شمار می‏روند كه انسان در همان‏ نقطه بالخصوص اگر بايستد و مطالعه كند آنها را می‏بيند و بعضيها هم‏ اينقدر ريز و كوچكند كه اصلا ديده نمی‏شوند . مثلا اسكندر و ناپلئون و نادر و شاه اسماعيل و امثال اينها افراد بزرگ‏ و برجسته تاريخند همانطوری كه انبياء بزرگ و اولياء

پاورقی : 1 - [ ترجمه : تمامی مشكلات و گرفتاريهائی كه بر تاريخ اسلامی گذشته‏ است ، در عقيده باشد يا سياست ، ما را رسد كه سرچشمه آن را در حوادث‏ صدر تاريخ بيابيم ] .