حکمتها و اندرزها - صفحه : 190

ديگران‏اند از حدود منطقه و رنگ و نژاد و زبان و خصوصيات يك ملت‏ بالخصوص خارج می‏باشند ؟ برای آنكه عظمت و رفعت آنها آنان را در مقامی‏ قرار داده كه با همه قاره‏ها و منطقه‏ها ، رنگها و نژادها ، زبانها و عادتها نسبت متساوی دارند . در دنيا به اين حقيقت معترف است كه‏ بزرگان علم و دانش و اخلاق و معنويات متعلق به همه جهان می‏باشند . رسول خدا فرمود : اگر می‏خواهيد وجود شما مثل ابر و باران و ماه و خورشيد نعمت شامل و جامعی بشود كه به همه احاطه پيدا كند ، رفعت و عظمت پيدا كنيد ، چه رفعت و چه عظمتی ؟ رفعت و عظمتی كه از صفات عالی‏ انسانيت برای انسان پيدا می‏شود ، رفعت و عظمتی كه وابسته به مال و ثروت نيست كه خطر دزديدن و سوختن و غرق شدن داشته باشد ، وابسته به‏ مقام اجتماعی نيست كه با يك تصميم ما فوق يكباره معدوم شود ، رفعت و عظمتی كه با روح و جان شما يكی بشود . تزاحمها و تصادمها و تنازعها مولود محدوديت و ضيق است ، وقتی كه‏ طالب زياد شد و مطلوب كم ، وقتی گرسنه زياد شد و طعمه وافی نبود ، خواه‏ ناخواه جنگ و نزاع و خونريزی پيدا می‏شود . اما اين نكته را بايد در نظر داشت كه گاهی نه ضيق است و نه محدوديت و در عين حال مزاحمت وجود دارد ، و آن در وقتی است كه روح انسان گرفتار ضيق و محدوديت يعنی نظر تنگی و حرص و آز بشود ، در اين وقت است كه برای بشر يك حالت سبعيت و درندگی پيدا می‏شود ، حاضر است برای نيم دانگ كه به خودش برسد موجبات‏ زيان و بدبختی ديگران را فراهم سازد ، آدمی كه گرفتار حرص و طمع است‏