سيري در سيره ائمه اطهار - صفحه : 77

شكنجه بودند همينكه اطلاع پيدا كردند كه پيغمبر كسی را جوار نمی‏دهد ولی او رفته در ساحل دريا و آنجا نقطه‏ای را مركز قرار داده ، يكی يكی رفتند آنجا . كم كم هفتاد نفر شدند و خودشان قدرتی تشكيل دادند . قريش ديگر نمی‏توانستند رفت و آمد بكنند . خودشان به پيغمبر نوشتند كه يا رسول الله‏ ! ما از خير اينها گذشتيم ، خواهش می‏كنيم به آنها بنويسيد كه بيايند مدينه و مزاحم ما نباشند ، ما از اين ماده قرار داد خودمان صرف نظر كرديم ، و به همين شكل صرف نظر كردند . به هر حال اين قرار داد صلح برای همين خصوصيت بود كه زمينه روحی مردم‏ برای عمليات بعدی فراهم تر بشود ، و همين طور هم شد ، عرض كردم مسلمين‏ بعد از آن در مكه آزادی پيدا كردند ، و بعد از اين آزادی بود كه مردم‏ دسته دسته مسلمان می‏شدند ، و آن ممنوعيتها به كلی از ميان برداشته شده‏ بود . حال وارد شرايط زمان امام حسن و شرايط زمان امام حسين بشويم ، ببينيم‏ كه آيا دو جور شرايط بوده است كه واقعا اگر امام حسن به جای امام حسين‏ بود كار امام حسين را می‏كرد و اگر امام حسين هم بجای امام حسن بود كار امام حسن را می‏كرد ، يا نه ؟ مسلم همين طور است . فقط نكته‏ای عرض بكنم‏ و آن اين كه اگر كسی بپرسد آيا اسلام دين صلح است يا دين جنگ ؟ ما چه‏ بايد جواب بدهيم ؟ به قرآن رجوع می‏كنيم . می‏بينيم در قرآن ، هم دستور جنگ رسيده و هم دستور صلح . آيات زيادی راجع به جنگ با كفار و مشركين‏ داريم : « و قاتلوا فی سبيل الله الذين يقاتلونكم و لا تعتدوا »( 1 ) ، و آيات

پاورقی : . 1 سوره بقره ، آيه . 190