انسان و سرنوشت - صفحه : 59

خود را در سر چهار راهيهايی می‏بيند و هيچ گونه اجباری ندارد كه فقط يكی‏ از آنها را انتخاب كند ، ساير راهها بر او بسته نيست ، انتخاب يكی از آنها به نظر و فكر و اراده و مشيت شخصی او مربوط است . يعنی طرز فكر و انتخاب اوست كه يك راه خاص را معين می‏كند . اينجاست كه پای شخصيت و صفات اخلاقی و روحی و سوابق تربيتی و موروثی‏ و ميزان عقل و دور انديشی بشر به ميان می‏آيد و معلوم می‏شود كه آينده‏ سعادتبخش يا شقاوت بار هر كسی تا چه اندازه مربوط است به شخصيت و صفات روحی و ملكات اخلاقی و قدرت عقلی و علمی او و بالاخره به راهی كه‏ برای خود انتخاب می‏كند . تفاوتی كه ميان بشر و آتش كه می‏سوزاند و آب كه غرق می‏كند و گياه كه‏ می‏رويد و حتی حيوان كه راه می‏رود وجود دارد ، اين است كه هيچ يك از آنها كار و خاصيت خود را از چند كار و چند خاصيت برای خود انتخاب‏ نمی‏كنند ، ولی انسان انتخاب می‏كند ، او هميشه در برابر چند كار و چند راه قرار گرفته است و قطعيت يافتن يك راه و يك كار فقط به خواست‏ شخصی او مرتبط است .