ده گفتار - صفحه : 131

می‏دهد . پس آن چيزی كه زندگی می‏دهد دين است و آن چيزی كه زندگی می‏پذيرد افراد بشرند كه ما هستيم . پس احياء فكر دينی يعنی چه ؟ اولا عرض می‏كنم‏ عنوان بحث ما " احياء فكر دينی " است نه " احياء دين " . فرض كنيد گفتيم : احياء دين . هيچ منافات نيست كه هم دين محيی و زنده كننده ما باشد و هم ما وظيفه داشته باشيم كه محيی و زنده كننده دين باشيم . اين به‏ اصطلاح دور نيست . در جلسه اول يا دوم كه راجع به تقوا صحبت می‏كردم عرض كردم تقوا برای‏ انسان مصونيت است ، تقوا به انسان صيانت می‏دهد ، صائن و حافظ انسان‏ است . در عين حال انسان موظف است كه صائن و حافظ تقوا باشد و اين دور نيست ، زيرا از دو جنبه است . ما بايد از يك نظر حافظ تقوا باشيم ، تقوا از نظر ديگر و جنبه ديگر حافظ ما است . در اينجا هم همينطور است : ما بايد محيی دين باشيم و دين هم محيی ما است ، يعنی ما بايد زنده نگه داريم مايه زندگی خودمان را ، مثل اينكه‏ آب در حيات جسمانی ما مايه زندگی است ، وسيله زندگی ما است ، ولی ما بايد همين آب را سالم و پاك و زنده و عاری از هر نوع عفونت و آلودگی‏ نگه داريم . ما نسبت به آب يك وظيفه داريم ، آب هم در طبع خودش‏ خاصيتی دارد كه خدای تبارك و تعالی برای او قرار داده است . به علاوه در تعبيرات خود دين هر دو تا آمده است . هم ذكر شده است كه‏ دين محيی شما است مثل همين آيه‏ای كه خواندم ، و هم دستورهائی رسيده است‏ تصريحا يا اشاره كه شما هم بايد محيی دين باشيد ، بايد دين را زنده نگه‏ داريد ، بايد اين وظيفه را برای هميشه به عهده داشته باشيد و متوجه باشيد كه بايد دين را زنده نگه داشت و نگذاشت كه دين