مساله شناخت - صفحه : 55

« والقمر اذا تليها 0 و النهار اذا جليها 0 و الليل اذا يغشيها 0 والسماء و ما بنيها 0 و الارض و ما طحيها 0 و نفس و ما سويها 0 فالهمها فجورها و تقويها 0 قد افلح من زكيها 0 و قد خاب من دسيها »( 1 ) . اول طبيعت را ذكر می‏كند : سوگند به تابش صبحگاه خورشيد ، سوگند به ماه چون پيروی‏ آفتاب كند ، سوگند به روز چون خورشيد را جلا دهد ، سوگند به شب آنگاه كه‏ جهان را فرا می‏گيرد ، سوگند به آسمان و آنكه آن را بنا كرد ، سوگند به‏ زمين و آنكه آن را گسترد ، سوگند به نفس و جان انسان ، سوگند به اعتدال‏ روح انسان ( چه زيبا می‏گويد قرآن ! به خدا انسان اشكش جاری می‏شود از زيبائی و لطف اين آيات ) ، قسم به جان انسان ، قسم به اعتدال جان انسان‏ ، به اين اعتدال خلقت ، كه فجور و تقوای [ نفس را به او الهام كرد ( 2 ) ] . بعد می‏گويد : « قد افلح من زكيها »رستگار شد آنكه نفس خودش را پاك كرد . ای آقای عالم ! ای آقای فيلسوف ! ضعفهای خودت را بايد بر طرف كنی . اينكه من در لابراتوار هستم كافی نيست ، بايد آدم بود . اگر می‏خواهی شناخت داشته باشی ، شرط شناخت صحيح داشتن آدم بودن است . آدم‏ باش ، برو در لابراتوار ، آدم باش برو سر كلاس ، آدم باش و فكر كن ، آدم باش و تدريس كن ، آدم باش و سر كلاس استاد بنشين .

پاورقی : . 1 سوره شمس ، آيات 1 تا . 10 . 2 فجور يعنی انفجار ، تقوی يعنی پاكی . قرآن گناه را نوعی انفجار می‏بيند لذا فجور می‏گويد . تعبير كردن به فجور در مورد گناه خيلی معنی‏ خاص دارد . تعبيراتی كه قرآن راجع به ثواب و گناه دارد خيلی مهم است ، گاهی گناه را " فجور " می‏نامد ، گاهی " اثم " می‏نامد و گاهی " وزر " ( بار سنگين ) . به قدری نكات لطيف و دقيق روانشناسی [ در اين‏ تعبيرات ] هست كه اصلا سابقه ندارد .