انسان کامل - صفحه : 176

كند ، پايان اين راه اين است كه پرده ميان او و خدا به كلی برداشته‏ می‏شود و به تعبير خودشان به خدا می‏رسد . در قرآن مسئله " لقاءالله " مطرح است و عرفا درباب لقاءالله خيلی سخن گفته‏اند كه داستان مفصلی دارد و من عجالتا نمی‏خواهم در موضوع لقاءالله وارد شوم كه آيا اين حرف‏ می‏تواند معنی داشته باشد يا نه . ولی به هر حال ، عارف نمی‏گويد كه من به‏ جائی برسم كه جهانی از انديشه شوم ، آئينه‏ای شوم كه جهان در من منعكس‏ شود ، می‏گويد می‏روم تا به مركز جهان برسم : " « يا ايها الانسان انك‏ كادح الی ربك كدحا فملاقيه »" ( 1 ) به آنجا كه رفتی و رسيدی ، همه چيز هستی و همه چيز داری ، العبودية جوهرش كنهها الربوبيه همه چيز داری ولی‏ هيچ چيز را نمی‏خواهی ، معما اين است . به مقامی می‏رسی كه همه چيز به تو می‏دهند و تو به هيچ چيز اعتنا نداری جز به خود او . ابوسعيد ابی‏الخير چه‏ شيرين می‏گويد : آن كس كه تو را شناخت جان را چه كند فرزند و عيال و خانمان را چه‏ كند

ديوانه كنی هر دو جهانش بخشی
ديوانه تو هر دو جهان را چه كند

اول [ شناسنده‏ات را ] ديوانه خودت می‏كنی و بعد هر دو جهان را به او می‏دهی ، اما زمانی هر دو جهان را به او می‏دهی كه او اصلا آنها را نمی‏خواهد . تا روزی كه تو را نشناخته ، همه چيز می‏خواهد ولی در آن موقع به او نمی‏دهی . وقتی كه تو را شناخت ، همه چيز را به او می‏دهی ولی او در اين‏ هنگام به هيچ چيز اعتنا ندارد ، چون تو را پيدا كرده است ، ديگر نه دنيا را می‏خواهد و نه آخرت را ، تو [ را می‏خواهد كه ] مافوق دنيا و آخرت‏ هستی .

پاورقی : . 1 سوره انشقاق ، آيه . 6