آشنايي با علوم اسلامي 3 - صفحه : 18

" فقه " است در ميان مسلمين معمول شده است و آن كلمه " اجتهاد " است . امروز در ميان ما كلمه " فقيه " و كلمه " مجتهد " مرادف‏ يكديگرند . اجتهاد از ماده " جهد " ( به ضم جيم ) است كه به معنی منتهای كوشش‏ است . از آن جهت به فقيه ، مجتهد گفته می‏شود كه بايد منتهای كوشش و جهد خود را در استخراج و استنباط احكام به كار ببرد . كلمه " استنباط " نيز مفيد معنی بی شبيه اينها است . اين كلمه از ماده " نبط " مشتق شده است كه به معنی استخراج آب تحت الارضی است . گوئی فقها كوشش و سعی خويش را در استخراج احكام تشبيه كرده‏اند به‏ عمليات مقنيان كه از زير قشرهای زيادی بايد آب زلال احكام را ظاهر نمايند .