تکامل اجتماعي انسان - صفحه : 104

چون انسان كار را برای لذت انجام می‏دهد ، منتها يا لذت مادی و يا لذت‏ معنوی . اپيكور كه از فلاسفه قديم يونان است ، طرفدار لذت است اصالت‏ لذت منتها با تعبير معروفی كه از مكتب او می‏كنند ، می‏گويند او طرفدار " دم غنيمتی " است كه از زبان خيام هم می‏گويند و مقصود همان عياشی و خوشی ظاهری و استفاده از فرصتها در خوردن و نوشيدن و هر نوع لذت مادی‏ است و لهذا " لاابالی گری " به " اپيكوريسم " معروف شده است ، ولی‏ می‏گويند مكتب واقعی او اين نبوده و لذت را تنها به لذت حيوانی محدود نمی‏كند ، بلكه معتقد است كه برای انسان يك سلسله لذات معنوی هم وجود دارد و لذات معنوی از لذات مادی ، هم بادوامتر است و هم بی‏رنجتر . ممكن است كسی بگويد چه مانعی دارد كه ما بر اساس وجدان انسان كه از كارهای اخلاقی لذت می‏برد ، ولو اينكه خدائی در كار نباشد معنويت را برقرار كنيم . مثلا انسان از زيبائی لذت می‏برد بدون اينكه هيچ منفعت‏ مادی داشته باشد كه به حال جسمش مفيد باشد يا خود جسم باشد . و يا انسان‏ اگر منزلی داشته باشد و در آن گلكاری عالی‏ای باشد كه از منظره‏اش لذت‏ ببرد برای او ارزش دارد در صورتی كه اين منظره نه خودش ماده است كه‏ انسان به آن برسد و نه به حال جسم انسان مفيد است ولی به حال روان انسان‏ مفيد است . بالاخره انسان به نوعی از آن ، استفاده و لذت می‏برد . و يا يك مرغ خوش آواز كه در باغ چه چه می‏زند برای انسان ارزش دارد و از آن‏ لذت می‏برد در صورتی كه نه خود آن چه چه ماده‏ای است كه انسان به آن برسد و نه جسمش از آن سود می‏برد ولی روانش لذت می‏برد .