حکمتها و اندرزها - صفحه : 88

است . احتياج و دست پيش اين و آن دراز كردن است كه شرافت انسان را لكه دار می‏كند و همانا بی نيازی و احتياج نداشتن است كه حافظ كرامت و عزت و شرافت آدمی است ، و از همين جاست كه كار و كسب و هر چيزی كه‏ احتياج انسان را از ابنای نوع خودش رفع می‏كند مقام مقدس و محترمی پيدا می‏كند ، زيرا چه چيزی مقدس تر و محترم تر از آن چيزی كه آبرو و حيثيت‏ آدمی را نگهداری كند . ايضا به آن حضرت نسبت داده شده كه فرمود : " اگر می‏خواهی آزاد باشی و حريت داشته باشی مانند بندگان و غلامان‏ زحمت بكش و كار كن ، اميد و آرزوی خود را از مال و ثروت جميع فرزندان‏ آدم قطع كن ، هرگز چشم طمع به مال و ثروت و اندوخته ديگران نداشته باش‏ . اگر كار و كسبی به تو پيشنهاد شد نگو اين كار كسر شأن من است و درجه و مقام مرا در اجتماع پست می‏كند ، زيرا هيچ چيز به اندازه اينكه انسان از ديگران توقع و تقاضا داشته باشد و از ديگران استمداد مالی كند انسان را پست و حقير و خوار نمی‏كند . تو تا وقتی كه نسبت به ديگران بی نيازی و استغنا بورزی و چشم طمع به مال كسی نداشته باشی و از احدی عطيه و هديه‏ نخواهی و از كسی توقع و تقاضا نداشته باشی از همه مردم بلندقدرتر خواهی‏ بود " ( 1 ) . رسول خدا فرمود : " از رحمت خدا دور است آن كسی كه سنگينی زندگانی خود را روی دوش‏ اجتماع بيندازد " ( 2 ) .

پاورقی : . 1 مضمون رباحی منسوب به علی ( ع ) . . 2 اصول كافی ، ج 5 ، ص . 72