انسان کامل - صفحه : 134

عابدی را كه به كوهی پناه برده و آنجا مشغول عبادت است ، توصيف و تمجيد می‏كند . می‏گويد من به او گفتم كه تو چرا به شهر نمی‏آئی كه به مردم‏ خدمت كنی . ( 1 ) عابد يك عذری می‏آورد ، سعدی هم سكوت می‏كند ، مثل‏ اينكه عذر عابد را قبول كرده است ، می‏گويد :

بگفت آنجا پری رويان نغزند
چوگل بسيار شد پيلان بلغزند

پری رويان نغز در شهر هستند ، اگر چشمم به آنها بيفتد ، اختيار خودم را ندارم و نمی‏توانم خودم را ضبط كنم ، [ لذا ] آمده‏ام خودم را در دامن غار حبس كرده‏ام . ماشاءالله به اين كمال ! آدم برود خودش را يك جا حبس كند [ كه به‏ كمال برسد ] ؟ اين كه كمال نشد . آقای سعدی ! قرآن احسن القصص را برای‏ شما نقل كرده است . احسن القصص قرآن ، داستان يوسف است ، داستان‏ يوسف ، داستان " « انه من يتق و يصبر »" ( 2 ) است ، يعنی قرآن‏ می‏گويد تو هم يوسف باش ! تمام امكانات و شرايط برای كامجويی فراهم شده‏ و حتی راه فرار بسته است ولی در عين حال ، عفت خود را حفظ می‏كند و درهای بسته را به روی خود باز می‏كند . يوسف ، جوانی عزب و بدون زن و در نهايت درجه زيبايی

پاورقی : . 1 البته سعدی ضد اين مطلب را هم در جای ديگر گفته است :

صاحبدلی به مدرسه آمد زخانقاه
بشكست عهد صحبت اهل طريق را
گفت آن گليم خويش برون می‏برد زموج
وين سعی می‏كند كه بگيرد غريق را

كه در فرق عالم و عابد ، حرف درستی گفته است . . 2 سوره يوسف ، آيه . 90