آشنايي با علوم اسلامي 3 - صفحه : 94

" به عرض می‏رساند : عباس خدماتی كه فرموده بوديد به جان منت داشته‏ به تقديم رسانيد . اميد كه اين محب را از دعای خير فراموش نفرمائيد كلب آستان علی ، عباس " ( 1 ) . امتناع مقدس اردبيلی از آمدن به ايران سبب شد كه حوزه نجف به عنوان‏ مركزی ديگر در مقابل حوزه اصفهان احيا شود ، همچنانكه امتناع شهيد ثانی و پسرش شيخ حسن صاحب " معالم " و دختر زاده‏اش سيد محمد صاحب " مدارك " از مهاجرت از جبل عامل به ايران سبب شد كه حوزه شام و جبل‏ عامل همچنان ادامه يابد و منقرض نگردد . صاحب " معالم " و صاحب " مدارك " برای اينكه دچار محظور و رودربايستی برای توقف در ايران نشوند ، از زيارت حضرت رضا ( ع ) كه فوق العاده مشتاق آن بودند صرف نظر كردند . اين بنده فعلا نمی‏داند كه مقدس اردبيلی ، فقه را كجا و نزد چه كسی‏ تحصيل كرده است . همين قدر می‏دانيم كه فقه را نزد شاگردان شهيد ثانی‏ تحصيل كرده است . پسر شهيد ثانی ( صاحب معالم ) و نواده دختريش ( صاحب مدارك ) در نجف شاگرد او بوده‏اند . در كتاب زندگی جلال الدين‏ دوانی می‏نويسد كه : " ملااحمد اردبيلی ، مولانا عبدالله شوشتری ، مولانا عبدالله يزدی ، خواجه افضل الدين تركه ، ميرفخرالدين هما كی ، شاه ابو محمد شيرازی ، مولانا ميرزاجان و مير فتح شيرازی ، شاگردان خواجه جمال الدين محمود بوده‏اند و او شاگرد محقق

پاورقی : . 1 اين داستان هر چند در ماخذ معتبر نقل شده ولی با توجه به سال فوت‏ محقق اردبيلی و جلوس شاه عباس قابل خدشه و نيازمند به تحقيق است .