شرح منظومه2 - صفحه : 219

معين مثلا هزار عدد از از احزاء را از جسم جدا می‏كنيم اين تعداد يا حجمی‏ به وجود می‏آورند و يا به وجود نمی‏آورند ، اگر حجمی به وجود نياورند پس‏ هر اندازه ديگر هم بر آنها اضافه كنيم حجمی پيدا نخواهد شد ، و لو غير متناهی اضافه شود ، زيرا از ضم هيچ به هيچ ، شی‏ء به وجود نمی‏آيد ، همچنان‏ كه از ضم صفر به صفر عدد پيدا نمی‏شود . و اما اگر حجمی پديد آيد ، آن حجم‏ مقدار معينی خواهد بود ( مثلا يك ميلی متر مكعب ) پس قاعدتا حجمی كه دو برابر اين حجم باشد مشتمل بر اجزائی دوبرابر است و حجمی كه ده برابر است مشتمل بر اجزائی است كه از لحاظ عدد ده برابر است و همين طور . . . . پس هر جسمی را كه در نظر بگيريم چون حجم معينی دارد از نسبت‏