خدمات متقابل اسلام و ايران - صفحه : 492

خرمنی خوشه‏هائی چيده است . تنها اساتيد سنی او را دوازده تن نوشته‏اند . و به همين جهت مردی جامع بوده است ، علاوه بر فقه و اصول از فلسفه و عرفان و طب و نجوم هم آگاهی داشته است . فوق‏العاده زاهد و متقی بوده‏ است شاگردانش در احوالش نوشته‏اند كه در ايام تدريس ، شبها به هيزم‏ كشی برای اعاشه خاندانش می‏رفت و صبح به تدريس می‏نشست ، مدتی در بعلبك به پنج مذهب ( جعفری ، حنفی ، شافعی ، مالكی ، حنبلی ) تدريس‏ می‏كرده است . شهيد تأليفات زيادی دارد ، معروفترين تأليف او در فقه‏ شرح لمعه شهيد اول و ديگر مسالك الافهام است كه شرح شرايع محقق حلی است‏ . شهيد ثانی نزد محقق كركی ( قبل از آنكه محقق به ايران بيايد ) تحصيل‏ كرده است . شهيد ثانی به ايران نيامد . صاحب معالم كه از معاريف علماء شيعه است فرزند شهيد ثانی است . 22 - احمد بن محمد اردبيلی ، معروف به مقدس اردبيلی ، ضرب‏المثل زهد و تقوا است و در عين حال از محققان فقهاء شيعه است ، محقق اردبيلی در نجف سكنی گزيد ، معاصر صفويه است گويند شاه عباس اصرار داشت كه به‏ اصفهان بيايد ، حاضر نشد . شاه عباس خيلی مايل بود كه مقدس اردبيلی‏ خدمتی به او ارجاع كند تا اينكه اتفاق افتاد كه شخصی به علت تقصيری از ايران فرار كرد و در نجف از مقدس اردبيلی خواست كه نزد شاه عباس‏ شفاعت كند . مقدس نامه‏ای به شاه عباس نوشت به اين مضمون : " بانی ملك عاريت عباس بداند : اگر چه اين مرد اول ظالم بود ، اكنون مظلوم می‏نمايد ، چنانچه از تقصير او بگذری " شايد " كه حق سبحانه‏ از " پاره‏ای " تقصيرات تو بگذرد بنده شاه ولايت ، احمد اردبيلی " . شاه عباس نوشت : " به عرض می‏رساند : عباس خدماتی كه فرموده بوديد به جان منت داشته‏