تعليم و تربيت در اسلام - صفحه : 106

بسم الله الرحمن الرحيم بحث درباره معيار فعل اخلاقی بود در مقابل فعل طبيعی . همانطور كه گفته‏ شد اين مطلب به طور اجمال مورد اتفاق همه است كه انسان پاره‏ای افعال را انجام می‏دهد يا می‏تواند انجام دهد كه از حد فعل طبيعی يا حيوانی كه هر حيوانی به حسب طبع و غريزه انجام می‏دهد بالاتر است . اين افعال را افعال‏ انسانی يا اخلاقی می‏نامند . منظور اين است كه اين افعال در سطح انسان‏ انجام می‏شود و در سطح حيوان صورت نمی‏گيرد ، و به تعبير ديگر سطح اين‏ افعال از سطح يك حيوان بالاتر است . امروز هم می‏بينيم خيلی شايع است كه‏ می‏گويند آن كار ، انسانی است ، يا اين كار ، غير انسانی است ، و روی‏ كلمه " انسانی " تكيه می‏كنند . می‏خواهند بگويند يك سلسله كارها است‏ كه فقط در سطح انسان صورت می‏گيرد . حال ببينيم فعل اخلاقی كه فقط در سطح‏ انسان است و با افعال حيوانات و يا اعمال طبيعی انسان فرق دارد معيارش‏ چيست ؟