علل گرايش به ماديگري - صفحه : 16

انكارها و بی اعتقاديها همشاگردی‏اش در درس خواجه قوام الدين عبدالله كه‏ ديوان او را پس از مرگش جمع آوری كرد ، از او به عنوان " ذات ملك‏ صفات ، مولانا الاعظم السعيد ، المرحوم الشهيد ، مفخر العلماء ، استاد نحارير الادباء ، معدن اللطائف الروحانية ، مخزن المعارف السبحانية " ( 1 ) ياد می‏كند و علت موفق نشدن خود حافظ به جمع آوری ديوانش را اينچنين‏ توضيح می‏دهد : " به واسطه محافظت درس قرآن و ملازمت بر تقوا و احسان و بحث كشاف‏ و مفتاح و مطالعه مطالع و مصباح و تحصيل قوانين ادب و تجسس دواوين عرب‏ ، به جمع اشتات غزليات نپرداخت " ( 2 ) . اين كيست كه استادش قوام الدين عبدالله كه حافظ سحرگاهان به درس او می‏رفته است " به كرات و مرات در اثنای محاوره ( به خواجه شمس الدين‏ حافظ ) گفتی كه اين " فرايد فوائد " را همه در يك عقد می‏بايد كشيد . . . و آن جناب ( حافظ ) حوالت رفع ترفيع اين بنابر ناراستی روزگار كردی . . . " ( 3 ) . اين كيست كه استاد ديگرش علامه بزرگ و محقق نامدار مير سيد شريف‏ گرگانی " هرگاه در مجلس درسش شعر خوانده می‏شد می‏گفت به عوض اين‏ ترهات به فلسفه و حكمت بپردازيد . اما چون شمس الدين محمد می‏رسيد ، علامه گرگانی می‏پرسيد : بر شما چه الهام شده است ؟ غزل خود را بخوانيد . شاگردان علامه به وی اعتراض می‏كردند : اين چه رازی است كه ما را از سرودن شعر منع می‏كنی ولی به شنيدن شعر حافظ رغبت نشان می‏دهی ؟ و استاد در پاسخ می‏گفت : شعر حافظ همه الهامات و حديث قدسی و لطايف حكمی و نكات

پاورقی : . 1 حافظ ، چاپ قزوينی ( مقدمه ) ، ص " ق " ( 100 ) . . 2 همان كتاب ، ص " قو " ( 106 ) . . 3 همان كتاب ، ص " قح " ( 108 ) .