ده گفتار - صفحه : 74

پارچه‏ای كه قصاب يا لبنياتی يا كبابی دم دستش دارد حداقل روزی يك بار با صابون شسته شود . لبنياتی موظف است شبانه‏روزی يك بار ظرفی كه شير يا ماست خود را در آن ظرف می‏ريزد و می‏فروشد بشويد . اگر حصار شهر خراب‏ می‏شد وظيفه دايره حسبه بود كه آنرا بسازد . اگر شهر از لحاظ آب در مضيقه‏ قرار می‏گرفت وظيفه دايره حسبه بود كه آب كافی تهيه كند . و از اين قبيل‏ امور كه معمولا در زمان ما اين كارها را شهرداريها انجام می‏دهند . ولی وظيفه دائره حسبه منحصر به اين كارها نبود ، بسياری از كارها را كه‏ امروز وظيفه شهربانی شمرده می‏شود آنروز محتسبين انجام می‏دادند . مثلا آنها بودند كه با روزه‏خواری و می‏خوارگی و تظاهر و تجاهر به فسق مبارزه می‏كردند . بسياری از كارها و وظائف آنروز محتسبين ، امروز به كلی به زمين مانده‏ است و هيچكس انجام نمی‏دهد مثل نظارت بر مساجد و منابر كه مثلا واعظ حديث دروغی نخواند ، مردم را به بدعتی دعوت نكند ، يا خود آرائی در منبر نكند و نخواهد از زنان دلربائی كند . اين كارها چون وظيفه سازمان‏ روحانيت است و مستقيما ربطی به كارهای حكومت و دولت ندارد به كلی‏ متروك و زمين مانده است . غرض اينست كه آنطوری كه جرجی زيدان می‏گويد كه دائره احتساب همان‏ كارهائی كه شهرداريهای امروز انجام می‏دهند انجام می‏داده درست نيست ، دائره احتساب چون اساس و ريشه‏اش همان اصل مقدس امر به معروف و نهی‏ از منكر بوده اختصاص به عمليات شهرداری نداشته است .