آشنايي با قرآن 8 - صفحه : 199

فهميد پس اين يك امری است عملی ، يك حساب و قانونی دارد . تا هر حدی‏ كه بشر بتواند آن حساب و قانون را كشف كند ، از آن حساب و قانون‏ می‏تواند استفاده كند . می‏فرمايد : " « اولم يروا الی الطير فوقهم صافات »" آيا مرغ را در بالای سر خود درحالی كه اينها صافات [ هستند نمی‏بينند ؟ ] " صافات " را به دو معنا می‏توانيم بگيريم : يكی اينكه در بالای سرش صف زده‏اند ، مثل آن وقتی كه مرغها مخصوصا بعضی از آنها با صف حركت می‏كنند . ولی‏ مفسرين گفته‏اند مقصود آن معنايی است كه به آن " صفيف " می‏گويند . اين‏ مطلب در فقه مطرح است كه بعضی از مرغها در حين پرواز بيشتر صفيف دارند ، يعنی بيشتر بال می‏زنند ، بالشان را مرتب حركت می‏دهند ، مثل گنجشك . بعضی حيوانات كمتر بال می‏زنند و بيشتر بالها را پهن می‏كنند و در حالی كه‏ بالهايشان پهن است حركت می‏كنند مثل كركس كه انسان می‏بيند وقتی در آسمان است اغلب بال نمی‏زند يعنی در حالی كه بالهايش پهن است مثل بال‏ هواپيما حركت می‏كند بدون اينكه بال بزند . مقصود از " « صافات » " اين است : در حالی كه صفيف دارند ، يعنی در حالی كه بالها را همين‏جور باز كرده‏اند و دارند حركت می‏كنند . " « و يقبضن » " و احيانا قبض‏ می‏كنند . ( آن حالت بسط و پهن كردن را " صفيف " می‏گويند ، حالت قبض‏ و جمع‏كردن بال را كه جمع می‏كند و دوباره باز می‏كند " قبض " می‏گويند . ) آيا اينها را در بالاسر خود نمی‏بينند ؟ كيست كه اينها را در آن بالا نگهداری می‏كند ؟ غير از خدا كيست ؟ چون خداست كه اينهمه نيروها و قانونها و ضابطه‏ها را قرار داده است و اگر نخواهد ، همه اينها نقض‏ می‏شود . " « انه بكل شی‏ء بصير »" خدا به همه چيز بيناست ، يعنی‏ اينهمه اسرار در عالم هست و خدای