بيست گفتار - صفحه : 168

آنها را اوصيای پيغمبر اكرم و مفسر و توضيح دهنده حقايق اسلام می‏دانيم و گفتار آنها را گفتار پيغمبر و كردار آنها را كردار پيغمبر و سيرت آنها را سيرت پيغمبر ( ص ) می‏دانيم ، از امكاناتی در شناخت حقايق اسلامی‏ بهره‏منديم كه ديگران محرومند . و چون وفات حضرت امام حسن عسكری ( ع ) كه امام يازدهم است و بعد از ايشان دوره غيبت پيش آمد در سال 260 واقع‏ شد ، از نظر ما شيعيان مثل اين است كه پيغمبر اكرم تا سال 260 هجری زنده‏ بود و در همه اين زمانها با همه تحولات و تغييرات و اختلاف شرايط و اوضاع و مقتضيات ، حاضر بود . البته نمی‏خواهم بگويم كه اثر وجود پيغمبر اكرم اگر زنده بود چه بود و آيا اگر فرضا آن حضرت در اين مدت حيات می‏داشت چه حوادثی در عالم اسلام‏ پيش می‏آمد . نه ، بلكه مقصودم اين است كه از نظر ما شيعيان كه معتقد به‏ امامت و وصايت هستيم ، وجود ائمه اطهار از جانبه حجيت قطعی گفتار و كردار و سيرت در اين مدت طولانی مثل اين است كه شخص پيغمبر ولی نه در لباس نبوت و زعامت بلكه در لباس يك فرد مسلمان عامل به وظيفه وجود داشته باشد و دوره‏های مختلفی را كه بر عالم اسلام در آن مدت گذشت شاهد باشد و در هر دوره‏ای وظيفه خود را بدون خطا و اشتباه ، متناسب با همان‏ دوره انجام دهد . بديهی است كه با اين فرض ، مسلمانان بهتر و روشن‏تر می‏توانند وظايف‏ خود را در هر عصر و زمانی دريابند و تشخيص دهند .