حماسه حسيني2 - صفحه : 210

هر دسته‏ای شعار بالخصوصی داشت . جنگها معمولا تن به تن بود . دو دسته كه‏ با يكديگر می‏جنگيدند ، افراد ، همه مسلح ، همه خود پوشيده ، همه زره‏ پوشيده ، همه چكمه پوشيده ، همه شمشير به دست و همه سپر به دست بودند و صورتشان از پائين ، تقريبا تا بينی و از بالا تا روی ابرو پوشيده بود به‏ طوری كه هر مرد مبارزی فقط چشمهايش پيدا بود . اين بود كه در ميدان جنگ ، افراد ، كمتر شناخته می‏شدند . در بيرون ، هر كسی همه سر و گردنش بيرون است ، لباسها مختلف است ، افراد از دور شناخته می‏شوند ، ولی در جنگها به واسطه متحدالشكل بودن همه افراد ، نه‏ تنها افراد يك سپاه از يكديگر تشخيص داده نمی‏شدند بلكه افراد يك سپاه‏ از افراد سپاه مخالف نيز تشخيص داده نمی‏شدند ، به طوری كه ممكن بود كسی‏ اشتباه بكند ، به جای اينكه سرباز سپاه دشمن را بزند سرباز خودی را بزند . اين بود كه هر قومی و هر لشكری يك شعار مخصوص به خود داشت ، جمله‏ای‏ را انتخاب می‏كردند ، كه در حين جنگ احيانا آن را تكرار می‏كردند و شعار می‏دادند برای اينكه دانسته بشود كه اين ، جزء لشكر مثلا ( الف ) است ، و آن ، كه شعار ديگری داشت ، جزء لشكر مثلا ( ب ) است . اين كار لااقل اين‏ مقدار فايده داشت كه افراد لشكرها اشتباه نمی‏شدند و كسی همرزم خودش را نمی‏كشت . گاهی شعارهائی كه می‏دادند اندكی از اين هم روشنتر بود ، به اين صورت‏ كه آن مرد مبارزی كه به ميدان می‏رفت ،