درسهاي الهيات شفا1 - صفحه : 346

فصل دوم مثل افلاطونی ( 4 ) ادامه بحث در وحدت و عدد و مبدئيت آنها بنابر تحقيقاتی كه كرده‏اند مسلم شده كه اين عقايدی كه به فيثاغورث‏ نسبت می‏دهند ، عقايد يك نفر نيست ، چه اينها را عقايد او بدانيم يا غير او . برای اينكه عقايد ضد و نقيضی می‏باشد . به همين جهت می‏گويد : " وربما يقول . . " . . معلوم می‏شود كه اين افكار ميان اتباع فيثاغورث در طول پانصد سال يا هزار سال پيدا شده است . قبلا خوانديم كه مقابل وحدت‏ ذات حق است و خدا با واحد مساوی است . ولی اينجا می‏گويد كه مقابل واحد عنصر أول است كه هيولای أولی می‏باشد . به همين جهت اين واحد ، واحد مستفاد از غير است . زيرا قبلا گفته بوديم كه وحدت بر دو قسم است : وحدت مستفاد از غير ، و وحدت غير مستفاد از غير . واحد غير مستفاد كالاحاد است و هر كثرتی از او صادر شده . بنابراين واحد غير مستفاد اصل مبدأ است ، خارج از آن است كه عددی در مقابل آن قرار گيرد ، او خود مبدأ اعداد است . مبنای اين فكر چنين بود كه گفتند ميان اعداد و مقادير رابطه‏ای است ، و لهذا در بعضی تعبيراتشان می‏گفتند كه عدد واحد برابر با نقطه است ، يعنی‏ همين نقطه عدد واحد است ، و واحد نفطه است ، كأنه مظهر آن است . و خط با عدد دو مساوی است ، يعنی عدد دو همان خط است و خط همان عدد دو است‏ . و سطح با عدد سه برابر است و جسم با عدد چهار . در بعضی تعبيراتشان‏ آمده چنانكه در