فطرت - صفحه : 151

داده است ، چنانكه به ايثار ، انسان ارزش داده كه با اثره فرق كرده‏ است . اگر شما اكنون می‏گوييد عدل بهتر است از ظلم ، صدق بهتر است از كذب ، و امانت بهتر است از خيانت ، اينها در ذات خودشان مساوی هستند ، اين انسان است كه به اينها ارزش داده . به اين آقايان بايد گفت " انسان ارزش را آفريده " يعنی چه ؟ يك‏ وقت هست كه " انسان ارزش را می‏آفريند " به معنی اين است كه به چيزی‏ كه واقعيت ندارد واقعيت می‏بخشد ، يعنی قبلا اينها واقعيتی نداشت ، بعد انسان به اينها واقعيت داد و اموری واقعيت دار شدند . واضح است كه اينها چيزی نيست كه انسان بيايد آنها را بسازد . قدرت‏ خلاقيت انسان همان قدرت فن و صنعت است كه روی ماده‏ای ، كاری انجام‏ می‏دهد ، شكلی و صورتی به آن می‏دهد ، و شما قبول داريد كه در اينجا شكل و صورت و ماده در كار نيست . پس " انسان اينها را خلق می‏كند " به‏ معنای اينكه واقعيت واقعی به اينها می‏دهد اصلا معنی ندارد ، و فرضا بخواهد واقعيت بدهد ، اساسا خود " معنويت " واقعيت دارد يا واقعيت‏ ندارد ؟ شما می‏گوييد اصلا معنويت واقعيت ندارد . در اين صورت انسان‏ چطور می‏تواند به چيزی كه واقعيت پذير نيست واقعيت بدهد ؟ ! آفرينندگی‏ انسان در اين مسائل همان است كه ما آن را " اعتبار " می‏ناميم . اعتبار يعنی چه ؟ اعتبار يعنی يك امر قراردادی . مثلا شما گروهی هستيد كه در اين‏ مدرسه با يكديگر همكاری داريد ، می‏بينيد كه اگر بخواهيد همكاريتان سامانی‏ داشته باشد بايد تشكيلاتی داشته باشيد ، و اگر بخواهيد تشكيلات داشته‏ باشيد بايد در ميان خودتان مثلا يك هيئت مديره ، يك هيئت اجرايی و غيره داشته باشيد و يك نفر را هم