نظري به نظام اقتصادي اسلام - صفحه : 144

مثلا دهقان چقدر ببرد و سالار چقدر و گاو چقدر ، آخر كار ، زراعت را ميان‏ خودشان تقسيم می‏كردند ، يا چند نفر بالاشتراك ديمه كاری يا گوسفندداری‏ می‏كردند . اما مردم ملزم نيستند كه هر كسی به قدر استعداد كار كند و به‏ قدر احتياج محصول بردارد . پس آن مقدار از سوسياليسم از نظر منطق و از نظر اسلام قابل توجيه است‏ كه قسمتی از سرمايه‏ها ، يعنی سرمايه‏های عمومی بالاشتراك باشد ، و اما كار بالاشتراك را كه الزامی و اجباری باشد ، هيچ گونه نمی‏توان از اسلام‏ استنباط كرد ، مگر اين كه در موارد خاصی ، يعنی در زمينهای عمومی يا كارخانه‏های عمومی ، طوری باشد كه كار فردی ميسر نباشد ، و تازه اگر هم‏ اين طور باشد ، نه چنين است كه مالكيت فردی در كار نيست ، بلكه محصول‏ ، بالسويه يا بالتفاوت طبق قرارداد ميانشان تقسيم می‏شود و هر فردی مالك‏ فردی سهم خود خواهد بود . پس اگر مشخص اصلی سوسياليسم را اشتراك‏ سرمايه بدانيم ، اسلام يك مسلك اشتراكی است ، و اگر مشخص اصلی آن را اشتراك در كار بدانيم ، اسلام يك مسلك اشتراكی نيست . ما در ورقه‏های‏ " اسلام ، سرمايه‏داری ، سوسياليسم " مضار و مفاسد مالكيت سرمايه و منابع توليد را از يك طرف ، و مضار و مفاسد سلب مالكيت فردی را از محصول كار شخصی ، مفصلا ذكر كرده‏ايم و منطق اعتدالی اسلام را مشخص كرده‏ايم‏ .