آشنايي با علوم اسلامي 1 - صفحه : 147

لغت فلسفه

اين لغت ريشه يونانی دارد . همه علماء قديم و جديد كه با زبان يونانی‏ و تاريخ علمی يونان قديم آشنا بوده‏اند می‏گويند : اين لغت مصدر جعلی عربی كلمه ( فيلوسوفيا ) است . كلمه فيلوسوفيا مركب است از دو كلمه : ( فيلو ) و ( سوفيا ) . كلمه ( فيلو ) به معنی‏ دوستداری و كلمه ( سوفيا ) به معنی دانايی است ، و افلاطون ، سقراط را ( فيلوسوفس ) يعنی دوستدار دانايی معرفی می‏كند ( 1 ) . عليهذا كلمه ( فلسفه ) كه مصدر جعلی عربی است به معنی فيلسوفيگری است . قبل از سقراط گروهی پديد آمدند كه خود را ( سوفيست ) يعنی دانشمند می‏ناميدند . اين گروه ادراك انسان را مقياس حقيقت و واقعيت می‏گرفتند و در استدلالهای خود مغالطه بكار می‏بردند . تدريجا لغت ( سوفيست ) مفهوم اصلی خود را از دست داد و مفهوم مغالطه‏ كار به خود گرفت و سوفيست گری مرادف شد با مغالطه كاری . كلمه ( سفسطه‏ ) در زبان عربی مصدر ساختگی ( سوفيست ) است كه اكنون در ميان ما به‏ معنی مغالطه كاری است . سقراط به علت تواضع و فروتنی كه داشت و هم شايد به علت احتراز از همرديف شدن با سوفيستها ، امتناع داشت كه او را

پاورقی : ( 1 ) ملل و نحل شهرستانی ، جلد 2 صفحه 231 و تاريخ فلسفه دكتر هومن‏ جلد اول ، صفحه . 20