سيري در سيره ائمه اطهار - صفحه : 262

رفت ، عدالت حرف مفت است ، آرزويش را هم نداشته باشيد ، اساسا دنبالش هم نرويد ، فقط برويد دنبال زور ، و يك مثلی می‏گويند كه با همين‏ تعبير خودمان سازگار است ، خلاصه‏اش اين است كه : " دو گره شاخ بر يك‏ متر دم ترجيح دارد " ( زور همان شاخ است ، و عدالت دم ) شاخ به دست‏ آور ، عدالت يعنی چه ؟ ! برو دنبال زور . نيچه و ماكياول از اينجور اشخاص هستند .

نظر برتراند راسل

ولی عده ديگری اين حرفها را نمی‏زنند ، می‏گويند : نه ، بايد رفت دنبال‏ عدالت ، ولی نه به خاطر اينكه عدالت مطلوب ماست ، بلكه به خاطر اينكه‏ منافع فرد در عدالت جمع است . برتراند راسل فكرش چنين است ، و با اين‏ فكر ، مدعی انساندوستی هم هست . چون فلسفه‏اش اينجور ايجاب می‏كند چاره‏ای ندارد كه غير از اين بگويد . می‏گويد انسان به حسب طبيعت خودش‏ منفعت پرست آفريده شده ، و اين حرف ، دوم ندارد ، پس چه بايد كرد تا عدالت بر قرار شود ؟ آيا به بشر بگوييم : بشر ! عدالت را بخواه ؟ اين‏ كه زور بردار نيست ، در نهاد بشر عدالتخواهی وجود ندارد ، چطور با زور به او بگوئيم عدالت را بخواه ؟ ! ولی يك كار ديگر می‏شود كرد و آن اين‏ است كه عقل و علم و دانش بشر را تقويت كنيم تا برسد به آنجا كه به او بگوئيم بشر ! درست است كه آنكه اصالت دارد منفعت است و تو را جز در طريق منفعت پرستی فردی نمی‏شود سوق داد ، اما منفعت فرد در اين است كه‏ عدالت در جمع بر قرار باشد ، اگر عدالت در جمع نباشد منفعت فرد هم‏ تأمين نمی‏شود . درست است كه تو به حكم