گفتارهاي معنوي - صفحه : 328

ممكن نيست به اين پايه برسد كه به آن بگوئيم شريف ، مقدس ، دارای‏ حيثيت ذاتی . اعلاميه حقوق بشر و همچنين فيلسوفان كمونيست ، اينهائی كه‏ طرفدار اصالت انسان به شكلهای مختلف هستند ، چگونه می‏توانند دم از حيثيت وتقدس بشر بزنند بدون اينكه در وجود بشر نفخت فيه من روحی را سراغ بدهند . وقتی كه اين اصالت ارزشها برايشان مشخص شد ، اصالت خود انسان برايشان مشخص می‏شود . حالا آمديم به اصالت خود انسان هم رسيديم . يك سئوال ديگر را هم بايد به طور مختصر عرض بكنم : ازاصالت ارزشهای انسانی ، رسيديم به اصالت خود انسان : « نفخت فيه‏ من روحی ». آيا فقط همين انسان است در اين جهانی كه در ميان يك بی‏ نهايت ظلمت است ؟ و به قول يك اروپايی در ميان يك اقيانوس زهر ، تنها اين آقا تصادفا يك قطره شيرين بوجود آمده ؟ يا نه ؟ اين قطره شيرين‏ نماينده اقيانوس شيرين است ؟ ، اين ذره نور ، نماينده جهان نور است ؟ اينجاست كه رابطه اصالت انسان با خدا روشن می‏شود . يعنی اصلا اين دو از هم تفكيك پذير نيستند . « الله نور السموات و الارض »( 1 ) اگر گفتيد خدا ، خدا فقط اين نيست كه ... (2) محرك اول ارسطو را نمی‏گويم ، محرك‏ اول ارسطو غير از خدای اسلام است. او يك موجود جدا و اجنبی از جهان است‏ . [ منظور ] خدای اسلام [است‏] كه « هو الاول و الاخر و الظاهر و الباطن (3) تا گفتيد خدا يك

پاورقی : 1 - سوره نور ، آيه . 35 2 - افتادگی از متن پياده شده از نوار است . 3 - سوره حديد آيه . 35