توحيد - صفحه : 272

می‏كرده‏اند ، در مقابل دوره‏ای كه خود نوع زندگی می‏كرده بسيار ناچيز است و ما فسيلها و سنگواره‏هايی كه داريم معمولا مربوط به ميليونها قرن است ، بنابراين در مدت كوتاه زندگی اينها سنگواره‏ها به دست نيامده‏اند و اين‏ شامل ميمون هم می‏شود ، و از طرفی چون فسيلها از فرورفتن موجودات زنده در لجنها و آبها و ماسه‏ها تشكيل می‏شوند ، اجداد ما ( ميمونها ) باهوش‏تر از اين بودند كه به اين شكل بميرند ، از اين جهت از خودشان فسيل كم باقی‏ گذاشته‏اند . بالاخره داروين در سال 1871 كتاب اصل انسان و بعد كتاب بيان عواطف در انسان و جانوران را منتشر كرد . در اين كتاب داروين سعی می‏كند تمام‏ اختلافات فاحشی را كه بين انسان و جانوران تصور می‏شود ، نفی كند و ثابت‏ نمايد كه تمام اختصاصات جسمانی و نفسانی موجود بين انسان و جانوران جز حالت تكامل يافته‏ای از موجودات و حيوانات ناقص ، چيز ديگری نيست ، حتی مغز و هوش انسان كه عاليترين پديده طبيعت است ، حالت كاملی از مغز تكامل يافته ميمون است و در مقام مقايسه هميشه انسان پست وحشی با كاملترين و عاليترين ميمونها مقايسه می‏شود . بروز امراض مشترك ، تغييراتی كه در جنين و در رحم مادر ايجاد می‏شود ، بقايای خصايص اجدادی‏ از قبيل ماهيچه‏های جنباننده گوش كه در انسان تحليل رفته و استثنائا در بعضی نمو اتفاقی دارد ، وجود موی در بدن انسان مخصوصا در زير بغل و سينه‏ ، وجود بقايای پلك سوم در گوشه چشم انسان را آثاری از وجه اشتراك انسان‏ و حيوان می‏داند و اختلافاتی نظير قائم ايستادن ، كيفيت صورت ، كيفيت‏ حركت دست و حتی صفات نفسانی از قبيل تصور ، توهم ، تخيل ، تجريد و تعميم را در مورد ميمونها آزمايش و آنها را به طور ناقص در ميمونها كشف كرده ، به طوری كه حتی می‏گويد صفات معنوی مانند نوع‏دوستی ، محبت ، فداكاری ، ايثار ، احساسات و عواطف در جانوران كامل ( يعنی بعضی انواع‏ ميمونها ) وجود دارد و بنابراين هيچ دليلی نداريم بر اينكه انسان از اين‏ نظام كامل طبيعت و از اين قاعده غيرقابل استثناء مستثنی شده باشد ، بنابراين ما با ميمونهای فعلی دارای اجداد مشتركی هستيم ، اينها را اجداد ما نمی‏داند ، خواهران و برادران ما می‏داند و می‏گويد دارای اجداد مشتركی‏ هستيم . با اينكه كتاب اصل انسان داروين اعلان جنگ صريح و مستقيمی به مقامات‏ كليسا بود و مقامات كليسا را به شدت خشمگين و مضطرب كرد به طوری كه او را كافر و ملحد و مهدورالدم شناختند ، معهذا داروين تا پايان عمر انكار صانع نكرد و حتی " انتخاب طبيعی " را ناشی از نيروی مافوق‏الطبيعی‏ موجود در جهان تفسير و تعبير می‏كرد و معتقد بود كه معمای آفرينش برای‏ بشر برای هميشه لاينحل است .