مساله شناخت - صفحه : 164

[ خودآگاه ] را با حس باطن شهود می‏كنيم ، اما روان ناخودآگاه را از كجا درك می‏كنيم ؟ آيا فرويد و امثال فرويد روان ناخودآگاه را در لابراتوار كشف كردند ؟ اگر در لابراتوار ببينند كه جسمانی است و روان نيست . روان‏ را كسی در لابراتوار نمی‏بينيد ( هيچكس هم چنين ادعايی نكرده است ) ، و اگر بگوئيد كه خودشان اين را در خودشان احساس می‏كردند ، آن وقت می‏شود روان خودآگاه آری ، از مجموع علائم و نشانه‏هائی كه در روان خودآگاه ديدند ، كم كم آن را كشف كردند . از اين علائم و بروزات و ظهورات ، مخصوصا از آنچه كه در عالم رؤيا برای انسان رخ می‏دهد [ به وجود روان ناخودآگاه پی‏ بردند ] . عالم رؤيا برای فرويد يك كليد حل معمای روان ناخودآگاه شد ، يعنی از وجود رؤياها توانست پی ببرد كه انسان روان ناخودآگاهی دارد كه‏ نمی‏توان آن را در زير ذره‏بين‏ها ديد و يا شهود باطن كرد ( مثلا آگاهی‏ روانشناسی از آن پيدا كرد ) . علائم در مجموع نشان داد كه ما يك چنين‏ غيب و پنهانی داريم . اين چه نوع شناختی است ؟ اين همان شناخت آيه‏ای است كه جلسه گذشته‏ عرض كردم ، يعنی خدای متعال به ذهن انسان خاصيتی داده است كه از آنچه‏ می‏بيند و حس می‏كند به عنوان علامت و نشانه [ استفاده می‏كند تا ] درون و باطنی را كه پشت آن است كشف كند . روان ناخودآگاه را بشر كشف كرد - نه اينكه احساس كرد ، كشف كرد - غيبی را از شهادت كشف كرد . آيا سياره نپتون برای اولين بار به وسيله دوربين كشف شد ؟ خير ، مردی‏ رياضيدان و ستاره‏شناس وقتی همه منظومه شمسی را زير نظر گرفت گفت بايد در آن قسمت از فضا هم مداری باشد و سياره‏ای