سيري در سيره ائمه اطهار - صفحه : 161

" بحار " نقل می‏كند - و در نهج البلاغه نيز هست - كه پيغمبر فرمود : « خذوا الحكمة و لو من مشرك » . ( حكمت يعنی سخن علمی صحيح ) سخن علمی‏ صحيح را فرا گيريد ولو از مشرك . اين جمله معروف : " « الحكمة ضالة المؤمن ياخذها اينما وجدها » " مضمونش همين است . ( در بعضی تعبيرها هست : « و لو من يدك مشرك » ) يعنی حكمت - كه قرآن می‏گويد : " « يوتی الحكمة من يشاء و من يؤت الحكمة فقد اوتی خيرا كثيرا »" و به‏ معنی سخن علمی محكم ، پا بر جا ، صحيح ، معتبر ، و حرف درست است - گم‏ شده مؤمن است . خيلی تعبير عالی يی است : " گم شده " . اگر انسان‏ چيزی داشته باشد كه مال خودش باشد و آن را گم كرده باشد چگونه هر جا می‏رود دنبالش می‏گردد ؟ ! اگر شما يك انگشتر قيمتی داشته باشيد كه مورد علاقه‏تان باشد و گم شده باشد ، هر جا كه احتمال می‏دهيد می‏رويد و تمام‏ حواستان به اين است كه گوشه و كنار را نگاه كنيد ببينيد آيا می‏توانيد گم‏ شده‏تان را پيدا كنيد . از بهترين و افتخار آميزترين تعبيرات اسلامی يكی‏ همين است : حكمت گمشده مؤمن است ، هر جا كه پيدايش كند می‏گيرد ولو از دست يك مشرك ، يعنی تو اگر مالت را ، گمشده را در دست يك مشرك‏ ببينی آيا می‏گوئی من كاری به آن ندارم ، يا می‏گويی اين مال من است ؟ اميرالمؤمنين می‏فرمايد : مؤمن علم را در دست مشرك عاريتی می‏بيند و خودش را مالك اصلی ، و می‏گويد او شايسته آن نيست ، آن كه شايسته آن‏ است من هستم . برخی مسئله تسامح و تساهل نسبت به اهل كتاب را به حساب خلفا گذاشته‏اند كه " توسعه صدر خلفا ايجاب می‏كرد كه در دربار خلفا مسلمان و مسيحی و يهودی و مجوسی و غيره با همديگر