مساله ربا - صفحه : 124

كه آقای بهشتی اضافه كردند ، همه توجه داشته باشند كه اين ربا ، ربای‏ صوری است نه ربای واقعی . يعنی شكل قضيه به صورت ربا است نه اينكه‏ واقعا ربا باشد . ولی مطلبی به صورت سؤال به نظرم رسيد و آن اينكه آيا وام بستانكاران‏ را می‏توان واقعا جزء ضرورتها به شمار آورد يا نه ؟ اين وام معمولا وام‏ تجار است . اصلا آيا اين كار در عالم بازرگانی ، يك كار صحيح و سالمی‏ است كه تاجر مرتب جنس بخرد ، آن را نسيه بفروشد ، بعد سفته‏هايش را نزول كند ، دوباره جنس بخرد ، باز نسيه گرانتر از نقد بفروشد و همينطور اين كار ادامه داشته باشد ؟ اصلا خود اين كار ، غير طبيعی است . در اين‏ جهت بايد نظر آقای بهشتی را تأييد كرد كه فلسفه وجود تاجر اين است كه‏ تاجر موزع است . توزيع اگر به شكل سالم صورت بگيرد ، قيمتها هم زياد گران نمی‏شود . ولی وقتی كه تاجر به جای اينكه كارش توزيع يعنی وساطت‏ باشد ، با تجار ديگر معامله كند و معاملات در ميان خودشان انجام می‏شود ( در بازار اغلب معاملات در ميان خود بازرگانان می‏چرخد نه اينكه اينها رابط و واسطه باشند ميان توليد كننده و مصرف كننده ) ، اثر اين كار ، گران شدن قيمت است به چندين برابر و به زيان مصرف كننده . كسی كه به‏ صورت يك بستانكار احتياج به وام بانكی دارد اين وام را برای چه می‏خواهد ؟ برای اينكه اين معاملات بيهوده را كه زيانش متوجه مصرف كننده است ، زياد كند . فعاليت اقتصادی در بازار زياد است ولی اكثرش به نفع خود سرمايه دارها است كه با يكديگر معامله می‏كنند . نتيجه اين است كه يك‏ فرشی كه مثلا در كاشان تهيه می‏شود و برای توليد كننده اصلی كه آن كارگر و صاحب مواد اوليه