حماسه حسيني3 - صفحه : 289

پس بی‏نظيری و آموزندگی آن ، علت اصلی و فلسفه اصلی عزاداريها است . 34 - اما وظيفه ما : اين وظيفه در دو قسمت بايد بيان شود : وظيفه علما و وظيفه عامه و توده‏ مردم ، و به زبان مردم اين عصر و بلكه برای مردم اين عصر : رسالت علماء ( خواص ) و رسالت توده ( عوام ) . معمولا علما اين انحرافات را به گردن‏ توده و عامه مردم می‏گذارند و تقصير عوامی و جهالت مردم می‏دانند ، و مردم‏ عوام متقابلا می‏گويند تقصير علما است كه نمی گويند ، زيرا : " ماهی از سرگنده گردد نی زدم " . ولی حقيقت اينست كه در اين جريان هم خواص مسؤولند و هم عوام ، هم‏ علما مسؤولند و هم توده ، اين ماهی ، هم از سرگنده گرديده و هم از دم ، سر و دم مشتركا مسؤول اين گنديدن هستند . در حقيقت قبل از آنكه وظيفه خواص و وظيفه عوام بيان شود بايد معلوم‏ شود كه تقصير از كی بوده است . چون اينكه وظيفه الان متوجه كيست يك‏ مطلب است ، و تقصير از كی بوده مطلب ديگر است . چنانكه گفتيم در تقصير هر دو شركت داشته‏اند و اين ماهی ، هم از سرگنده گرديده است و هم‏ از دم . و از لحاظ وظيفه نيز بيان خواهيم كرد كه هر دو طبقه مسؤولند ، نه‏ گناه ، گناه يك طبقه است و نه وظيفه فعلی وظيفه يك طبقه بالخصوص است‏ . قبل از اينكه بيان وظيفه بشود ، برای درك اهميت اين وظيفه بايد خطرات تحريف بيان شود . به طور كلی هر چيزی آفتی دارد ، از جماد ، نبات ، حيوان و