مساله شناخت - صفحه : 125

است ، بعد به اتكای اين اصل كه طبيعت جريان متحد الشكلی را طی می‏كند آن‏ را تعميم می‏دهيم . می‏رويم سراغ خود اين قانون كه يك قانون كلی است ، اين قانون كلی از كجا به دست آمده ؟ خودش متوجه اين نكته هست : اگر بگوئيم خود اين قانون هم يك قانون تجربی است پس تعميم دادن آن با كمك‏ چه قانونی بوده است ؟ آيا خودش را به كمك خودش تعميم داده‏ايم ؟ می‏گويد چنين چيزی كه دور و محال است ، پس اين معمای علم حل نمی‏شود . خير ، اين معمای علم حل شده است . ما می‏گوئيم در خلال و لابلای هر شناسايی منطقی تجربی ( همين كه همه قبول دارند ) يك شناسايی تعقلی قياسی‏ استدلالی محض وجود دارد كه آن ، تكيه‏گاه شناسايی تجربی است . بنابراين‏ عقل بر تجربه تقدم پيدا می‏كند ، يعنی اگر شناسايی عقلی برهانی كه متكی بر بديهيات اوليه است نبود ، شناسايی تجربی منطقی محال بود وجود پيدا كند . اينجاست كه مادر مسأله شناسايی به يك نكته بسيار پر ارزشی می‏رسيم كه‏ عده كمی از فيلسوفان دنيا به آن توجه كرده‏ا ند و آن راه حل اين مسأله‏ است كه چگونه شناسايی احساسی و سطحی به شناسايی منطقی تبديل می‏شود ؟ يكی‏ می‏گويد گذار از كميت به كيفيت است ، كه معنايش هيچ و پوچ [ و ايده‏آليسم مطلق ] است . ديگری می‏گويد به اتكای اين قانون است كه " طبيعت جريان متحد الشكلی را طی می‏كند " بعد خودش از خودش سؤال می‏كند كه خود اين قانون از كجا تعميم پيدا كرده است ؟ به كمك خودش ؟ اينكه‏ دور است ! پس اين معما لاينحل باقی می‏ماند . از اين آقای فيليسين شاله يك سؤال ديگر بايد كرد : شما