مساله ربا - صفحه : 256

شرط فاسد مفسد است يا نه ، و بايد به تفصيل بحث شود . 4 - مسأله 7 : الأقوی ما هو المشهور من جريان الربا فی غير البيع من‏ المعاوضات خلافا للحلی و العلامة فخصاه بالبيع والقرض . . . ولی مرحوم آقا سيد ابوالحسن تخصيص می‏دهد ربای معاملی را به بيع ، و در اينجا حق با سيد صاحب عروه است و از تفصيل صرف نظر می‏كنيم . 5 - در ذيل مسئله 7 می‏گويد : و مقتضی هذه جريانه فی الابراء بشرط الابراء . . . و هل يجری فی التعاوض لا بعنوان المعاوضة مثل وفاء الديون كما اذا كان عليه عشره دراهم ( بايد دراهم خوب فرض كرد ) فيوفيه بدع اثنی عشر درهما ( دراهم بد ) . . . 6 - ذيل مسئله 7 ( ص 10 ) : و كذا اذا كان عليه عشره مؤجلا فيرضی‏ الدائن بثمانية حالا اذا كان القصد الی كون الثمانية وفاء عن عشره لا عن‏ ثمانية و يكون‏إبراء عن الاثنين . سيد اين مسئله و مسئله پيش را يك جا تحت نظر قرار داده است . اول‏ از مسالك نقل می‏كند كه گفته است زياده عملا هبه است ، و از صاحب جواهر نقل كرده كه گفته است خود بخود زياده به عنوان هبه تعين پيدا نمی‏كند بلكه بايد قصد شود ، و خود سيد اول می‏گويد اقوی اينست كه ربا نيست زيرا باب وفاء غير از باب معاوضه است و ربا در معاوضات است ولی بعد به‏ واسطه اخباری كه وفای گندم يا جنس ديگر را به مثل خودش ( يا جو ) به‏ مقدار بيشتر