نظري به نظام اقتصادي اسلام - صفحه : 141

كاری كه صرف ايجاد آن شده می‏داند و ارزش واقعی نيروی كار را معادل‏ مخارجی كه صرف ايجاد او يا مثل او شده و می‏شود می‏داند ، و از طرف ديگر ، بازار و مبادله را تعيين كننده واقعی و لااقل تقريبی ارزش واقعی می‏داند ، ناچار بايد بگويد چنان كه می‏گويند كه سرمايه‏دار ، مزدی كه به كارگر می‏پردازد معادل ارزش واقعی آن است ، و از طرفی قادر نيست اثبات كند كه سرمايه واقعا به شخص تعلق ندارد ، به اجتماع تعلق دارد ، فقط با دليل‏ ناقص ادعا می‏كند كه اضافه ارزش به سرمايه‏دار تعلق ندارد و به كارگر تعلق دارد ، در صورتی كه اگر واقعا سرمايه‏دار ، نيروی كار كارگر را به‏ قيمت عادلانه‏ای خريده است و سرمايه هم به شخص او تعلق دارد ، قهرا و قطعا اضافه ارزش هم به او تعلق دارد ، خواه آن كه ايجاد كننده اضافه‏ ارزش ، سرمايه باشد يا نيروی كار كارگر ، چون به هر حال اضافه ارزش را چيزی ايجاد كرده است كه سرمايه‏دار به حق مالك آن بوده است . و اما قسمت چهارم : از نظر ما سود سرمايه‏دار از طرفی مربوط به اين‏ است كه حقوق كارگر به قدر كافی به او داده نمی‏شود . ارزش كار كارگر بستگی دارد به مقدار مفيد بودن كارش برای اجتماع . كارگر يك ركن اساسی‏ اجتماع است ، همه به كار او محتاج‏اند . كارگر فقط حامی و محافظ حقوق‏ ندارد ، والا بايد عالی‏ترين حقوق به او تعلق داشته باشد . اين كه در يك‏ اجتماع ، يك مدير كل بی‏مصرف ، ماهی دوهزار ، سه هزار تومان حقوق می‏گيرد ، ولی يك كارگر روزی ده تومان ، كه اگر همه روزه بگيرد ، ماهی سيصد تومان می‏شود ، يك كار ظالمانه است . هيچ دليلی ندارد كه حقوق رفتگر