درسهاي الهيات شفا1 - صفحه : 349

نمی‏توان مثلث ساخت . بعد اگر بخواهيد مثلث بزرگتری بسازيد بايد هفت‏ نقطه بگذاريد و برای مثلث بزرگتر ده نقطه بايد گذاشت . برای ساختن مربع‏ به چهار نقطه نياز است و برای مربع بزرگتر هشت نقطه و برای مربع بعدی‏ شانزده نقطه لازم است . پس ميان هر شكلی و هر عددی رابطه‏ای هست . و نيز اينها معتقد بودند كه افلاك حركات موزونی بر ميزان اصوات دارند بر اساس آن رابطه‏های عددی كه در موسيقی قائل هستند . و معتقد بودند كه‏ آوازهای خيلی خوبی از آنها شنيده می‏شود . بعضی ديگر بر اين عقيده رفته‏اند كه مبادی اصلا حروف است . " و لست أدری ! علی أی لسان ولغه قدروها ؟ فان الالسن تختلف باختلاف‏ الامصار والمدن ، أو علی أی وجه من التركيب ؟ فان التركيبات أيضا مختلفه‏ ، فالبسائط من الحروف مختلف فيها والمركبات كذلك " . شهرستانی می‏گويد نفهميدم منظور از اينكه حروف مبادی است يعنی چه ؟ عدد واقعيتی است كه اعتباری و قراردادی نيست . ولی حروف امری قراردادی‏ هستند . هر زبانی يك نوع حروف خاصی دارد . كدام حروف مقصود اينها بوده‏ است ؟ در بعضی جاهای ديگر ديده‏ايم كه در احوال فيثاغورث و اتباع او می‏نويسند كه مقصود اينها از حروف همان اعداد بوده است . می‏گويند كه‏ يونانيها اعداد را به اين شكل كه ما الان يعنی شكل يك تا شكل نه و شكل‏ صفر ، و همه اعداد ديگر را با همين تعداد أشكال درست می‏كنيم ، آنها چنين‏ أشكالی نداشتند . آنها با بيست و هفت حرف می‏نوشتند ، برای يك تا نه‏ يعنی نه عدد اول نه شكل و برای يازده تا نوزده نيز نه شكل و برای بيست و يك تا بيست و نه نيز نه شكل ديگر داشتند . و عدد ده و عدد بيست از عدد يك گرفته می‏شد با يك اختلافی كه ايجاد می‏كردند . و اين عددهايشان همان‏ حروفی بوده كه با آن می‏نوشتند . چيزی شبيه به حروف ابجد ما . اين عدد هندی كه الان در دست ما هست هر عدد شكل خاصی دارد كه با شكل حروف‏ متفاوت است . ولی آنها چيزی مثل حروف ابجد داشتند . در حروف ابجد ، " الف " را يك قرار می‏دهيم و