اصول فلسفه و روش رئاليسم1 - صفحه : 51

نقطه نظر اعتماد به منطق ثابت و اعتماد به منطق متحول ، به دو مكتب‏ ماديت معنوی ( ماترياليسم متافيزيك ) و ماديت تحولی ( ماترياليسم‏ ديالكتيك ( 1 ) منقسم می‏شود . مكاتب فوق هر يك به واسطه اختلافاتی كه در ميان شاگردان وی پيدا شده‏ با پاورقی : > هر چند اين غلط ابتدا يك غلط لفظی به نظر می‏رسد لكن اين غلط لفظی منشأ غلطهای معنوی بسياری شده است . شما اگر به كتب فلسفه مادی رجوع كنيد می‏بينيد متافيزيك را اينطور تفسير می‏كنند : " علمی است كه از خدا و روح بحث می‏كند " . البته‏ خواننده محترم بايد خود را از اين اشتباه مصون بدارد و گمان نبرد كه‏ موضوع بحث متافيزيك خدا و روح است ، بلكه چنانكه قبلا گفته شد موضوع‏ بحث متافيزيك ( فلسفه اولی ) مطلق وجود است و ممكن است شخص ، متافيزيسين باشد و در عين حال مادی باشد . لكن برای آنكه از اصطلاحاتی كه‏ اخيرا شايع شده خيلی دور نرفته باشيم كلمه " متافيزيك " را به آن‏ مكتب فلسفی می‏گوييم كه قائل به ماوراء الطبيعه نيز بوده باشد . . 1 ديالكتيك ( dialectic ) كلمه‏ای است يونانی و از اصل ديالگو ( dialogos ) مشتق شده است كه به معنای مباحثه و مناظره است . روش بحث و مناظره خاصی كه معمولا سقراط دانشمند بزرگوار يونان در مقابل طرف برای رفع اشتباه و اثبات خطای وی پيش می‏گرفت به اين كيفيت‏ كه از مقدمات ساده شروع به پرسش می‏نمود و از طرف اقرار می‏گرفت و به‏ تدريج به سؤالات خود ادامه می‏داد تا جائی كه يكوقت طرف ملتفت می‏شد كه‏ به مدعای سقراط اعتراف كرده ، " ديالكتيك " ناميده می‏شد . اين روش‏ مخاطبه ، در علوم تعليم و تربيت امروز به نام " روش سقراطی " معروف‏ است . افلاطون شاگرد سقراط نيز اين كلمه را در مورد طريقه مخصوص خود برای راه‏ بردن عقل در راه كسب معرفت حقيقی اصطلاح كرد . افلاطون می‏گويد : به افراد محسوسه علم تعلق نمی‏گيرد زيرا متعلق علم بايد كلی باشد نه جزئی . معرفت‏ حقيقی درك " مثل " است و اين معرفت در روح هر كسی قبل از اينكه به‏ اين عالم بيايد حاصل شده است . علم در اين جهان تذكر و يادآوری گذشته‏ است . به عقيده افلاطون از راه ورزش فكری و از طريق ذوق و عشق بايد نفس‏ را نسبت به گذشته متذكر كرد . افلاطون طريقه خويش را برای كسب اين نوع‏ معرفت يا تذكر " ديالكتيك " می‏نامد . >