تعليم و تربيت در اسلام - صفحه : 38

باور می‏كنند و همان را به كار می‏بندند ، يا همه را يكجا رد می‏كنند ؟ ²فيتبعون احسنه »، نقادی می‏كنند ، سبك سنگين می‏كنند ، ارزيابی می‏كنند ، آن را كه بهتر است انتخاب می‏كنند و آن بهتر انتخاب شده را پيروی‏ می‏نمايند . آنوقت می‏فرمايد : چنين كسانی هستند كه خدا آنها را هدايت‏ كرده ( يعنی هدايت الهی يعنی اين ، استفاده از نيروی عقل يعنی اين ) « و اولئك هم اولوا الالباب »ا ينها به راستی صاحبان عقل هستند . اين ، دعوت عجيبی است . حضرت خطاب به هشام اينطور می‏فرمايد : « يا هشام ان الله تبارك و تعالی بشر اهل العقل و الفهم فی كتابه فقال » خدا اهل عقل و فهم را بشارت داده و فرموده : « فبشر عباد الذين يستمعون القول فيتبعون احسنه . . . » از اين آيه و حديث كاملا پيداست كه يكی از بارزترين صفات عقل برای‏ انسان همين تمييز و جدا كردن است ، جدا كردن سخن راست از سخن دروغ ، سخن ضعيف از سخن قوی ، سخن منطقی از سخن غير منطقی ، و خلاصه غربال كردن‏ . عقل آنوقت برای انسان عقل است كه به شكل غربال دربيايد ، يعنی هر چه‏ را كه وارد می‏شود سبك سنگين كند ، غربال كند ، آنهايی را كه به درد نمی‏خورد دور بريزد و به درد خورها را نگاه دارد . حديثی هست كه ظاهرا از پيغمبر اكرم ، و ناظر به همين مطلب است ، و از اين احاديث زياد است . می‏فرمايد : « كفی بالمرء »

پاورقی : > با " استماع " فرق می‏كند : " سماع " يعنی شنيدن ولو اينكه انسان‏ نخواسته باشد بشنود . " استماع " گوش فرا دادن است .