آشنايي با قرآن 7 - صفحه : 52

نگرفتن و ساخته‏نشدن ، در ده مثلا پشت يك گاو و يا در زراعت خاك می‏شود . بوعلی‏سيناها به دنيا می‏آيند ولی الفبا را هم ياد نمی‏گيرند و بعد با چه‏ وضعی تا آخر عمر زندگی می‏كنند و حتی خودشان هم خودشان را نمی‏شناسند و از دنيا می‏روند . يك ملت اگر بخواهد زندگی كند نياز به انواع سرمايه‏ها دارد كه يكی از آنها سرمايه‏های اقتصادی است . ولی كدام سرمايه از همه سرمايه‏ها بالاتر است ؟ سرمايه انسانی . هر انسان برای خودش يك معدنی است و به اندازه‏ معدن فيروزه و طلا ارزش دارد . اگر ملتی اين رمز به دستش آمده باشد ، اين معما را حل كرده باشد ، اين توانايی و توفيق را پيدا كرده باشد كه‏ بتواند از انسانهايش استفاده كند و آنها را بسازد ، گرچه آن ملت هيچ‏ چيز نداشته باشد ، ولی همه چيز دارد . الان بعضی از اين كشورهای اروپايی‏ اين‏طور هستند . مثلا انگلستان يك كشور تهی و خالی است كه نمكش را هم‏ بايد از خارج بياورند ، همه چيز را بايد از بيرون وارد كنند ، ولی به‏ ارزش يك چيز پی‏برده است ، به ارزش ساختن افراد خودش ، اين معدنهای‏ انسانی را خوب كشف كرده‏اند . وقتی اين معدنها را استخراج و آماده‏ می‏كنند ديگر باك ندارند كه هيچ چيز ندارند و همه چيز بايد از بيرون‏ بيايد . می‏گويند ما آدم داريم ، آدم كه داريم همه چيز داريم ولی اگر آدم‏ نداشته باشيم هيچ چيز نداريم . مساله‏ای اولين بار در كلام اميرالمومنين علی عليه السلام مطرح شده است‏ كه مقايسه می‏كنند ميان ارزش مال و ارزش علم كه آيا علم باارزش‏تر است‏ يا مال ؟ البته بايد بگوييم علم باارزش‏تر است ، ولی هيچ فكر كرده‏ايد چرا علم باارزش‏تر است ؟ چون علم يعنی انسان ، يعنی عاملی كه انسان را می‏سازد . ثروت عاملی است غيرانسانی از نوع جماد ، نبات و يا حيوان . نفت يك ثروت است ولی جماد است . اينكه آيا علم بهتر است يا مال ،