مساله حجاب - صفحه : 154

می‏آمد . آن منظره زيبا سخت نظر او را جلب كرد و چنان غرق تماشای آن‏ زيبا شد كه از خودش و اطرافش غافل گشت و جلو خودش را نگاه نمی‏كرد . آن زن وارد كوچه‏ای شد و جوان با چشم خود او را دنبال می‏كرد . همانطور كه‏ می‏رفت ، ناگهان استخوان يا شيشه‏ای كه از ديوار بيرون آمده بود به صورتش‏ اصابت كرد و صورتش را مجروح ساخت . وقتی به خود آمد كه خون از سر و صورتش جاری شده بود . با همين حال به حضور رسول اكرم رفت و ماجرا را به‏ عرض رساند . اينجا بود كه آيه مباركه نازل شد : " « قل للمؤمنين يغضوا من ابصارهم ». . . الی آخر " ( 1 ) . اين تركيب لغوی ، يعنی تركيب لغت " ضرب " با لغت " علی " اين‏ معنی را می‏رساند كه چيزی را بر روی چيز ديگر قرار دهند به طوری كه مانع و حاجبی بر او شمرده شود . در تفسير كشاف می‏گويد : " ضربت بخمارها علی جيبها كقولك ضربت بيدی علی الحائط اذا وضعتها عليه " .

پاورقی : 1 - كافی جلد 5 ، صفحه 521 و وسائل جلد 3 ، صفحه 24 و تفسير صافی و تفسير در المنثور سيوطی جلد 5 صفحه 40 ذيل همين آيه . اين نكته بايد يادآوری شود كه معمولا اين حديث كه از جريان باز بودن‏ بناگوش و دور گردن زنی و نگاههای شهوت آلود و عمدی مردی حكايت می‏كند

در كتب اهل حديث و مفسرين به عنوان شأن نزول آيه " قل للمؤمنين‏

يغضوا ». . . " آورده می‏شود و در ابتدا چنين به نظر می‏رسد كه با آيه " و قل للمؤمنات يغضضن من ابصارهن »" سر و كاری ندارد و حال آنكه اين‏ دو آيه باهم نازل شده‏اند و همچنانكه آيه اول تكليف نگاه مرد را روشن‏

می‏كند آيه دوم به مفاد " و لا يبدين زينتهن الا ما ظهر منها و ليضربن‏

بخمرهن علی جيوبهن »" تكليف زنان را روشن می‏كند . ظاهرا به همين جهت‏ است كه در تفسير صافی اين حديث را ذيل آيه دوم نقل كرده است . استدلال‏ ما بدين حديث در اينجا نيز بر همين اساس است .