خدمات متقابل اسلام و ايران - صفحه : 343

داشت به هر شيوه‏ای بود بر عمر تحميل می‏كرد . تواريخ می‏نويسد كه عمر چندان رغبتی به فتح مصر نشان نمی‏داد و عمرو عاص نظر خود را بر او تحميل‏ كرد ، تا آنجا كه می‏گويند از عمر كسب اجازه كرد اما پيش از آنكه اجازه‏ برسد حمله را شروع كرد . اگر چنين می بود كه در متن قصه آمده كه يحيی‏ نحوی به صورت نديم و معاشر عمرو در آمده بود و عمرو به حكم عقل و هوش‏ ذاتی از سخنان حكيمانه يحيی لذت می‏برد و استفاده ميكرد ، عمرو در نامه‏ خود به عمر طوری گزارش ميداد كه كتابخانه مورد علاقه دوست دانشمندش‏ محفوظ بماند ، نه اينكه به كسب اجازه ساده‏ای قناعت كند و به محض رسيدن‏ نامه خليفه بدون آنكه بار ديگر نامه‏ای بنويسد فورا در جلو چشم دوست‏ دانشمندش كتابهائی را كه از جان برای دوستش عزيزتر بود طعمه آتش نمايد . به علاوه سيره عمرو در اسكندريه سيره يك فاتح علاقه مند به اصلاح و عمران‏ و آبادی بوده است نه سيره يك جبار و ستمگر از قبيل قتيبه بن مسلم . ويل‏ دورانت می‏نويسد : " عمرو با عدالت حكومت می‏كرد ، قسمتی از مالياتهای گزاف را به پاك‏ كردن كانالها و تعمير پلها و تجديد معبر آبی كه به روزگار سلف نيل را به‏ بحر احمر می پيوسته