درسهاي الهيات شفا2 - صفحه : 170

تحقق باشد و يك چيزی شود . می‏گويد كه وجود مطلق بايد به عدم تعلق بگيرد و با آن متحد شود تا از جمع آنها يك چيز بوجود آيد ، يك حقيقت بوجود آيد كه همان شدن است . پس اينها هم به شكل ديگری اين مطلب را نفی‏ می‏كنند . بيان اصالت وجودی شيخ از وجود مطلق اما آن كس كه اين نظرات را قبول ندارد و اين حرفها را درباب وجود مطلق نمی‏زند ، آگاهانه يا بطور ناآگاه همان فكر اصالت وجود را بيان‏ می‏كند . مسأله اصالت وجود ظاهرا براثر بحثهای متكلمين ( و اشكالات آنها ) كم‏كم در ميان فلاسفه بوجود آمده است . امثال بوعلی اگر چه از باب‏ اينكه مسأله اصالت وجود در زمان آنها مطرح نبوده ، فكر اصالت وجودی‏ نداشته‏اند ، ولی اين مسأله را به شكل اصالت وجودی طرح كرده‏اند . كسانی كه آگاهانه به مسأله اصالت وجود پرداخته‏اند ، كار آنها در اين‏ مسأله سهل‏تر و آسانتر است . آنها می‏گويند اين حرفها معنی ندارد كه وجود بايد به يك شی‏ء تعلق بگيرد تا موجود شود . بحث را بايد چنين طرح كنيم‏ كه وقتی وجود به يك شی‏ء تعلق دارد و می‏گوئيم وجود فلز يا وجود آب يا وجود هوا ، در اينجا دو معنا را درك می‏كنيم : چيستی و هستی . وقتی‏ می‏گوئيم آب وجود دارد ، اگر آب معدوم می‏شد كه ديگر حقيقتی نداشت . آيا آنچه كه در آب مناط حقيقت است وجود آب است يا آنچه كه ذهن ما به‏ عنوان يك شی‏ء فرض می‏كند و می‏گويد " وجود اين شی‏ء " ؟ آيا ماهيت آب‏ كه وجود پيدا كرده ، حقيقت از آن وجودش است يا چيز ديگر ؟ [ اينها می‏خواهند بگويند كه ] ماهيت قبل از اينكه وجود پيدا كند يك تصور محض‏ بود ، با وجود است كه تحقق پيدا كرده است . يعنی تحقق ماهيت به وجود است نه تحقق وجود به ماهيت . چنين نيست كه بايد وجود به ماهيت اضافه‏ پيدا كند تا حقيقت باشد . حقيقت بودن وجود به ذات خودش است . وجود مراتب دارد ، مراتب ضعيف و مراتب شديد و قوی ، از هر مرتبه از آن ذهن‏ معنائی را