جهان بيني توحيدي - صفحه : 43

انسان تنها واقعيت بدنی نيست ، واقعيت اصيل انسانی واقعيت روح اوست‏ - روحی كه جوهرش جوهر علم و قدس و پاكی است - به خوبی می‏فهمد كه توحيد به اصطلاح نظری علاوه بر اينكه پايه و زيربنای توحيد عملی است خود بذاته‏ كمال نفسانی است ، بلكه بالاترين كمال نفسانی است ، انسان را به حقيقت‏ به سوی خدا بالا می‏برد و به او كمال می‏بخشد . ( « اليه يصعد الكلم الطيب‏ و العمل الصالح يرفعه ») ( 1 ) . انسانيت انسان در گرو شناخت خداوند است ، زيرا كه شناخت انسان ، از انسان جدا نيست بلكه اصلی‏ترين و گرامی‏ترين بخش وجود اوست . انسان به‏ هر اندازه به هستی و نظام هستی و مبدا و اصل هستی شناخت پيدا كند ، انسانيت - كه نيمی از جوهرش علم و معرفت و شناختن است - در او تحقق‏ يافته است . از نظر اسلام ، خصوصا از نظر معارف مذهب شيعه ، جای كوچكترين شك و ترديدی نيست كه درك معارف الهی قطع نظر از آثار عملی و اجتماعی مترتب‏ بر آن معارف ، خود هدف و غايت انسانيت است . اكنون به توحيد عملی بپردازيم : توحيد عملی يا توحيد در عبادت يعنی يگانه پرستی ، به عبارت ديگر ، در جهت پرستش حق يگانه شدن . بعدا خواهيم گفت كه عبادت از نظر اسلام ، مراتب و درجات دارد . روشن‏ترين مراتب عبادت ، انجام مراسم تقديس و تنزيه است كه اگر برای غير خدا واقع شود مستلزم خروج كلی از جرگه اهل‏ توحيد و از حوزه اسلام است .

پاورقی : . 1 فاطر / . 10