توحيد - صفحه : 25

نوری ، اين حرفها نيست ، اگر ما صدها صدها هزارها هزارها ميليارد سال‏ نوری هم برويم ، باز مثل اين است كه در نقطه اول هستيم ، چون به جايی‏ منتهی نمی‏شود . يا نه ، عالم از نظر بعد فضايی محدود است ؟ الان دو فرضيه‏ است . در اين بحثهايی كه ميان اينشتين و موريس مترلينگ هست ، يكی‏ راجع به همين جهت است كه اينشتين روی فرضيه خودش معتقد است كه فضا محدود است ، مترلينگ می‏گويد نه ، فضا محدود نيست . آيا محدود بودن و نامحدود بودن فضا در مسأله توحيد اثر دارد كه لازمه‏ توحيد اين است كه ما بگوييم فضا محدود است يا بگوييم فضا محدود نيست ؟ نه ، پس اين كاری به توحيد ندارد . بعضيها خيال می‏كنند كه خدا يعنی آنكه‏ بعد كه فضای عالم تمام شد نوبت به خدا و ملائكه می‏رسد . " محدود بودن‏ فضای عالم " را جزء شرايط توحيد می‏دانند . خدا در آسمان است ، پس‏ بالاخره بايد آسمانی به آن معنا باشد ، يعنی اين عالم بايد محدود بشود در جايی كه پشت اينجا ديگر جای خدا باشد . اين حرفها حرفهای نامربوط است . اولين باری كه شورويها گاگارين را به فضا فرستادند ، در روزنامه خواندم‏ يادم نيست كی اين حرف را گفته بود ، البته از خارجيها گفته بودند كه‏ گاگارين به نقطه‏ای رسيد كه از همه مردم به خدا نزديكتر بود برای اينكه به‏ آن طرف عالم نزديكتر شد ، ديگر از همه بيشتر رفت به آن طرف عالم ، به‏ مرز عالم نزديك شد پس به مرز خدا نزديكتر شد . آيا چنين حرفی است ؟ البته نه . خدايی كه بخواهد در كنار عالم قرار بگيرد يعنی از اين طرف ، مكان بيايد تا اينجا ، آن طرف خدا قرار بگيرد ، ميان او و عالم مرزی‏ قرار گرفته باشد ، او اصلا خدا نيست . خدا آن است كه در زمين و در آسمان‏ و در ميان تمام ذرات موجودات علی السويه است . " « و هو الله فی السموات و فی الارض »" ( 1 ) . اوست خدا ، در آسمان است و در زمين است . اگر ما از اينجا بر يك مركب نوری سوار بشويم ، يك ميليارد سال از اين فضا برويم ، نسبتمان با خدا همان نسبتی است كه در اين نقطه نشسته‏ايم‏ ، از آن طرف هم

پاورقی : . 1 انعام / . 3