نظام حقوق زن در اسلام - صفحه : 239

در جاهليت پدران و مادران ، مهر را بعنوان حق الزحمه و " شيربها " حق خود می‏دانستند . در تفسير كشاف و غيره مينويسند ، هنگامی كه دختری برای يكی از آنها متولد ميشد و ديگری می‏خواست به او تبريك بگويد می‏گفت : " هنيئا لك‏ النافجه " يعنی اين مايه افزايش ثروت ، ترا گوارا باد . كنايه از اين‏ كه بعدا اين دختر را شوهر ميدهی و مهر دريافت ميداری . در جاهليت ، پدران و در نبودن آنها برادران ، چون از طرفی برای خود حق‏ ولايت و قيمومت قائل بودند و دختر را به اراده خودشان شوهر ميدادند و نه‏ به اراده او ، و از طرف ديگر مهر دختر را متعلق به خود ميدانستند نه به‏ دختر ، دختران را معاوضه ميكردند . باين نحو كه مردی به مرد ديگر ميگفت‏ كه من دختر يا خواهرم را بعقد تو درمی‏آورم كه در عوض دختر يا خواهر تو زن من باشد و او هم قبول ميكرد ، به اين ترتيب هر يك از دو دختر مهر ديگری بشمار ميرفت و به پدر يا برادر ديگری تعلق می‏گرفت ، اين نوع نكاح‏ را نكاح " شغار " ميناميدند . اسلام اين رسم را منسوخ كرد ، پيغمبر اكرم‏ فرمود " « لا شغار فی الاسلام » " يعنی در اسلام معاوضه دختر يا خواهر ممنوع است . در روايات اسلامی آمده است كه پدر نه تنها حقی به مهر ندارد ، بلكه‏ اگر در عقد ازدواج برای پدر به عنوان امری جداگانه از مهر چيزی شرط شود و مهر به خود دختر داده شود باز هم صحيح نيست . يعنی پدر حق ندارد برای‏ خود در ازدواج دختر بهره‏ای قائل شود ، هر چند بصورت امر جداگانه از مهر باشد .