امامت و رهبري - صفحه : 90

فقهای شيعه بلكه از بزرگترين فقهای اسلام شمرده شده است . او در منطق و كلام و فلسفه و رياضيات و . . . شاگرد خواجه نصيرالدين و در فقه شاگرد محقق حلی صاحب شرايع است كه او هم از فقهای درجه اول شيعه است . علامه‏ و خواجه جزء نوابغ شمرده شده‏اند . خواجه نصرالدين جزء رياضيون تقريبا درجه اول جهان شمرده می‏شود . اخيرا روزنامه‏ها اعلان كردند كه قسمتهايی از كره ماه را به نام چند نفر از رياضيون ايرانی نامگذاری كردند ، عمر خيام‏ ، ابن سينا و خواجه نصير الدين كه فرضياتی در باب كره ماه داشته‏اند . علامه هم در فن خودش كه فقه است ، قطعا و بدون شك از نوابغ است . كتابهای خيلی زيادی دارد ، از جمله كتابی است به نام " تذكرش الفقهاء " در دو جلد . به راستی وقتی انسان اين كتاب را مطالعه می‏كند به حيرت‏ می‏افتد از تبحر يك نفر در يك فن . محمد قزوينی می‏گويد وقتی در تهران بودم به درس مرحوم ميرزای آشتيانی‏ می‏رفتم . بعد كه به اروپا رفتم و بعضی از متخصصين را در فن خودشان ديدم ، حس می‏كردم كه ميرزا حسن آشتيانی در فن خودش همان معنی واقعی تبحر را دارد . " تذكرش الفقهاء " كتابی است فقهی اما نه تنها فقه شيعه را بيان‏ كرده بلكه در هر مسئله‏ای فتوای همه علمای اهل تسنن آنهم نه فقط چهار امامشان : ابو حنيفه ، شافعی ، مالك و احمد ، بلكه فتوای اكابر فقهای ما قبل از منحصر شدن مذاهب به اين چهارتا را نيز نقل كرده است . در هر مسئله‏ای می‏گويد در اينجا ابوحنيفه چنين گفته ، شافعی چنين گفته و عقيده‏ ما اماميه چنين است . گاهی رد و ايراد هم می‏كند مثلا می‏گويد شافعی در يك‏ قول خودش چنين گفته ، در قول ديگرش چنين گفته ، اول چنين گفته ، بعد از عقيده خودش عدول