شرح منظومه2 - صفحه : 180

علت نيازمندی مباحث هيولی و صورت به اين بحث ، در اينجا آورده شده‏ است ) . 7 - صورت در اين جهان از هيولی منفك نمی‏شود 8 - هيولی از صورت عريان نمی‏گردد . 9 - نوع احتياج هر يك از هيولی و صورت به يكديگر 10 - صور نوعيه . قبلا گفتيم كه حكما يك مبحث بالخصوص را " سماع طبيعی " می‏نامند و آن را در مقابل مباحث فلكيات ، عنصريات ، نفس قرار می‏دهند ، اولا بايد بدانيم به چه جهت اين نام را روی اين مباحث نهاده‏اند ؟ ثانيا چرا اين قسمت را از عنصريات و هم از فلكيات مجز نموده‏اند ؟ اما علت اين كه اين مباحث " سماع طبيعی " ناميده می‏شوند اين است‏ كه سنت بر اين جاری بوده كه در طبيعيات قبل از همه مباحث ، اين مباحث‏ آورده شود و به همين جهت اولين مبحثی از طبيعيات كه به گوش دانشجو می‏خورد اين مباحث است لهذا " سماع طبيعی " يعنی " اول مايسمع من‏ الطبيعيات " ناميده شده است . همچنان كه گاهی اين قسمت را " السمع‏ الكيان " نيز می‏نامند كه عينا همين مفهوم و معنی رادارد . اما علت اينكه اينمباحث حساب جدا گانه ای پيدا كرده و در واقع فن‏ مستقلی نسبت به همه مباحث طبيعيات شمرده شده است اين است كه آنچه در اين قسمت بحث می‏شود نه از مختصات عنصريات است و نه مختصات فلكيات‏ . و در عنصريات نه اختصاص به جماد دارد و نه به نبات و نه به حيوان و نه به انسان ، بلكه مسائلی است مربوط به مطلق اجسام . اين مباحث در حقيقت " امور عامه " طبيعيات است واگر اين مباحث به جای " سمای‏ طبيعی " امور عامه طبيعی و يا " كليات طبيعی "