خدمات متقابل اسلام و ايران - صفحه : 277

و قرآن و تفسير آموختند و داد و عدل فرو نهاد و بسيار گبركان مسلمان‏ گشتند از نيكويی سيرت او " . آری اين بوده حال زردشتيان در زمان خلفای راشدين و در زمان معاويه در وقتی كه ربيع الحارثی حكومت می‏كرده است ، هنگامی كه زياد ستمگر تصميم‏ ظالمانه‏ای می‏گيرد با عكس العمل شديد مسلمانان روبرو می‏شود و خليفه ستمگر وقت هم كه خود را با مخالفت مسلمانان مواجه می‏بيند حكم عامل خود را نقض و نظر مسلمانان را تاييد می‏كند . عليهذا ديگر چه جای گريه و زاری و نقل قسمتی از تاريخچه و ترك قسمتی‏ ديگر و ادعای اين كه زردشتيان مجبور بودند عقائد خويش را نهفته دارند ؟ ما منكر مظالم امويان نيستيم ، ولی اين مظالم نسبت به مظالمی كه قبلا ايرانيان از طرف حكام خود می‏ديدند چيزی نبود ، ثانيا امويان لبه تيز تيغ‏ خود را متوجه آل علی كرده بودند كه آنها را رقبای خود می‏دانستند و از جانب آنها احساس خطر می‏كردند ، قطعا زردشتيان در حكومت اموی از پيروان‏ و دوستان اهل بيت وضع بهتری داشته‏اند . البته سياست امويان يك سياست نژادی بود و حكومت آنها حكومت عربی‏ بود نه اسلامی ، ميان عرب و غير عرب تبعيض قائل می‏شدند ، ولی اين‏ تبعيض ميان عرب و غير عرب بود يعنی حتی ميان يك مسلمان عرب با مسلمان غير عرب تفاوت قائل می‏شدند و به مذهب كاری نداشتند ، زردشتيان‏ اگر به شرائط معمول اهل ذمه عمل می‏كردند در امنيت بودند . زردشتيان در دوره عباسيان آزادی كامل به دست آوردند ، با ائمه و علمای‏ مسلمين در اطراف عقائد اسلامی و زردشتی به مباحثه و مجادله و مبارزه قلمی‏ می‏پرداختند قبلا در بخش اول اين كتاب نقل كرديم كه گرايش عمده ايران از زردشتی گری به اسلام و ويرانی آتشكده‏ها و ساختن مساجد به جای آنها در قرونی