اصول فلسفه و روش رئاليسم1 - صفحه : 31

جديده ، مقارن با پيدايش علوم حسی و تجربی ، فلسفه مادی اروپا رونق‏ گرفت . ولی حقيقت امر اين است كه تجدد علمی اخير اروپا در اثر تكان‏ سختی كه به افكار داد و مسلمات چند هزار ساله بشر را در مورد فلكيات و طبيعيات باطل شناخت ، دهشت و حيرت و تشتت فكری عجيبی ايجاد كرد . هر چند اين تحول در مورد مسائل حسی يا حدسی بود ، ولی قهرا افكار را در مورد مسائل تعقلی و نظری و همچنين در مورد مسائل دينی نيز مردد و متزلزل‏ ساخت و همين امر موجب شد كه مكاتب فلسفی گوناگون و ضد و نقيضی در اروپا پديد آمد و هر دسته‏ای راهی را پيش گرفتند و از آنجمله گروهی مادی‏ شدند و همچنانكه می‏دانيم بازار سوفسطائيگری نيز پس از دو هزار سال سردی‏ و بی‏رونقی دو مرتبه رواج زائد الوصفی پيدا كرد و اگر پيدايش مكاتبی كه‏ مقارن ظهور علوم جديده پديد آمده‏اند دليل بر ارتباط صحيح و معقول آن‏ مكاتب با آن علوم بوده باشد پس می‏بايست " سوفيسم " ( 1 ) و " ايده‏ آليسم " ( 2 ) را نيز ثمره مستقيم و خاصيت لا ينفك علوم جديده بدانيم . ولی پيدايش مكاتب گوناگون در اروپا يك علت عمده ديگر نيز دارد و آن‏ نبودن يك مكتب فلسفی تعقلی قوی و نيرومند است كه بتواند با علوم‏ سازگار باشد ، و مخصوصا وجود يك سلسله عقايد سخيف به نام حكمت الهی در اروپا بيش از اندازه ميدان را برای فلسفه مادی باز كرد . شما اگر به‏ كتب مادی مراجعه كنيد به خوبی می‏بينيد كه اينها چه سنخ عقايدی را مورد حمله شديد قرار می‏دهند . حتی يك عده از دانشمندان جديد اروپا كه نظريه‏ الهی داشته‏اند از محتويات آن حكمت الهی ناليده‏اند . دانشمند الهی ستاره‏شناس معروف فلاماريون ( 3 ) در كتاب خدا در طبيعت‏ می‏گويد : " يك ناظر دقيق و حقيقت بين امروزه می‏تواند در جامعه ذی فكر انسانی‏ دو تمايل مختلفه را مشاهده نمايد كه هر يك دسته‏ای را به طرف خود كشانده‏ و بر سر آن مسلط گرديده‏اند . از يك طرف " علمای علم شيمی " در لابراتوارهای خود به تحقيق فعل و انفعالات مواد شيميايی و قسمتهای مادی‏ علوم جديده پرداخته و تركيبات

پاورقی : . 1 . Sophism . 2 . Idealism . 3 . Flammarion