فلسفه تاريخ2 - صفحه : 38

- می‏گويد اين بيانی كه هگل كرد كه شدن هست و هر چيزی ابتدا پيدايش ، بعد نمو ، بعد نابودی [ دارد ، ] يك فكر مايوس كننده‏ای نيست ، بلكه از بين رفتنی است كه مقدمه يك خلاقيت است : " هگل باز می‏نويسد : به اين نوع تغييرات بلافاصله جنبه ديگری می‏پيوندد به طوری كه دوباره از مرگ زندگی نوينی متولد می‏شود . شرقيها چنين تصوری‏ داشتند كه شايد بزرگترين فكر و قله افكار ، متافيزيك آنان باشد . عقايد مربوط به تناسخ بيانگر همين تصور است و فنيكس نيز كه بی‏پايان از خاكسترهای خود ، سر بيرون می‏آورد چنين نشانه‏ای است . اما همه اينها تصاوير شرقی است كه بيشتر مناسب جسم است تا روح . باختر تصور ديگری‏ ارائه می‏دهد . روح نه فقط جوانتر بلكه برتر و روشنتر از پيش ظهور می‏كند . " (1) حرفی كه هگل در اينجا می‏زند همان اشاره به تولد نو است كه می‏گويد شرقيها فكر می‏كردند متافيزيك و اعتقاد به تناسخ بالاترين فكر است و فنيكس كه ظاهرا اسم پرنده‏ای است . . . حيوانی است كه از قديم گويا در ميان يونانيها ضرب‏المثل بوده است . معتقدند كه يك مرغ سفيد افسانه‏ای است (ققنوس). مثلا در كتابهای بوعلی و بهمنيار يا در كلمات ابوريحان همين كلمه " ققنوس " به كار رفته است‏ . [ در پاورقی ] می‏گويد : " مرغ خيالی افسانه‏های مصری كه در بيابانهای‏ عربستان زندگی می‏كرد . خود را در آتش به هلاكت می‏رساند و سپس ميان‏ خاكستر خود تجديد حيات می‏يافت " . " تجديد حيات می‏يافت " يعنی‏ فرزندان او [ تجديد حيات پيدا می‏كردند . ]

تضاد خلاق

در اين بحثش(موارد كاربرد ، جدل ، فلسفه پيشرفت)يك بحث خاصی‏ می‏خواهد طرح كند كه باز بحث مهمی است . هگل كه قائل به مرگ و زندگی‏ است صرفا حرفش اين نيست كه هر زندگی به دنبال خودش مرگی دارد ، هر حدوثی به دنبال خود فنايی دارد(اين مقدار را همه مردم دنيا گفته‏اند ، چيز مهمی نيست)بلكه

پاورقی : . 1 همان ، ص 18 و . 19