آشنايي با قرآن 7 - صفحه : 126

نمی‏توانيم در فارسی مرادف صددرصد برای آنها پيدا كنيم . يكی لغت " مدح‏ " است ، ديگری لغت " حمد " و سومی لغت " شكر " . شايد معنای مدح‏ تا اندازه زيادی مشخصتر باشد . مدح يعنی ستايش‏كردن ، ستايش كردن چيزی‏ به خاطر كمال و جمالی كه دارد ، اعم از آنكه آن كمال و جمالش ، كمال و جمال اختياری باشد يا غيراختياری . خوبيهای اشخاص دو نوع است : يكی خوبيهايی است كه خودشان آن خوبی را انتخاب كرده و به وجود آورده‏اند . مثلا يك نفر ادب را اختيار می‏كند و بی‏ادبی را كنار می‏گذارد ، درس‏خواندن را انتخاب می‏كند تنبلی را كنار می‏گذارد ، جود و سخا را انتخاب می‏كند بخل را كنار می‏گذارد . اينها كارهای اختياری است ، به دست خود انسان بوده كه اين كار را بكند يا نكند . چنين فردی كمالی را كه خودش برای خودش انتخاب كرده است‏ داراست . ولی كمالهايی هست كه اختياری و به انتخاب خود شخص نيست . مثلا اگر كسی قهرمان زورمندی و دارای بنيه قوی باشد اين‏طور نبوده كه ضعف‏ بنيه را اختيار نكرده و زورمندی را اختيار كرده است . قوت بنيه چيزی‏ است كه دراختيار او نبوده و خلقت به او داده است . يا كسی كه چهره و اندام زيبا دارد خودش اين چهره و اندام را برای خود انتخاب نكرده است‏ بلكه برای او انتخاب كرده‏اند . حتی در مورد جمادات و حيوانات هم‏ همين‏طور است ، مثل يك گوهر گرانبهای زيبا و يا يك اسب زيبا . در مورد همه اينها مدح گفته می‏شود : فلان قهرمان را مدح می‏كنم ، فلان گوهر گرانبها و يا فلان اسب را ستايش می‏كنم . مدح در اين‏گونه موارد است ولی حتما بايد به زبان باشد . ولی حمد و شكر در مورد كارهای زيبای اختياری است بالخصوص در مورد انعامها . وقتی از ناحيه كسی به اختيار خود او خيری به انسان برسد انسان‏ او را حمد و يا شكر می‏كند . پس هم بايد پای خير رساندن در