مساله ربا - صفحه : 81

مطلب می‏گويند اولا اسكناس ماليت دارد . ثانيا ، بيع دين مانعی ندارد . ثالثا بيع معدود اگر به زياده باشد مانعی ندارد . پس طلبكار می‏تواند هزار تومان طلب خود را به شخص ثالث يعنی بانك بفروشد به نهصد تومان و اشكالی ندارد . با اين استدلال كه می‏كنند ، نتيجه اين می‏شود كه همان كاری كه الان در بانك صورت می‏گيرد ، به اين صورت شرعی به آن شكل بدهند . البته اين‏ روش ، اشكالی در عمل پيدا می‏كند و آن اينكه بانك با اينكه طبيعت‏ معامله اقتضا می‏كند ، حاضر نيست خودش را در معرض ضرر قرار بدهد ، و همه ضررهای احتمالی را می‏خواهد متوجه طرف كند ( و به همين دليل بانك ، بانك شده است ) و اين همانطور كه آقای مهندس بازرگان گفتند ناشی از روش ظالمانه بانك است كه چون دست بالا و دست زور را دارد حاضر نيست‏ بگويد من دين را می‏خرم چون اگر بخرد ، سوخت و سوز هم دارد و بسا هست كه‏ مديون ورشكست می‏شود . بانك خودش را ذيحق می‏داند كه هم به مديون رجوع‏ كند و هم به واگذارنده سفته . اين با خريد و فروش جور در نمی‏آيد . در موارد ديگر من اگر دين خودم را كه از شما طلبكارم به شخص سومی بفروشم و فردا شما ورشكست شويد ، ضررش به خريدار بر می‏گردد نه به من . ولی بانك‏ قبول نمی‏كند ، می‏گويد اگر او نداد يا ورشكست شد ، من حق دارم از تو بگيرم . در مقابل اين مشكل چه بايد كرد ؟ .

تعهد در مقابل بانك

برای اين اشكال هم ناچار راه حلی ساخته‏اند به نفع بانك تا