حماسه حسيني3 - صفحه : 99

قسمتهای تاريك بسی ترجيح دارد . حادثه كربلا دارای دو ورق است : ورق سياه و ورق سفيد . از لحاظ ورق‏ سياه يك داستان جنائی است ، داستانی خيلی تاريك و وحشتناك ، و ما بعدا در حدود بيست مظهر از بيرحمی و قساوت و دنائت و نامردمی [ را كه‏ در اين حادثه انجام شده ] نشان خواهيم داد . از اين جنبه در اين داستان‏ حد اكثر بيرحمی و قساوت و سبعيت ديده می‏شود . از لحاظ ورق سفيد ، يك داستان ملكوتی است ، يك حماسه انسانی است ، مظهر آدميت و عظمت و صفا و بزرگی و فداكاری است . از لحاظ اول نام اين قضيه فاجعه است و از لحاظ دوم قيام مقدس . از لحاظ اول قهرمان داستان شمر است و ابن زياد و حرمله و عمر سعد و . . . و از لحاظ دوم قهرمان داستان امام حسين است و ابی الفضل و علی الاكبر و امثال حبيب ابن مظهر ، و زينب و ام كلثوم و ام وهب و امثال اينها . از لحاظ اول اين داستان ارزش آنرا ندارد كه بعد از هزار و سيصد و بيست و اند سال ، با اين عظمت ، خاطره و ذكرايش تجديد بشود ، وقتها و پولها و اشكها و تأثرها و احساسات صرف آن بشود ، نه از آن جهت كه از داستان‏ جنائی نمی‏توان استفاده كرد ( زيرا جنبه‏های منفی زندگی بشر نيز ممكن است‏ آموزنده باشد . از لقمان پرسيدند ادب از كه آموختی ؟ گفت : از بی ادبان‏ ) و نه از آن جنبه كه اين داستان از جنبه جنائی چندان مهم نيست يا چندان‏ آموزنده نيست . ما قبلا ثابت كرديم كه [ اين داستان ] از اين نظر مهم‏ است و گفتيم كه كشته شدن