جامعه و تاريخ - صفحه : 79

تاريخ علمی مقدمتا بايد يادآوری كنيم كه تاريخ علمی مبتنی بر مطلبی است كه در گذشته بيان كرده‏ايم و آن اينكه جامعه مستقل از افراد اصالت و شخصيت‏ دارد . اگر جامعه مستقل از افراد اصالت نداشته باشد جز افراد و قوانين‏ حاكم بر آنها چيزی وجود نخواهد داشت و در نتيجه تاريخ علمی ، كه علم به‏ قواعد و سنن حاكم بر جامعه‏هاست ، بلاموضوع است . قانون داشتن تاريخ فرع‏ بر طبيعت داشتن تاريخ است و طبيعت داشتن تاريخ فرع بر طبيعت داشتن‏ جامعه است . در مورد تاريخ علمی مسائل ذيل بايد بررسی شود : . 1 تاريخ علمی - چنانكه قبلا اشاره شد - متكی به تاريخ نقلی است . تاريخ نقلی به منزله مواد است برای لابراتوار تاريخ علمی . پس اول بايد تحقيق شود كه آيا تاريخ نقلی ، معتبر و قابل