نقدي بر مارکسيسم - صفحه : 347

بنابراين ، وجود نيروئی در جوجه كه ميخواهد جوجه را به حالت جوجه‏ای‏ نگهدارد دروغ است و جوجه به حركت جوهری به سوی مرغ شدن در حركت است‏ ولی اينها يك نيروی خيالی [ كه حتی به اندازه پوست تخم مرغ هم مظهر وجودی ندارد ] در جوجه فرض ميكنند كه ميخواهد جوجه را به حالت جوجه‏ بودن نگهدارد . و يك قوه‏ای كه آنرا به سوی مرغ شدن ميراند ، و ميان اين‏ دو قوه نزاع و كشمكش در ميگيرد و به پيروزی نيروهای طرفدار مرغ ( ! ) می‏انجامد و بعد با يك حركت و تغيير كيفی تبديل به مرغ ميشود . پس در اينجا سه مرحله وجود دارد : مرحله جوجه ، مرحله نيروی درونی كه ضد نيروهای جوجه بودن قيام كرده‏اند [ كه وجود ندارند ] و مرحله سوم كه مرحله‏ مرغ بودن است . بنابراين از تخم مرغ شدن پنج مرحله داريم : مرحله تخم ، مرحله نطفه ، مرحله جوجه ، مرحله قوای ضد جوجه ، مرحله مرغ . ژرژ پليتزر در اينجا دچار تناقض شده است ، از يك سو ميخواهد مطلب‏ را به شكل دوم بيان كند و از طرف ديگر گاهی مطلب را به شكل دكتر ارانی‏ مطرح می‏كند . بعدا با مراجعه به نوشته خود او توضيح ميدهيم كه ريشه اين‏ تناقض گوئی از كجاست . قبل از بررسی عبارات ژرژ پوليتزر ، برای توضيح مطلب مثال ديگری‏ می‏آوريم . بطوريكه معلوم است . اينها برای تاريخ دوره‏های متعدد قائلند و تاريخ را به پنج دوره تقسيم كرده‏اند : دوره اشتراك اوليه ، دوره بردگی ، دوره فئودالی ، دوره سرمايه داری ، و دوره سوسياليزم ( كه اين دو دوره‏ اخير هر يك دارای دو دوره هستند ) . اگر اين دوره‏ها را طبق نظر ارانی بخواهيم بيان كنيم ، مطلب به اين شكل‏ در می آيد : دوره اشتراكی ، دوره بردگی كه ضد دوره اشتراكی است ، دوره‏ فئودالی كه نفی دوره بردگی است و نفی دوره اشتراكی . بعد دوره سرمايه‏داری كه نفی فئوداليزم است و بعد ، سوسياليزم كه نفی كاپيتاليسم‏ است . روی اين حساب دوره اوليه كه بوجود آمد ، نفی خودش را در درون‏ خودش ميپروراند ، بعد تبديل ميشود به ضد خودش كه برده‏داری باشد ، بعد برده‏داری ضد خودش را در درون خودش پرورش ميدهد كه فئوداليزم باشد . بنابراين ، دوره اشتراكی ميشود تز ، و برده‏داری آنتی تز ، و فئودالی سنتز . باز برده‏داری به نوبه خود تز است و فئودالی آنتی تز و كاپيتاليزم سنتز . و باز فئودالی تز است ، كاپيتاليزم ، آنتی تز ، و سوسياليزم سنتز ، كه‏ از اين سنتز هم ديگر جلوتر نميروند و همينجا توقف ميكنند [ كه اين يك‏ اشكالی است كه هميشه متوجه آنهاست ] . اما اگر مطلب را به تعبير دوم بيان كنيم ، جريان ديالكتيك در ادوار تاريخ به اين شكل خواهد بود : دوره اشتراك اوليه تز است و نطفه دوره‏ برده‏داری آنتی تز [ كه اين نطفه در اثر تكامل ابزار توليد بوجود می‏آيد ] كه با دوره قبلی به مبارزه بر ميخيزد و به پيروزی برده‏داری منتهی ميشود [ و يك اشكال ديگر بر اينها اينستكه ، در دوره اشتراكی چه تضادی ميتوانست‏ وجود داشته باشد ؟ با اينكه مالكيت وجود نداشت ] و دوره برده‏داری ميشود سنتز . باز دوره برده‏داری ميشود تز نطفه دوره فئودالی آنتی تز ، خود دوره‏ فئودالی سنتز و همچنين در ادوار بعدی . . . اين دو تعبيری است كه ميتوان‏ كرد ، حالا با مراجعه به نوشته ژرژ