مساله ربا - صفحه : 47

سرمايه هم به او تعلق می‏گيرد همچنانكه زيان سرمايه هم به او تعلق می‏گيرد و اگر خطری هم متوجه اصل سرمايه شود ، متوجه او می‏گردد . اما اگر انسان‏ پولش را تبديل به دين كرد ، يعنی آن را به قرض داد ، در اين صورت‏ مالك عين ، مقترض است و مقرض ، مالك دين است يعنی مالك يك امر اعتباری و قراردادی . اينكه انسان وقتی می‏خواهد به مسافرت برود ، پولش‏ را به بانك می‏دهد تا در مقصد از شعبه بانك دريافت كند ، يا به شخصی‏ قرض می‏دهد تا در آنجا از وكيل او تحويل بگيرد ، به همين جهت است كه‏ پول را از خطر تلف شدن نجات دهد . پول را قرض می‏دهد . از آن ساعت اگر اين پول تلف شد ، قرض دهنده آن را پس می‏گيرد ، می‏گويد مال تو بوده كه‏ تلف شده مال من نبوده است . آدمی كه می‏خواهد برود به نجف ، پولش را به تاجری در اينجا می‏دهد كه سه ماه بعد در آنجا از وكيل او تحويل بگيرد . اگر امروز كه قرض داد فردا صندوق اين تاجر آتش گرفت و مال التجاره‏اش‏ از بين رفت ، او حق دارد پولش را مطالبه كند و آن تاجر نمی‏تواند بگويد پولی كه تو به من دادی ، عين آن تلف شد ، زيرا آن شخص می‏گويد آن عين ، مال من نبود ، از ساعتی كه به تو دادم ، مال تو شد . پس طبيعت قرض اين است كه انسان پول را ، سرمايه را ، مملوك خودش‏ را از عينيت خارج می‏كند و به آن ذهنيت و اعتباريت می‏دهد ، وجود اعتباری می‏دهد . خاصيت وجود اعتباری يكی اين است كه تلف و زيان در آن‏ معنی ندارد . دنيا را اگر آب ببرد ، آن از بين نمی‏رود . [ داستان‏ رباخوار ] قصه ملا نصر الدين است كه ديگ همسايه را قرض گرفت . بعد از مدتی كه ديگ را پس داد ، يك