فطرت - صفحه : 51

حدود وجود دارد كه آيا ما دريافتی كه فطری باشد يا به معنای افلاطونی و يا به معنای حكمای اسلامی داريم يا نداريم ؟ در اين حدود محل بحث و سخن است‏ .

نظر قرآن

اما ببينيم نظر قرآن چيست . ما از يك طرف ديديم كه قرآن می‏فرمايد : « و الله اخرجكم من بطون امهاتكم لا تعلمون شيئا و جعل لكم السمع و الابصار و الافئده لعلكم تشكرون ». وقتی نوزاد به دنيا می‏آيد لوح ضميرش از همه‏ چيز صاف و پاك است . ولی در عين حال قرآن بعضی از مسائل را به شكلی‏ طرح می‏كند كه فهميده می‏شود كه [ آن مسائل ] بی نياز از استدلال است . مثلا خود مسأله توحيد در قرآن چگونه مطرح شده و اين آيات چگونه با يكديگر جور در می‏آيد ؟ مسأله توحيد در قرآن كه بعد آياتش را می‏خوانيم امری است‏ فطری . پس اين " « لا تعلمون شيئا »" و اين مطلب كه شما خدا را به‏ نوعی در باطن و در ضمير می‏شناسيد چگونه با هم جمع می‏شوند ؟ نه ، اينها با يكديگر قابل جمع‏اند . باز از خصوصيات قرآن است كه دم از " تذكر " می‏زند . خيلی عجيب‏ است ! در عين اينكه آن نظريه افلاطونی به آن شدت در قرآن رد شده است‏ می‏بينيم قرآن به پيغمبر می‏فرمايد : فذكر يادآوری كن « انما انت مذكر 0 لست عليهم بمصيطر »( 1 ) ( آيات ذكر ، كه يكی و دو تا هم نيست ) . حتی خود قرآن " ذكر " نام گرفته است . همچنين

پاورقی : . 1 غاشيه / 21 و . 22