خدمات متقابل اسلام و ايران - صفحه : 254

را در عالم صغير و كبير نافذ می‏دانستند " . و سپس خودش چنين اضافه می‏كند : به عقيده ما آنچه هر تل گويد خالی از حقيقتی نيست . خود آقای دكتر معين درباره آتشكده " آذر برزين مهر " كه يكی از سه‏ آتشكده بزرگ و اصلی باستان بوده می‏گويد : در فصل 17 بند هش ، بند 8 ، آمده : آذر برزين مهر ، تا زمان گشتاسب‏ در گردش بوده " پناه جهان " می‏بود تا زرتشت انوشه روان دين آورد گشتاسب دين پذيرفت آنگاه گشتاسب آذر برزين مهر را در كوه ريوند كه آن‏ را پشت و پشتاسپان خوانند فرو نهاد ( 1 ) . ايضا درباره همين آتش از خرده اوستا چنين نقل می‏كند : از ياوری اين آتش است كه كشاورزان در كار كشاورزی داناتر و تخشاتر و پاكيزه‏تر ( شستك جامه‏تر ) هستند و با اين آتش بود كه گشتاسب پرسش و پاسخ كرد ( 2 ) . درباره " آذر فرنبغ " كه يكی ديگر از آتشكده‏های اصلی بوده است‏ می‏گويد : اين آتشكده به موبدان اختصاص داشته است . در تفسير پهلوی بند پنجم ، آتش بهرام ، نيايش ( خرده اوستا ) آمد : " نام اين آذر فرنبغ است ، و اين آتشی است كه نگهبانی پيشه پيشوايی ( اتربانی نگهداری آتش ) با اوست ، و از ياوری اين آتش است كه دستوران و موبدان دانايی و بزرگی و فر دريافت كنند و اين آتش است كه با ذهاك ( ضحاك ) پيكار كرد ( 3 ) .

پاورقی : ( 1 ) مزديسنا و ادب پارسی ، صفحه . 333 ( 2 ) همان كتاب ، صفحه . 334 ( 3 ) همان كتاب ، صفحه 339 - . 340