سيري در نهج البلاغه - صفحه : 127

حكمران امانتدار است نه مالك در فصل پيش گفتيم كه انديشه‏ای خطرناك و گمراه كننده در قرون جديد ميان بعضی از دانشمندان اروپائی پديد آمد كه در گرايش گروهی به‏ ماترياليسم . سهم به سزايی دارد ، و آن اينكه نوعی ارتباط تصنعی ميان‏ ايمان و اعتقاد به خدا از يك طرف ، و سلب حق حاكميت توده مردم از طرف ديگر برقرار شد . مسؤوليت در برابر خدا مستلزم عدم مسؤوليت در برابر خلق خدا فرض شد و حق الله جانشين حق الناس گشت . ايمان و اعتقاد به ذات احديت كه جهان را به " حق " و به " عدل " بر پا ساخته است‏ به جای اينكه زير بنا و پشتوانه انديشه حقوق ذاتی و فطری تلقی شود ، ضد و مناقض آن شناخته شد و بالطبع حق حاكميت ملی مساوی شد با بی‏خدائی . از نظر اسلام ، درست امر برعكس آن انديشه است ، در نهج البلاغه كه‏ اكنون موضوع بحث ما است ، با آنكه اين كتاب مقدس قبل از هر چيزی‏ كتاب توحيد و عرفان است و در سراسر آن سخن از خدا است و همه جا نام‏ خدا به چشم می‏خورد ، از حقوق واقعی توده