زندگي جاويد يا حيات اخروي - صفحه : 48

نيست . حيوان صرفا دارای غرايزی است كه او را به طبيعت و زندگی مادی‏ مربوط می‏كند ، ولی انسان - آنچنانكه قبلا هم گفتيم - دارای غرايزی است كه‏ با حسابهای اين جهان جور نمی‏آيد ، يعنی در سطحی بالاتر است ، در سطح‏ جاويدانی و جاودانگی است . انسان دارای انگيزه های عالی اخلاقی ، علمی ، ذوقی ، مذهبی و الهی است‏ و بسياری از كارهای خويش را تحت تاثير آن انگيزه‏ها انجام می‏دهد و احيانا زندگی طبيعی و مادی و حيوانی خود را فدای هدفهای عالی و انسانی‏ خود می‏كند . انسان به تعبير قرآن نظام عملی خويش را بر اساس " ايمان و عمل صالح " قرار می‏دهد و در اين نظام عملی خواهان حيات جاويد و خشنودی‏ خداوند است . در انسان ، هم انديشه عظيم جاويدانی هست و هم آرزوی آن و هم غرايزی كه به آن سو او را سوق دهد . همه اينها حكايت دارد از نوعی استعداد و قابليت برای جاويدان ماندن . به عبارت ديگر ، همه اينها حكايت دارد از تجرد و غير مادی بودن روح‏ آدمی . همه اينها انسان را در اين جهان در حكم جنينی قرار می‏دهد كه در رحم مادر با يك سلسله تجهيزات از قبيل جهاز تنفسی ، گردش خون ، دستگاه‏ عصبی ، جهاز باصره و سامعه و جهاز تناسلی مجهز می‏شود كه صرفا با حيات‏ دنيای بعد از رحم جور می‏آيد و اما با حساب رحم و زندگی موقت و نه ماهه‏ رحم جور نمی‏آيد . درست است كه انسان در زندگی اين دنيا از نظام ايمان و عمل صالح بهره‏ می‏گيرد ، ولی اين بهره گيريها بالتبع است . نظام ايمان و عمل صالح در حكم بذری است كه تنها در يك حيات