درسهاي الهيات شفا1 - صفحه : 279

فصل اول لواحق وحدت : [ هوهويت ] ( 2 )

در اين مقاله كه سه فصل بيشتر نيست ، در فصل اول درباره لواحق وحدت‏ بحث شده و فصل دوم و سوم وارد بحث مثل افلاطونی می‏شود كه شيخ بحث مثل‏ را در اينجا آورده است . شيخ برای اين سه فصل عنوان خاصی كه جامع اين سه‏ فصل باشد انتخاب نمی‏كند ، فقط می‏گويد : " المقاله السابعه و فيها ثلاثه‏ فصول : فصل فی لواحق الوحده . . . " : می‏گويد كه در اين فصل در عوارض‏ وحدت بحث می‏كنيم از قبيل هوهويت و اقسام آن مانند مشابهت و مساوات‏ كه از اقسام هوهويتند . آيا ميان اين سه فصل امر مشتركی هست ؟

ادامه بحث حركت و اصل ثبات و هوهويت

هوهويت از هوهو مشتق است ، يعنی او او است . اين همان معنائی است‏ كه ما از آن در حمل استفاده می‏كنيم . كه البته معنايش اينست كه او خودش خودش است . می‏گويند وقتی كه در حمل محمولی را بر موضوعی حمل‏ می‏كنيم ، كثرت من جهه و وحدت من جهه شرط است . وحدت من جهه بدين علت‏ شرط است كه تا وحدتی در كار نباشد حمل غلط است ، مثل اينست كه سنگهائی‏ را كنار يكديگر بگذارند و بخواهند حمل كنند . پس تا وحدتی در كار نباشد محال است كه حمل صورت گيرد . شرط ديگر كثرت من جهه است ، موضوع و محمول از جهتی بايد غيريت داشته باشند ، يعنی دو چيز باشند نه يك چيز . زيرا اگر كثرت نباشد حمل مفيد نيست . مثل اينكه بگوئيم " انسان انسان‏ است " . حمل