ختم نبوت - صفحه : 61

ديگر ، در سنت يك سلسله دستورها رسيده است كه در فقه به نام " سبق و رمايه " معروف است ، دستور رسيده كه خود و فرزندانتان تا حد مهارت‏ كامل ، فنون اسب سواری و تير اندازی را ياد بگيريد . اسبدوانی و تير اندازی جزء فنون نظامی آن عصر و بهترين وسيله تهيه نيرو و نيرومند شدن در مقابل دشمن در آن عصر بوده است . ريشه و اصل قانون " سبق و رمايه " اصل " « و اعدوا لهم ما استطعتم من قوه »" است ، يعنی تير و شمشير و نيزه و اسب از نظر اسلام اصالت ندارد و جزء هدفهای اسلامی نيست ، آنچه‏ اصالت دارد اين است كه مسلمانان بايد در هر عصر و زمانی تا آخرين حد امكان از لحاظ قوای نظامی و دفاعی در برابر دشمن قوی باشند . در حقيقت ، لزوم مهارت در تير اندازی و اسبدوانی جامه‏ای است كه به‏ تن لزوم نيرومندی در برابر دشمن پوشانده شده است ، و به عبارت ديگر ، مهارت در تير اندازی شكل اجرائی نيرومند بودن در آن عصر و زمان بوده‏ است . لزوم نيرومندی در مقابل دشمن ، قانون ثابتی است كه از يك احتياج‏ ثابت و دائم سرچشمه می‏گيرد ، اما لزوم مهارت در تير اندازی و اسبدوانی‏ مظهر يك احتياج موقت است و با مقتضيات زمان و توسعه عوامل فرهنگی و فنی تغيير می‏كند و چيزهای ديگر از قبيل لزوم مهارت در به كار بردن‏ سلاحهای امروز جای آن را می‏گيرد . مثال ديگر : پيغمبر اكرم ( ص ) فرموده است طلب دانش بر هر مسلمان‏ واجب است . دانشمندان اسلامی به ثبوت رسانيده‏اند كه وجوب تحصيل دانش از نظر اسلام‏ در دو مورد است : يكی در موردی كه تحصيل ايمان ، به دانش بستگی دارد ، و ديگر در مواردی است كه انجام يك