نظري به نظام اقتصادي اسلام - صفحه : 72

از كالاهای ديگر به واسطه ميانجيگيری پول مبادله می‏گردد . بدين طريق به هر كالا مقداری " بها " كه پول معرف و مبين آن است تعلق می‏گيرد . بهای‏ كالا خود به خود در جريان مبارزه بين توليد كنندگان مستقل كالا و بين‏ خريدار و فروشنده برقرار می‏گردد . نوسان ترقی و تنزل را بها در بازار ، فعاليت مؤسسات توليد كننده متفرق را تنظيم می‏كند و بين اين فعاليت و احتياجات مردم تعادلی برقرار می‏سازد . . 3 ارزش استعمال يك كالا ، يا فايده آن ، بستگی به كيفيات طبيعی ، فيزيكی ، شيميايی و مكانيكی آن كالا دارد و اول شرط لازم برای فروش آن كالا است . ولی چنان كه پيش از اين گفتيم ، ارزش استعمال نمی‏تواند مبين بها باشد ، زيرا از آنجا كه بها در بازار در نتيجه روابط بين اعضای اجتماع‏ مبتنی بر مبادله برقرار می‏گردد ، پس عواملی را كه تعيين كننده بها می‏باشند نبايد در خصال طبيعی كالا ، بلكه بايد در روابط بين مردم جستجو كرد " . ارزش استعمال يعنی مفيد بودن . مفيد بودن ، هم به جنس بستگی دارد و هم به كاری كه روی آن جنس صورت گرفته است . نوع جنس ، يعنی خصال‏ طبيعی كالا در ارزش مؤثر می‏باشد . از همه عجيبتر برهانی است كه نويسنده‏ " اصول علم اقتصاد " نوشين اقامه كرده است كه " چون بها در بازار در نتيجه روابط اعضای اجتماع مبادله‏ای برقرار می‏گردد ، پس عواملی را . . . " . اگر اين طور است پس عامل تعيين كننده بها فقط بايد عرضه و تقاضا باشد ، زيرا كار نيز ربطی به روابط اجتماعی ندارد . به علاوه ، چه ملازمه‏ای‏ ميان اين دو هست ؟