فطرت - صفحه : 17

كنيم يا چنين چيزی در كار نيست ؟ می‏گويند جامعه به چنين و چنان افرادی‏ نياز دارد . به چه نوع افرادی ؟ می‏گويند مثلا جامعه به سربازهايی صددرصد انضباطی نياز دارد كه فرمان ما فوق را بدون چون و چرا اطاعت كنند و غير از فرمان فرمانده درباره چيز ديگری فكر نكنند . حال اگر انسانی بخواهد اصالت اراده و اصالت عقل داشته باشد يعنی از نظر عقل و فكر استقلال‏ داشته باشد و فكر كند اين كار را چرا من می‏خواهم انجام دهم ، و يا يك‏ سلسله عواطف انسانی داشته باشد ، ديگر به درد اين كار نمی‏خورد و به قول‏ اينها به درد جامعه نمی‏خورد . از نظر اينها افرادی به درد جامعه می‏خورند كه نه فكر داشته باشند و نه عاطفه . اگر به او يك بمب دادند و گفتند برو بالای اين شهر بينداز ، فكر نكند كه آخر اين مردم چه گناهی دارند و چرا ، و فكر نكند كه آخر در آنجا مرد است ، زن هست ، پير و جوان و بچه‏ هست ، بی گناه و با گناه هست . نه فكر كند و نه يك ذره عاطفه داشته‏ باشد . همانطور كه تخم آن گوسفند را می‏كشند برای اينكه بهتر بچرد و چاق‏تر شود ، رگهای عاطفی و احساساتی و عاطفه‏های انسانی را از وجود او بيرون‏ می‏كشند و حالتی نظير حالت استسباع به او می‏دهند كه اصلا استقلال و حريت‏ فكر از او گرفته شود . آنوقت است كه انسانی می‏شود كه كاملا به درد آنها می‏خورد . ولی اين بر اساس " تربيت " به معنی واقعی نيست . " تربيت " يعنی پرورش دادن استعدادهای واقعی انسان . اگر او دارای استعداد عقلانی و فكری است و " چون و چرا " در مسائل دارد بايد آن را پرورش داد نه‏ اينكه اين استعدادها را در او [ نابود كرد ] . اگر در او عاطفه انسانی ( مثل رحم ) وجود دارد بايد آن را پرورش داد . البته اينها حد افراط و تفريط دارد .