درسهاي الهيات شفا1 - صفحه : 407

می‏آورد ، صورت ديگر ، يعنی ثنائيه ، عارض ماده ديگر می‏شود و از آن خط بوجود می‏آيد . حال آنكه اصل حرف شما اينست كه وحدت مبدأ اعداد است . اگر در ثنائيه وحدت وجود نداشته باشد ، ثنائی ثنائی نيست . زيرا ثنائيه‏ غير از " وحدتان " معنی ديگری ندارد . و از اينجا لازم می‏آيد كه اينها معيت نداشته باشند ، يعنی آنجا كه ثنائيه است وحدت وجود نداشته باشد . حال آنكه اينها با يكديگر معيت دارند . " و أما علی مذهب التحقيق فليست النقطه موجوده الا فی الخط ، الذی هو فی السطح ، الذی هو فی الجسم ، الذی هو فی الماده ، وليست النقطه مبدأ الا بمعنی الطرف ، و أما بالحقيقه فالجسم هو المبدأ ، بمعنی أنه معروض‏ له التناهی به . " بنابر مذهب تحقيق نقطه عارض خط است و خط عارض سطح و سطح عارض جسم‏ ، جسم هم كه حال در ماده است . نقطه هيچ مبدئيتی ندارد ، نقطه فقط طرف‏ جسم است وبس ( 1 ) .

پاورقی : [ 1 ] در پايان اين جلسه ، استاد بحث از قسمت آخر اين فصل را به جلسه‏ بعد موكول می‏كنند ولی متأسفانه نوار آن در دست نيست . جلد دوم " درسهای شفا " از شرح مقاله هشتم شروع می‏شود كه به توفيق‏ الهی بزودی منتشر خواهد شد . بمنه و كرمه . انتشارات حكمت