عدل الهي - صفحه : 233

" نوزاد به فطرت پاك زاييده می‏شود ليكن پدر و مادر ممكن است او را يهودی يا نصرانی كنند " . در سرشت هر موجودی كه از مسير اصلی خود منحرف گرديده است كششی وجود دارد كه او را بسوی حالت اوليه باز می‏گرداند . به اصطلاح فلاسفه ، در هر طبيعت كه گرفتار قسر گردد ، ميلی برای رجعت به حالت طبيعی پديد می‏آيد ، يعنی هميشه در جهان نيروی گريز از انحراف و توجه به سلامت و صحت‏ حكمفرماست . اينها شواهدی از چيرگی رحمت بر غضب است . وجود مغفرت‏ نيز از همين اصل ناشی می‏شود .

رحمت عام

اصل مغفرت ، يك پديده استثنائی نيست ، يك فرمول كلی است كه از غلبه رحمت در نظام هستی نتيجه شده است . از اينجا دانسته می‏شود كه‏ مغفرت الهی ، عام است و همه موجودات را - در حدود امكان و قابليت‏ آنها - فرا می‏گيرد . اين اصل در فوز به سعادت و نجات از عذاب ، برای‏ همه رستگاران مؤثر است ، لهذا قرآن كريم می‏فرمايد : « من يصرف عنه يومئذ فقد رحمه »( 1 ) . " هر كس كه در آن روز از عذاب خدا نجات يابد ، مشمول رحمت خدا قرار گرفته است " . يعنی اگر رحمت نباشد ، عذاب از احدی برداشته نمی‏شود . رسول اكرم ( صلی الله عليه و آله و سلم ) در خطبه‏ای كه در اواخر عمر شريفشان برای مسلمين ايراد فرمودند ، اين نكته را گوشزد فرمودند كه برای‏ نجات و رستگاری ، دو عامل و دو ركن اساسی وجود دارد : عمل و رحمت . قسمتی از آن خطبه اين است : « ايها الناس انه ليس بين الله و بين احد نسب و لا امر يؤتيه به خيرا او يصرف عنه »

پاورقی : . 1 انعام / . 16