علل گرايش به ماديگري - صفحه : 157

نارسائی مفاهيم اجتماعی و سياسی سومين علت گرايشهای مادی ، نارسايی برخی مفاهيم اجتماعی و سياسی بوده‏ است . در تاريخ فلسفه سياسی می‏خوانيم كه آنگاه كه مفاهيم خاص اجتماعی و سياسی در غرب مطرح شد و مسأله حقوق طبيعی و مخصوصا حق حاكميت ملی به‏ ميان آمد وعده‏ای طرفدار استبداد سياسی شدند و برای توده مردم در مقابل‏ حكمران حقی قائل نشدند و تنها چيزی كه برای مردم در مقابل حكمران قائل‏ شدند وظيفه و تكليف بود ، اين عده در استدلالهای خود برای اينكه‏ پشتوانه‏ای برای نظريات سياسی استبداد مابانه خود پيدا كنند ، به مسأله‏ خدا چسبيدند و مدعی شدند كه حكمران در مقابل مردم مسؤول نيست ، بلكه او فقط در برابر خدا مسؤول است ، ولی مردم در مقابل حكمران مسؤول‏اند و وظيفه دارند . مردم حق ندارند حكمران را بازخواست كنند كه چرا چنين و چنان كرده‏ای ؟ و يا