حکمتها و اندرزها - صفحه : 50

مصلحت و سعادت اوست و می‏تواند در راهی گام بر دارد كه بر خلاف سعادت‏ و مصلحت خودش است ، به اين جهت است كه احتياج به هدايت و راهنمايی‏ دارد و به او گفته می‏شود كه عمل بايد صالح باشد . مثلا مغز و روح هميشه در حال فعاليت است . اين فعاليت ممكن است صالح [ باشد ] و ممكن است غير صالح باشد . اگر روح را به حال خود بگذاريم دائما در ميان خاطرات گذشته‏ خود در گردش و حركت است ، مثل اين است كه به دور خود بچرخد ، گامی به‏ جلو بر نمی‏دارد ، ولی اگر روح را از لحاظ فكر كردن تحت نظم و قاعده در بياوريم ، عمل روح را صالح گردانيم ، به اينكه وادار كنيم منظم فكر كند ، علمی فكر كند ، طوری فكر كند كه هميشه فكر نو و انديشه نو و صحيح توليد كند ، و بالاخره كاری كند كه مصداق سخن رسول اكرم واقع شود كه فرمود : " يك ساعت فكر كردن از شصت سال عبادت بالاتر است " در اين وقت عمل‏ روح صالح است . بشر چه در ناحيه روح و چه در ناحيه بدن بيكار نمی ماند ، تلاش می‏كند ، عمده اين است كه چگونه تلاش كند و چگونه عمل كند . اين‏ است كه قرآن مجيد هيچگاه عمل را به طور مطلق ذكر نمی‏كند ، " عمل صالح‏ " ذكر می‏كند . پس معلوم می‏شود سعادت انسان دو ركن دارد : ركن ايمان و ركن عمل ، اما نه مطلق ايمان و نه مطلق عمل ، بلكه ايمان به مقدس ترين و عالی ترين‏ حقايق كه شامل ايمان به همه حقايق است ، يعنی ايمان به ذات يگانه كه‏ مبدأ علم و قدرت و نظم و حكمت و حيات و سعادت است ، و عمل صالح و شايسته ومفيد كه انسان را جلو ببرد و كامل كند و آثار خوب به بار آورد .