توحيد - صفحه : 338

شيطان در نقطه‏ای ( قضيه مربوط به نجف است ) تعداد زيادی افسار همراه‏ خودش دارد ، ولی افسارها مختلف است ، بعضی از افسارها خيلی شل است ، طناب بسيار ضعيفی را به صورت افسار درآورده است ، يكی ديگر افسار چرمی‏ ، يكی ديگر زنجيری ، زنجيرهای مختلف و بعضی از زنجيرها خيلی كلفت است‏ . در ميان اينها يك افسار خيلی كلفت و زنجير قوی بود كه خيلی جالب بود . اول از شيطان پرسيد : اينها چيست ؟ گفت : اينها افسارهايی است كه به‏ كله بنی‏آدم می‏زنم و آنها را به طرف گناه می‏كشانم . آن افسار خيلی كلفت‏ نظر اين شخص را جلب كرد ، گفت : آن برای كيست ؟ گفت : اين برای يك‏ آدم خيلی گردن كلفتی است . گفت : كی ؟ گفت : شيخ انصاری . گفت : چطور ؟ گفت : اتفاقا ديشب زدم به كله‏اش ، يك چند قدم آوردم ولی زد آن را پاره كرد . گفت : حالا افسار ماها كجاست ؟ گفت : شما كه افسار نمی‏خواهيد ، شما دنبال من هستيد ! اين افسار مال آنهايی است كه دنبال من‏ نمی‏آيند . آن شخص صبح آمد خواب را برای شيخ انصاری نقل كرد . مثل اينكه شبی بوده ، شيخ خيلی اضطرار پيدا می‏كند و پولی كه بابت سهم‏ امام بوده و فردا بايستی تقسيم می‏كرده است ، به عنوان قرض از آن چيزی‏ برمی‏دارد ، می‏آيد تا دم در ، ولی پشيمان می‏شود ، دوباره برمی‏گردد می‏گذارد سرجايش . شيطان كه گفته بود زنجير را زدم به كله‏اش و او را چند قدم‏ آوردم ولی بعد پاره كرد و رفت ، قضيه اين بوده است ( 1 ) .

پاورقی : . 1 شيخ در منتها درجه زهد زندگی می‏كرده و واقعا اين مرد از عجايب‏ روزگار بوده است . اولا در همان رشته خودش كه فقه و اصول است يك محقق‏ فوق‏العاده‏ای است ، يعنی نظير بوعلی سينا در عصر و زمان خودش كه در طب‏ و فلسفه نسبت به ديگران برتری داشته است ، او هم نسبت به عصر خودش‏ همين طور است . در منتهای پاكی و زهد و تقوا هم زندگی كرده ، كه وقتی‏ مرده است تمام هستی و زندگی و دارايی او را كه سنجيده‏اند ، هفده تومان‏ بيشتر نشد . زندگی او تاريخچه‏های عجيبی دارد و بسيار مرد عاقل فهميده‏ باهوشی بوده است . شيخ هرگز در وجوهات تصرف نمی‏كرده است . دخترش‏ می‏رفت مكتب پسر نداشت ، دوتا دختر داشت ، اين " سبط " ها از اولاد او هستند خيلی گريه كرد و گفت : در مكتب هر جا می‏روم ، بچه‏های ديگران‏ وضع بهتری دارند و من غذا و لباسهايم خوب نيست و از اين حرفها . شيخ‏ خيلی متأثر شد . زنش گفت : آخر اين همه سختی دادن كه درست نيست ، چرا اين قدر به ما سختی می‏دهی ؟ شيخ گريه كرد و گفت : والله من دلم می‏سوزد ، نمی‏خواهم اين‏طور باشد ، ولی می‏دانی اين وجوهات چيست ؟ ( زنش داشت‏ رخت می‏شست ، عمامه شيخ را می‏شست ) مثل اين وجوهات برای ما كه می‏خوريم‏ ، مثل آبهای اين تشت است ، يك آدم اگر خيلی تشنه باشد و از تشنگی‏ بخواهد بميرد ، اگر بخواهد برای رفع تشنگی از اين آبها بخورد چقدر می‏خورد ؟ همين‏قدر می‏خورد كه نميرد . ما از خودمان كه چيزی >