درسهاي الهيات شفا1 - صفحه : 283

در لحظه قبل و لحظه بعد نيست ولی در عين حال يك چيز لغزان و متحرك در اين مسير بوده است ، نه اينكه وجودها و انعدامها در كار باشد . اگر يك‏ شی‏ء از اين نقطه به آن نقطه می‏رود و فرضا در هر آنی در يك نقطه است‏ چنين نيست كه شی‏ء بصورت طفره در هر آنی در يك نقطه وجود دارد ، اگر چه‏ خود فرض آن به عنوان كوچكترين واحد زمان درست نيست و نمی‏شود آنی برای‏ آن اعتبار كرد . چنين نيست كه در اين آن در اينجا وجود دارد بعد معدوم‏ می‏شود و در آن بعد از نو پديد می‏آيد ، و باز در اين نقطه معدوم می‏شود و در نقطه سوم از نو بوجود می‏آيد ، بلكه حركت يك نوع بودن سيال است . در باب حركت اين نكته خيلی جالب است كه : وقتی كه شی‏ء حركت می‏كند و در هر آن در يك نقطه‏ای هست ، آيا اين آن‏ها و نقطه‏ها را ذهن ما انتزاع‏ می‏كند ، همانطور كه در يك جسم نقاطی را فرض می‏كند و يا ميان دو جزء يك‏ خط نقطه‏ای فرض می‏كند در حاليكه نقطه واقعی وجود ندارد ؟ آيا در يك‏ حركت ، آن‏ها و نقطه‏های مكانی كه [ جسم در طول زمان و مكان ] اين آن‏ها و نقطه‏ها را می‏پيمايد و در هر آنی در نقطه‏ای هست ، اينها را در ذهن ما فرض می‏كند و آنی و نقطه‏ای وجود ندارد ، بلكه آنچه هست يك وجود سيال و متصل است و ذهن در مورد اين وجود سيال و متصل می‏تواند اين نقاط را بسازد و فرض كند ؟ اگر چنين است پس از اول تا آخر يك وحدت در كار است ، همانطور كه در خط كه يك واحد است ذهن ما آن را تجزيه می‏كند ، حركت هم‏ در واقع واحد سيال متصل است ، يك واحد پيوسته است ، نه اجزاء منفصل ، و اين تجزيه‏ها را ذهن می‏كند . هر حركتی وحدتی است در عين كثرت ، يك‏ وحدت واقعی كه ذهن كثرت را برايش اعتبار می‏كند . نقطه مقابل اين نگرش اينست كه همانطور كه ذهن در هر آنی يك نقطه‏ای‏ از حركت را فرض می‏كند ، در واقع هم بودنهای مجزائی وجود دارد ، يعنی در اين نقطه يك بودن است و در نقطه ديگر بودن ديگر و در آن سوم و نقطه سوم‏ بودن ديگر است ، يعنی سه بودن است در اينجا . ما اگر سه نقطه فرض كنيم‏ كه البته فرضی محال است سه نقطه مكانی ، سه آن