انسان و ايمان - صفحه : 58

مطرح كنيم و تفصيل آنها را به فرصتی مناسبتر موكول می‏نماييم . الف . ايدئولوژيها دو گونه‏اند : انسانی و گروهی ايدئولوژيهای انسانی‏ يعنی ايدئولوژيهائی كه مخاطب آنها نوع انسان است نه قوم يا نژاد يا طبقه خاص ، و داعيه نجات نوع انسان را دارد نه نجات و رهائی گروه يا طبقه معين ، طرحی را كه ارائه می‏دهد شامل همه انسانهاست نه دسته مخصوصی‏ ، پشتيبانان و حاميانی كه جلب می‏كند از ميان همه قشرها ، گروهها ، ملتها و طبقات است نه يك قشر يا گروه معين . ايدئولوژی گروهی ، برعكس ، مخاطبش گروه يا طبقه يا قشر خاص است و داعيه رهائی و نجات يا سيادت و برتری همان گروه را دارد و مخاطبش هم‏ تنها همان گروه است و طرحی هم كه ارائه می‏دهد ويژه همان گروه است و تنها از ميان همان گروه هم پشتيبان و حامی جذب می‏كند و سرباز می‏گيرد . هر يك از اين دو نوع ايدئولوژی ، مبنی بر نوعی ديد درباره انسان است‏ ايدئولوژی عام و انسانی مانند ايدئولوژی اسلامی نوعی شناخت از انسان دارد كه از آن به فطرت تعبير می‏شود از نظر اسلام ، انسان در جريان خلقت ، مقدم بر تاثير عوامل تاريخی و عوامل اجتماعی ، دارای بعد وجودی خاص شده‏ و استعدادهايی والا كه او را از حيوان متمايز می‏كند و به او هويت می‏بخشد به او داده شده است طبق اين نظر انسان در متن خلقت او نوعی شعور و وجدان نوعی كه در همه انسانها وجود دارد بهره‏مند شده و همان وجدان فطری‏ به او تعين نوعی و صلاحيت دعوت ، مخاطب واقع شدن ، حركت و جنبش داده‏ است اين ايدئولوژی‏ها با تكيه به وجدان فطری مشخص نوع انسان دعوت خود را آغاز می‏كنند و حركت می‏آفرينند .