گفتارهاي معنوي - صفحه : 313

هر دريچه ديگری مناسبتر می‏داند : « سنريهم آياتنا فی الافاق و فی انفسهم ( 1 ) آفاق را جدا ذكر می‏كند ، انفس را جدا . و از همين جاست كه اصطلاح‏ آفاق و انفس ، در ميان عرفا و ادبا و شعرا بوجود آمده است . « و فی‏ الارض آيات للموقنين و فی انفسكم ا فلا تبصرون » ( 2 ) ، در زمين ، نشانه‏ها ، زمينه‏ها ، دروازه‏ها و دريچه‏هايی است برای مشاهده غيب و ملكوت ، و در وجود شما بالخصوص " وجود شما " را مستقلا ذكر می‏كند ) . « ا فلا تبصرون »آيا نمی‏بينيد ؟ يعنی چرا بصيرت نداريد ؟ چرا دقت‏ نمی‏كنيد ؟ در خودتان دقت كنيد و بنگريد . همين موجود كه در گذشته بعنوان يك آيت بزرگ و يك دروازه بزرگ برای‏ عبور انسان از خود بسوی معنويت الهی و ايمان به غيب و ملكوت بود ، باز موضوع واقع شد . اما اين مرتبه به شكل ديگری موضوع واقع شد ، به شكلی كه‏ بنظر می‏رسد نتوانسته است خودش را از تناقض نجات بخشد و مشكل عمده‏ ومسئله مهم اين است . يعنی بشريت از تو می‏خواهد قداست و علو و شرافت‏ خودش را باز يابد بطوری كه هدف و غايت واقع شود ، هدف فعاليتها واقع‏ شود ولی بدون آنكه آن معيارهای سابق به ميان آيد ، بدون آنكه جنبه خدائی‏ وجنبه نا خدائی به او داده بشود ، بدون آنكه مسئله « هو الذی خلق لكم ما فی الارض جميعا »( 3 ) هر چه در زمين است برای انسان آفريده شده است ، درميان بيايد ، بدون آنكه « نفخت فيه من روحی »( 4 ) در ميان بيايد ، كه خدا از روح خود يعنی يك چيزی نه از اين جهان بلكه از جهان ديگر در او

پاورقی : 1 - سوره فصلت ، آيه . 53 2 - سوره ذريات آيات 20 و . 21 3 - سوره بقره ، آيه . 29 4 - سوره حجر آيه 29 ، سوره ص آيه . 72