درسهاي الهيات شفا2 - صفحه : 137

می‏كردند كه هر مخلوقی را كه شما در نظر بگيريد جفت آفريده شده است ، يعنی حقيقتش جفت است ، حقيقتش از ماهيت و وجود است . به هر حال ما با آيه در اينجا كار نداريم ، ولی اينكه هر ممكنی زوج تركيبی است در آن‏ بحث نيست . در ذات واجب‏الوجود اين مقدار هم فرض تركيب نمی‏شود تا چه‏ رسد به داشتن اجزای خارجی و عينی . [ و اين اجزای عينی هم ] چه اجزای‏ عقلی و فلسفی باشد مثل ماده و صورت كه شيئی ماده‏ای داشته باشد و بعد فعليت پيدا كند ، و چه اجزای اندامی و عضوی ، كه مثلا شيئی سمع و بصر و عقل و . . . داشته باشد . ما كه هم سميع و هم بصير هستيم ، از آن حيث كه‏ سميع هستيم بصير نيستيم و از آن حيث كه بصير هستيم سميع نيستيم و از آن‏ حيث كه عاقليم سميع و بصير نيستيم . يعنی همه اينها در ما كثرت دارند . سمع جزئی از وجود ما است و بصر جزء ديگر و عقل و علم جزء ديگر از وجود ما است . به جسم هم كه نگاه كنيم همه‏اش كثرت اندر كثرت می‏باشد . در ذات واجب‏الوجود هيچ نوعی كثرتی فرض نمی‏شود . كثرت است كه‏ محدوديت می‏آورد . هر مقدار كه شی‏ء بسيط تر باشد لامحدودتر هم هست . اين‏ از مسلمات و از مبادی است كه به هيچ وجه نمی‏شود به آن دست زد و خلافش‏ را تصور كرد .

پاورقی : > است ] . در حاليكه اگر زوج فقط به معنای جفت باشد زوجين بايد چهار فرد باشد ، چون زوجين جفت و جفت می‏شود كه هر كدام دو فرد دارند و مجموعا چهارتا می‏شود . ولی زن و شوهر دو فرد بيشتر نيستند . زوج و زوجه‏ را ما حالا به هر فرد از آنها اطلاق می‏كنيم . بنابراين زوجين در آن آيه هم‏ به معنای دو جفت نيست كه چهار تا بشود . جفت به معنی " تا " است . می‏گوئيم فلان شی‏ء جفت فلان شی‏ء است يعنی " تا " ی او است .