حماسه حسيني3 - صفحه : 98

و شورش دسته جمعی و مسلحانه را امام حسين آغاز كرد . ( قيام عليه عثمان‏ نيز نوعی تفكيك بين اسلام و خلافت بود ) . مقام خلافت در آنروز عاليترين مقام روحانی و سياسی بود و چنانكه‏ می‏دانيم باز هم تا اندازه‏ای خلفای عباسی مقام روحانی خود را حفظ كردند و كسی كه اين قسمت را برای آخرين بار درهم شكست كه ديگر بپا نخاست خواجه‏ نصيرالدين طوسی بود كه از علماء بزرگ شيعه است . خواجه با هلاكو همكاری‏ كرد برای اينكه دستگاه جبار خلافت را از ميان بردارد . اما سعدی در مرثيه‏ مقام خلافت می‏گويد :

آسمان را حق بود گر خون ببارد بر زمين
از برای قتل مستعصم اميرالمؤمنين

معلوم می‏شود سعدی هم حتی [ تحت ] تأثير جلال روحانی مقام خلافت بوده .

[ دو چهره حادثه كربلا ]

« و اذ قال ربك للملائكة انی جاعل فی الارض خليفة قالوا ا تجعل فيها من‏ يفسد فيها و يسفك الدماء و نحن نسبح بحمدك و نقدس لك ، قال انی اعلم‏ ما لا تعلمون »( 1 ) . زندگی بشر مجموعه‏ای از تاريكی و روشنائی ، زشتی و زيبائی ، شر و خير است . آنچه فرشتگان ديدند جنبه تاريك فرزند آدم بود و آنچه خداوند اشاره كرد قسمتهای روشن آن بود كه بر

پاورقی : 1 - سوره بقره ، آيه . 30