درسهاي الهيات شفا2 - صفحه : 175

حركت است . اگر حركتی از درجه خاصی به درجه ديگری تبديل شود ، اينجا چه‏ پيش آمده است ؟ مثلا حركتی كه سرعت آن شصت كيلومتر در ساعت است به‏ سرعت صد كيلومتر در ساعت برسد . آيا در اينجا چيزی بر حركت افزوده شده‏ ؟ آيا حركت با چيز ديگری و با وجود ديگری مخلوط شده است ؟ آيا با ماهيت ديگری كه نام آن سرعت است آميخته است ؟ نه ، سرعت حركت هم‏ باز خودش از حركت است . همان حركت وقتی كه فزونی می‏يابد ، وقتی كه‏ تغيير نسبتها فزونی می‏يابد ، اسمش سرعت حركت می‏شود . پس شدت و تأكد و قوت و سرعت و امثال اينها چيز عليحده‏ای نيست . وجوب وجود هم برای‏ وجود همين است ، نه اينكه وجود چيزی است و وجوب چيز ديگری كه به وجود ملحق شود و با آن مخلوط گردد . وجود و هستی وقتی كه تأكد پيدا كرد و شدت‏ و كمال پيدا كرد وجوب وجود نام می‏گيرد . سؤال : در نقطه مقابل آن ، ضعف وجود چيست ؟ استاد : ضعف هم همين جور است ، نقطه مقابل وجوب است . همانطور كه‏ وجود شديد وجود و شی‏ء ديگر نيست ، وجود ضعيف هم باز وجود و شی‏ء ديگر نيست ، مرتبه ضعيف ، همان وجود است ليس الا ، و مرتبه شديد هم وجود است ليس الا . ( همانطور كه مرحوم حاجی سبزواری گفته است ) :

مراتبا غنی و فقرا تختلف
كالنور حيثما تقوی و ضعف ( 1 )

آيا وقتی نور ضعيف است نور را با يك چيزی مخلوط كرده‏اند كه نور ضعيف می‏شود ؟ يا نور در ذات خودش و در نوريت خودش كم است ، نه‏ اينكه چيزی از خارج با آن مخلوط شده باشد . وقتی كه نور در نوريت خود كاستی می‏يابد نور ضعيف می‏شود ، و وقتی كه در نوريت خودش شدت پيدا كرد نور شديد

پاورقی : 1 - [ منظومه مرحوم حاجی سبزواری ، المقصدالاول ، غرر فی بيان‏الاقوال فی‏ وحده حقيقةالوجود و كثرتها ] .