جاذبه و دافعه علي - صفحه : 49

كم طاقت بود با قدرت شگرفی در مقابل گرسنگی و بی‏خوابی و ژوليدگی اندام‏ ، صبور و متحمل می‏سازد ، تاب تحمل زحمات مادری به او می‏دهد . توليد رقت و رفع غلظت و خشونت از روح ، و به عبارت ديگر تلطيف‏ عواطف ، و همچنين توحد و تأحد و تمركز و از بين بردن تشتت و تفرق‏ نيروها و در نتيجه قدرت حاصل از تجمع ، همه از آثار عشق و محبت است . در زبان شعر و ادب ، در باب اثر عشق بيشتر به يك اثر بر می‏خوريم و آن الهام بخشی و فياضيت عشق است . بلبل از فيض گل آموخت سخن ورنه نبود اين همه قول و غزل تعبيه در منقارش ( 1 ) فيض گل گر چه به حسب ظاهر لفظ ، يك امر خارج از وجود بلبل است ولی‏ در حقيقت چيزی جز نيروی خود عشق نيست . تو مپندار كه مجنون سر خود مجنون شد از سمك تا به سماكش كشش ليلی‏ برد ( 2 ) عشق ، قوای خفته را بيدار و نيروهای بسته و مهار شده را آزاد می‏كند نظير شكافتن اتمها و آزاد شدن نيروهای اتمی . الهام بخش است و قهرمان ساز . چه بسيار شاعران و فيلسوفان و هنرمندان‏ كه مخلوق يك عشق و محبت نيرومندند .

پاورقی : 1 - لسان الغيب ، حافظ . 2 - علامه طباطبائی .