مساله ربا - صفحه : 42

متفاوت است دو جنس بايد فرض كنيم يا يك جنس ؟ و اتفاقا در اينجا فقها مسائلی را طرح كرده‏اند كه قبول كردنش خيلی مشكل است مثلا می‏گويند هر چيزی كه از يك اصل باشد يك جنس تلقی می‏شود كه بعد مسئله خيلی بلبشو می‏شود . مسئله ربای قرضی را بعد طرح می‏كنيم . به هر حال در ربای معاملی يعنی معاوضه دو شی‏ء هم جنس ، زياده نبايد دريافت شود مثلا در معاوضه گندم با گندم بايد هموزن يكديگر بيع و شراء بشود . پای قرض هم در كار نيست . آنوقت مسئله تعويض پول و ارزها با يكديگر قهرا به اينجا مربوط می‏شود . به علاوه امروز مسئله جديدی مطرح است‏ كه در قديم نبوده . در قديم تعويض پولهای طلا و نقره بوده . سكه‏های يك‏ منطقه را با سكه‏های منطقه ديگر عوض می‏كردند حالا يا از باب اينكه جنس‏ سكه‏ها مختلف بود و يا از باب اينكه عيارها مختلف بود . ولی امروز گذشته از اين جهت ، مسئله اينست كه پول امروز از نوع طلا و نقره نيست ، اسكناس و . . . است . آيا قواعدی كه در باب تعويض پولهای طلا و نقره‏ هست ، در اينجا هم جاری است يا نه ؟ اين مسائل را به عنوان مقدمه ذكر كرديم تا بعد درباره آنها به تفصيل بحث بكنيم . مسئله عمده ، مسئله وام دادن بانك است . بيشتر بحثهای آقای مهندس [ بازرگان ] هم در جلسه قبل راجع به همين مسئله بود . من يادداشتهای ايشان‏ را گرفتم ولی آنقدر قلم انداز نوشته بودند كه بعضی جاها را نتوانستم‏ بخوانم . البته قسمتهايی از آن را خواندم كه اكنون درباره آن بحث می‏كنيم‏ . در اينجا بايد عرض كنم كه من قبلا چيزی در كلمات مصريها ديده بودم كه‏ تفاوتی ميان دو