مساله ربا - صفحه : 38

موازين شرعی عين هر امانت بايد حفظ بشود و امانتدار حق تصرف در آن را ندارد . و اگر با اجازه صاحب امانت بخواهد در آن تصرف كند ، ديگر امانت نيست ، تبديل می‏شود به قرض . البته مقصودم از تصرف ، تصرف از بين برنده است ، مثل اينكه عين تعويض بشود يا معامله روی آن بشود يا معدوم گردد . اما تصرف در حدی كه مثلا فرشی را زير پا بيندازند مقصود نيست . تعويض عين با ماهيت امانت سازگار نيست . نمی‏شود گفت اين قالی را مثلا اينجا امانت می‏گذارم و در عين اينكه امانت است شما حق داريد آنرا بفروشيد و تبديل به پول يا چيز ديگر بكنيد . اگر من اجازه فروش دادم اين‏ ديگر از امانت بودن خارج می‏شود . مسلم پولهائی كه مردم به بانك‏ می‏سپارند ، عنوان امانت ندارد . يعنی بانك در اين پولها تصرف می‏كند و به ديگران قرض می‏دهد . پس همه اين پولهائی كه به بانك پرداخت می‏شود بايد اسمش را گذاشت قرض گرفتن‏های بانك . معنی هم ندارد كه به شكل‏ امانت بماند . يعنی اگر كسی در مقام راه حل بگويد بانك در پولهای مردم‏ تصرف نكند و فقط امانتدار باشد ، خواهند گفت راكد ماندن پول ، خودش‏ غير طبيعی و مضر است . بنابراين پول گرفتن بانك عنوان قرض دارد . حالا ببينيم در مواردی كه بانك سود پرداخت می‏كند مثل سپرده موقت و پس‏ انداز ، آيا اين سودی كه می‏دهد جايز است يا جايز نيست ؟ مسلم به اين شكل كه بانك پولی را به عنوان قرض دريافت كند و به‏ موجب قرار سودی پرداخت كند ، ربا است و شرعا اشكال دارد اما اگر قرار سود در بين نباشد مشتری قرض بدهد و بانك در