مساله شناخت - صفحه : 99

شناخت عمل و پراتيك است و شما كه شناخت را دو مرحله‏ای می‏دانيد شناختتان بی معيار است پس درست نيست - در مبحث معيار شناخت خواهيم‏ داد . حال برای اينكه مرحله تعقل را كه آنها قبول دارند و ما هم قبول داريم‏ يك مقدار تشريح كنيم - كه برای مسائل بعدی ما نافع است - ناچاريم يك‏ سلسله بحثها را در اينجا مطرح كنيم ( 1 ) .

شناخت حسی و ويژگيهای آن

در اين مكتبها احساس ، يك مرحله از شناخت است كه آن را شناخت‏ ظاهری ، شناخت سطحی يا شناخت غير عمقی می‏گويند ، و تعقل را مرحله دوم‏ شناخت می‏دانند . شناخت سطحی يعنی ديدن اين فضا ، شنيدن آواز ، استشمام بو و مانند آن ، كه همان شناخت مشترك انسان و حيوان است . البته اختلافاتی هست كه اين‏ جهت را توجه دارم : بعضی حيوانها چيزهايی را می‏بينند كه انسان نمی‏بيند ، صداهايی را می‏شنوند كه انسان نمی‏شنود ، يا رنگهايی را انسان می‏بيند كه‏ حيوان نمی‏بيند . اينطور كه می‏گويند سگ تمام رنگها را خاكستری می‏بيند ، بنابراين ، تجزيه نور كه برای انسان حاصل می‏شود برای سگ حاصل نمی‏شود . بسياری از بوها برای حيوان بوی خوش و برای انسان بوی ناخوش است ، مثل‏ بوی مردار كه برای انسان بوی نامطبوع و برای سگ و

پاورقی : . 1 عجالتا از آن مكتبهايی كه پيرو ندارند می‏گذريم ، ما راجع به‏ مكتبهايی صحبت می‏كنيم كه پيرو دارند .