شرح منظومه2 - صفحه : 112

خاصی داشتند ، گروهی ديگر كه عقائدی برضد عقايد اين عده داشتند برای اين‏ كه فروتنی كرده باشند ، خود را سوفيست و دانشور نخوانده بلكه خود را " فيلاسوفيا " ( 1 ) يعنی " دوست دار دانش " خواندند ، سقراط و افلاطون‏ و ارسطو از اين دسته‏اند . دسته اول منكر حقيقت و احيانا منكر واقعيت‏ بودند ، ولی دسته دوم معترف به واقعيت و امكان شناخت آن ، چنان كه‏ هست ، بودند . از آن به بعد " فيلاسوفی " گری نقطه‏ء مقابل " سوفيست‏ " گری شناخته شد . در زبان عربی " فيلاسوفی " گری را فلسفه و " سوفيست " گری را سفسطه خواندند . هر چند كلمه فلسفه متضمن نوعی تواضع است و در اصل مفهوم دوستداری‏ دانش را می‏دهد ولی در اصطلاح به معنی مطلق دانش است . فلسفه ارسطو شامل‏ مجموع دانشهای ارسطوئی در همه زمينه‏ها بود . اين لغت در اصطلاح فلاسفه ، از قديم تا قرون جديد به مطلق دانش و معرفت بشری اطلاق می‏شد ، البته دانش و معرفتهای كلی و استدلالی و عقلی . عليهذا تمام علوم ادبی از قبيل تاريخ و لغت و دستور زبان و همچنين علوم‏ دين از قبيل فقه و اصول از فلسفه خارج بود . حتی علم پزشكی به اعتبار اين‏ كه جزء علوم طبيعی است به عنوان يك رشته از فلسفه طبيعی از آن ياد می‏شد .

فلسفه و علم

در عصر جديد كه تحولی در روش و سبك تحقيق علمی رخ داد و روش تجربی‏ جانشين روش قياسی و استدلالی شد ، عده‏ای از دانشمندان آن دسته از علوم را كه با روش عينی و تجربی قابل تحقيق بود نام " علم " نهادند و آن دسته‏ ديگر علوم

پاورقی : Philosophia - 1