اصول فلسفه و روش رئاليسم1 - صفحه : 207

چشم آميزش يافته و در نقطه زرد مستقر می‏گردد ، البته روشن است كه در وی‏ خطا و صوابی نيست . پس از اين و در مرتبه دوم قوه ديگری همين پديده مادی را ادراك می‏كند و البته به همان نحو كه مستقر شده با خواص فيزيكی و هندسی وی ادراك‏ می‏كند و در ميان

پاورقی : >

بن بست عجيب يا يك نكته مفيد و مهم

ممكن است خوانندگان محترم از خود بپرسند چه چيزی موجب شده كه‏ طرفداران ماترياليسم ديالكتيك درباب حقيقت و خطا اينطور نظريه‏ها از قبيل نظريه تغيير و تكامل مفاهيم و نظريه اجتماع صحيح و غلط و امثال‏ اينها را بدهند و حال آنكه با اندك تأمل بطلان اين نظريه‏ها روشن است . ولی بايد دانست كه ماترياليسم ديالكتيك از لحاظ " اصول و مبانی‏ اوليه " وضعی قرار گرفته كه اگر اين دو نظريه را قبول نكند يعنی مفاهيم‏ را غير متغير ، و صحيح و غلط را غير قابل جمع بداند در بن بست عجيبی‏ قرار می‏گيرد كه راه بيرون شدن ندارد زيرا : نخستين اصل و مبنای اولی اين فلسفه اصالت ماده علی الاطلاق ( ماترياليسم‏ ) و نفی ماوراء الطبيعه است . اصل دوم اين فلسفه اصل تجزم ( دگماتيسم ) است . اين فلسفه برای آنكه‏ از بحثهای خود برای نفی ماوراء الطبيعه نتيجه يقينی و قطعی بگيرد در مورد اين اصل از سيستمهای فلسفه نظری و تعقلی پيروی می‏نمايد و برخلاف سيستمهای‏ فلسفه حسی كه از اظهار جزم و يقين مطلق خودداری می‏كنند جزم و يقين را شعار خود قرار می‏دهد . اصل سوم اين فلسفه اصل اصالت حس و تجربه ( امپيريسم - empirism ) است . ماترياليسم ديالكتيك منطق تعقلی را كه فلاسفه عقلی به آن اعتماد می‏كنند منكر است زيرا به حسب عقايد مخصوص به خود درباب روح و كيفيت‏ پيدايش علوم و ادراكات ، " بديهيات اوليه عقلانی " را - كه فلاسفه‏ عقلی برای آنها ارزش يقينی و ثابت قائل بودند و مدعی بودند تنها مسائلی‏ را می‏توان يقينی خواند كه متكی به بديهيات اوليه عقلانی باشد - نمی‏تواند بپذيرد ، بلكه عقيده دارد تنها منطق قابل اعتماد " منطق >