سيري در سيره ائمه اطهار - صفحه : 153

ان الذين تزعم تلك الحركة هو حفيد علی بن ابی طالب المسمی بالامام‏ الصادق . می‏گويد : ما نبايد فراموش كنيم كه آن كسی كه اين حركت فكری را در دنيای اسلام رهبری كرد نواده علی بن ابی طالب است ، همان كه به نام‏ امام صادق معروف است و هو رجل رحب افق التفكير و او مردی بود كه افق‏ فكرش بسيار باز بود بعيد اغوار العقل عقل و فكرش بسيار عميق و دور بود ملم كل المام بعلوم عصره فوق العاده به علوم زمان خودش المام و توجه‏ داشت . بعد می‏گويد : و يعتبر فی الواقع هو اول من اسس المدارس‏ الفلسفية المشهورش فی الاسلام و در حقيقت اول كسی كه مدارس عقلی ( 1 ) را در دنيای اسلام تاسيس كرد او بود . ولم يكن يحضر حلقته العلمية اولئك‏ الذين اصبحوا مؤسسی المذاهب الفقهية فحسب بل كان يحضرها طلاب الفلسفة و المتفلسفون من انحاء الواسعة . می‏گويد : شاگردانش تنها فقهای بزرگ مثل‏ ابوحنيفه نبودند ، طلاب علوم عقلی هم بودند .

سخن احمد زكی صالح

در كتاب " الامام الصادق " آقای مظفر ، از احمد زكی صالح - كه از معاصرين است - در مجله " الرسالة المصريه " نقل می‏كند كه نشاط علمی‏ شيعه از تمام فرقه های اسلامی بيشتر بود . ( می‏خواهم بگويم كه معاصرين هم‏ تا چه حد اعتراف می‏كنند ) . اين خودش يك مسئله‏ای است . ايرانيها اين‏ را به حساب خودشان می‏گذارند ،

پاورقی : . 1 عرض كردم اينها وقتی می‏گويند فلسفی مقصودشان بحثهای فكری و تعقلی‏ است ، در مقابل محدثين كه [ موضوع كارشان ] فقط منقولات بود و روايت‏ می‏گفتند .