خدمات متقابل اسلام و ايران - صفحه : 342

نويسندگان دائره المعارف انگليسی بنابر نقل شبلی نعمان قصه ابوالفرج را جزء فكاهيات به حساب آورده‏اند . ثالثا همانطوری كه شبلی نعمان و برخی محققان غربی گفته‏اند : در آن عصر كتابها از پوست بوده و ابدا به درد سوخت نمی‏خوردند و بدين جهت آنها را برای سوخت به كار بردن يك كار لغو و بيهوده ديگری بوده . شبلی نعمان از شخصی بنام مسيو در پير نقل می‏كند كه گفته : " ما يقين داريم كه حماميان‏ اسكندريه تا وقتی كه برای سوخت مواد ديگری حاضر داشتند هيچوقت كتابهائی‏ را كه در روی پوست تدوين يافته به مصرف سوخت نمی‏رسانيدند و سخن‏ اينجاست كه قسمت اعظم كتب مزبوره از پوست تشكيل يافته بودند " ( 1 ) . رابعا اگر چنين كتابخانه‏ای در اسكندريه بود ، قطعا عمرو در گزارش خود از اين شهر به خليفه كه در تواريخ مضبوط است نامی هم از آن می‏برد . در آن گزارش از تفريحگاههای دولتی و سبزی فروشهای شهر سخن به ميان آمده اما از كتابخانه سخنی نيست . خامسا اسكندريه پس از فتح وسيله عمرو عاص ، قرار داد صلح با مسلمين‏ بست و مردم آنجا " اهل ذمه " به شمار می‏رفتند و مقررات " اهل ذمه " درباره آنها اجرا می‏شد . يعنی جان و مال و ناموس و حتی معابد و آزادی‏ عبادتشان محترم بود و حكومت اسلامی خود را ضامن و مسؤول آنها می‏دانست . عمرو بن عاص در عهد نامه خود با مردم مصر چنين نوشت : " اين پيمان‏ امنيتی است كه عمرو به مردم مصر می‏دهد كه جان و خون و اموال و مساكن و ساير امورشان در امان است " و طبق آنچه از معجم البلدان نقل شده ، تصريح شده است كه . " زمين مردم مصر ، اموال و سرمايه‏های آن مردم همه‏ متعلق به خودشان است و كسی حق تعرض ندارد " ( 2 ) . به طور كلی ميدانيم كه سيره مسلمين با اهل كتاب ، همواره اينچنين بوده‏ كه

پاورقی : ( 1 - 2 ) شبلی نعمان ، كتابخانه اسكندريه صفحه 53 - . 56