توحيد - صفحه : 263

خيلی بهتر درك می‏شود . - تكامل به اين صورت مطرح نيست كه ابزار يك دستگاه ماشين را يكی يكی‏ انتخاب‏كرده باشند ، يكی ناقص باشد و آخری همه را به راه بيندازد ، بلكه‏ تكامل در نوع است ، يعنی از يك نوع ساده به تدريج تكميل نوعی پيدا كرده‏ است . استاد : من هم همين را می‏خواستم بگويم كه به اين شكل بوده نه به آن شكل‏ . فرق است بين اينكه تدريجا اعضای يك كارخانه‏ای را يكی يكی عوض كنند و آن را كاملتر كنند ( مثلا موتورش را بردارند ، يك موتور ديگر در همان‏جا نصب كنند ) و اينكه يكدفعه دستگاه نخ ريسی و بافندگی آن روز تبديل بشود در يك نوع ديگری به يك كارخانه ريسندگی كه امروز وجود دارد ، در واقع‏ آن را برداشته‏اند و به جای آن چيز ديگری گذاشته‏اند . اين يك چيزی نيست‏ كه قابل توجيه باشد كه [ بگوييم ] خوب ، تدريجا هر جزئش كه مفيد بوده ، خود به خود باقی مانده تا جزء ديگری پيدا شده و به اين صورت درآمده است‏ .