نهضتهاي اسلامي در صد ساله اخير - صفحه : 20

دردهائی كه سيد جمال در جامعه اسلامی تشخيص داد عبارت بود از : 1 - استبداد حكام 2 - جهالت و بی‏خبری توده مسلمان و عقب ماندن آنها از كاروان علم و تمدن 3 - نفوذ عقائد خرافی در انديشه مسلمانان و دور افتادن آنها از اسلام‏ نخستين 4 - جدائی و تفرقه ميان مسلمانان ، به عناوين مذهبی و غير مذهبی‏ 5 - نفوذ استعمار غربی سيد برای چاره اين دردها و بدبختيها از همه وسائل ممكن : مسافرتها ، تماسها ، سخنرانيها ، نشر كتاب ، مجله ، تشكيل حزب و جمعيت ، حتی ورود و خدمت در ارتش بهره جست . در عمر شصت ساله خود ( 1 ) ازدواج نكرد و تشكيل عائله نداد ، زيرا با وضع غير ثابتی كه داشت كه هر چندی در كشوری‏ به سر می‏برد و گاهی در تحصن يا تبعيد يا تحت نظر بود نمی‏توانست‏ مسئوليت تشكيل خانواده را بر عهده گيرد . سيد چاره دردهائی كه تشخيص داده بود در امور ذيل می‏دانست : 1 - مبارزه با خود كامگی مستبدان . 2 - اين مبارزه را چه كسی بايد انجام دهد ؟ مردم . مردم

پاورقی : . 1 تولدش در سال 1254 قمری و وفاتش ( شهادتش ) در 1314 بوده است .