آشنايي با علوم اسلامي 3 - صفحه : 23

به آنها رجوع كنيد و مادام كه به اين دو رجوع نمائيد گمراه نخواهيد شد : كتاب خدا و عترتم" به قول و فعل و تقرير ائمه اطهار نيز استناد می‏كنند. جهت ديگر اين است كه سنت مرويه از رسول خدا و ائمه اطهار گاهی قطعی‏ و متواتر است و گاهی ظنی است و به اصطلاح " خبر واحد " است . آيا به‏ سنن غير قطعی رسول خدا نيز بايد مراجعه كرد يا نه ؟ اينجا است كه نظريات تا حد افراط و تفريط نوسان پيدا كرده است . برخی مانند ابوحنيفه به احاديث منقوله بی اعتنا بوده‏اند . گويند ابوحنيفه در ميان همه احاديث مرويه از رسول خدا تنها هفده حديث را قابل‏ اعتماد می‏دانسته است . برخی ديگر به احاديث ضعيف نيز اعتماد می‏كرده‏اند . ولی علماء شيعه‏ معتقدند كه تنها حديث صحيح و موثق قابل اعتماد است ، يعنی اگر راوی‏ حديث شيعه و عادل باشد ، و يا لااقل شخص راستگو و مورد وثوقی باشد به‏ روايتش می‏توان اعتماد كرد . پس بايد راويان حديث را بشناسيم و در احوال آنها تحقيق كنيم ، اگر ثابت شد كه همه راويان يك حديث مردمانی‏ راستگو و قابل اعتماد هستند به روايت آنها اعتماد می‏كنيم . بسياری از علماء اهل تسنن نيز بر همين عقيده‏اند . به همين جهت " علم رجال " يعنی‏ علم راوی شناسی در ميان مسلمين به وجود آمد . ولی اخباريين شيعه كه ذكرشان گذشت تقسيم احاديث را به صحيح و موثق و ضعيف ناروا دانستند و گفتند همه احاديث خصوصا احاديث موجود در كتب‏ اربعه يعنی " كافی " ، " من