امامت و رهبري - صفحه : 135

ممكن است تمام شرايطی كه ما آنها را شرايط ذلت می‏ناميم حاصل شود اما پشت سر آن عزت بيايد ! در سعادت دنيا و سعادت آخرت هيچ چيزی شرط هيچ‏ چيز نيست چون همه چيز به مشيت الهی است ! در نتيجه ممكن است يك قومی‏ يا يك فردی در دنيا به سعادت كامل نائل بشود بدون هيچ مقدمه‏ای ، يا به‏ بدبختی كامل برسد بدون هيچ مقدمه‏ای ، و يا در آخرت يك قومی به اعلی‏ عليين برده شوند بدون هيچ شرط و مقدمه‏ای و قوم ديگری در قعر سجين فرو بروند بدون هيچ مقدمه‏ای . متأسفانه بعضی از مسلمين كه به آنها اشاعره‏ می‏گويند همين استفاده را از اين آيه كرده و گفته‏اند هيچ مانعی ندارد كه‏ پيغمبر خدا برود به جهنم و ابوجهل برود به بهشت چون خدا گفته همه چيز به‏ مشيت الهی است ! ولی اين يك نوع پياده كردن غلط است . آيه فقط می‏گويد همه چيز به‏ مشيت الهی است اما كيفيت جريان مشيت را بيان نكرده و نگفته است كه‏ مشيت الهی كه سعادت و شقاوت و عزت و ذلت به مشيت اوست ، چگونه كار می‏كند . پس اين آيه را چند گونه می‏توان پياده كرد . ولی وقتی ما به‏ آيات ديگر قرآن مراجعه می‏كنيم ، آنها آيات مادر می‏شوند و اين آيه را تفسير می‏كنند . مثلا اين آيه در كمال صراحت می‏گويد : « ذلك بان الله لم‏ يك مغيرا نعمة انعمها علی قوم حتی يغيروا ما بانفسهم »( 1 ) . يا آيه‏ ديگر كه از يك نظر اعم است می‏گويد : « ان الله لا يغير ما بقوم حتی‏ يغيروا ما بانفسهم » ( 2 ) . اين دو آيه هر كدام چيزی دارد كه ديگری‏ ندارد . آيه دوم می‏گويد :

پاورقی : 1 - سوره انفال آيه . 53 2 - سوره رعد آيه . 11