حکمتها و اندرزها - صفحه : 181

چقدر خوب علی عليه السلام فاصله خيال و آرزو را با عمل و حقيقت در ضمن‏ اين جمله‏ها بيان كرده كه بهتر از اين نمی‏شود بيان كرد و چقدر خوب انسان‏ را به خودش می‏شناساند و خوب خودش را به خودش معرفی می‏كند . اين خيال‏ و آرزو انسان را فريب می‏دهد ، گمان می‏كند خيال خوبی و آرزوی [ خوبی ] كه‏ در دماغ و دلش بود پس خدا را شكر كه از خوبان است . بايد بداند كه‏ تنها عمل خوب و كار نيك است كه انسان را در زمره نيكان قرار می‏دهد . قرآن كريم می‏فرمايد : " برای انسان جز به مقداری كه سعی كرده و عمل‏ نشان داده نيست " . اساس سعادت بشر در دنيا و آخرت عمل است و سعی و كوشش . جهان جهان حركت و تكاپو و فعاليت است ، يك قطره و يك ذره‏ بيكار نيست . ابر و باد و مه و خورشيد و فلك و همه چيز ديگر همه در كار و گردش و فعاليت‏اند ، هر كدام در راه خود و مدار خود در حركتند ، انسان‏ هم مثل همه موجودات ديگر مداری و خط سيری دارد و اگر بخواهد به سعادت‏ نائل شود بايد مدار خود را طی كند . معمولا افرادی كه از لحاظ روح و روان سالم و با نشاط اند و انحرافی پيدا نكرده‏اند كمتر به تخيل و به هم بافتن آرزوهای دور و دراز و نا معقول‏ می‏پردازند ، هميشه عملی فكر می‏كنند و عملی آرزو می‏كنند يعنی آرزوهای آنها در جهت همان مداری است كه در زندگی دارند ، روی بال و پر خيال‏ نمی‏نشينند و آرزوی امور ناشدنی را نمی‏كنند ، ولی افراد ضعيف كه مبتلا به‏ بيماری روانی هستند و نشاط عمل ندارند و در وجودشان همت و اراده‏ای موجود نيست بيشتر بر مركب سريع السير خيال سوار می‏شوند و با خيالات خود را سرگرم