آشنايي با قرآن 4 - صفحه : 164

اين فضا امواج راديويی از ايستگاههای مختلف راديويی دنيا هست ولی‏ نمی‏شنويم . اما قرآن می‏گويد " ولی اين مطلب را نمی‏فهميد " ، نه تنها نمی‏شنويد ، بلكه نمی‏فهميد ، فهم نمی‏كنيد ، هنوز فهمتان كوتاه است . قبل از اينكه به آيات ديگر بپردازم ، فرق ميان " تسبيح " و " حمد " را عرض كنم كه می‏فرمايد : " « الا يسبح بحمده »" . چون تسبيح و حمد كار ماست اقلا بفهميم وقتی در نماز می‏گوييم " سبحان ربی العظيم و بحمده‏ " كه خلاصه‏اش اين است " تسبيح پروردگار عظيم می‏كنم و حمد پروردگار عظيم " يا می‏گوييم : " سبحان ربی الاعلی و بحمده " يعنی تسبيح می‏كنم‏ پروردگار برتر را و حمد می‏كنم او را ، " تسبيح می‏كنم " يعنی چه ؟ و " حمد می‏كنم " يعنی چه ؟ ثنای خدا به دو شكل است : يكی تسبيح و ديگری تحميد . تسبيح يعنی تنزيه‏ ، يعنی خدا را از آنچه كه ذات او مبراست منزه كردن ، و برتر دانستن او از آنچه كه شأن مخلوقين است ، از آنچه كه حاكی از نوعی نقص و ناتوانی و نارسايی است . اصلا كلمه " سبحان " معنايش اين است كه من او را تسبيح‏ و تنزيه می‏كنم از اينكه به چشم ديده شود ، با دست لمس شود ، او را جسم‏ بدانم و بگويم در جايی قرار گرفته است ، او را محتاج و نيازمند بدانم به‏ هر چيزی از جمله به عبادت خودم ، خير ، او منزه است از نياز و احتياج ، تنزيه می‏كنم او را از اينكه به او نسبت ظلم و ستم بدهم ، برای او شريكی‏ قائل باشم ، او را مركب و دارای اجزاء بدانم ، بگويم از چه درست شده و از كجا آمده است . پس تسبيح يعنی يك سلسله چيزهايی را كه من می‏فهمم كه‏ خدا از اينها برتر و بالاتر است ، با كلمه " سبحان " از او نفی می‏كنم .