مساله ربا - صفحه : 60

چند بار اين پول را معاوضه كرده باشد ، آيا می‏توانيد آن را بگيريد يا نه‏ ؟ - بله . پس [ در مورد اسكناس ، امانت و قرض ] با همديگر فرق كرد . فرقشان‏ در اين جهت است كه [ در امانت دادن اسكناس ] اجازه ضمنی به تصرف‏ هست . يعنی وقتی شما هزار تومان را به من امانت می‏دهيد و می‏گوئيد اين‏ هزار تومان را به پسر من كه در فلان شهر است برسان ، من از طرف شما اجازه ضمنی [ به تصرف در اين پول ] دارم چون می‏دانم شما می‏خواهيد هزار تومان به پسرتان برسد و فرق نمی‏گذاريد بين اين هزار تومان و هزار تومان‏ ديگر ، و اگر بين راه احتياج پيدا كردم ، در اين هزار تومان تصرف می‏كنم‏ ، بعد هزار تومان ديگر به او می‏دهم . بنابراين فرق است ميان امانت و قرض . [ اسكناس ] يعنی همينقدر كه ما در پول به امانت داده شده تصرف‏ كرديم و آن را تبديل به عين نموديم ، حكمش فرق می‏كند . اگر من عين اين‏ هزار تومان را در جيبم گذاشتم ، دست به آن نزدم و تلف شد ، ضامن نيستم‏ اما اگر در آن تصرف كردم و بعد به جايش هزار تومان ديگر گذاشتم ، چنانچه آن هزار تومان تلف شود ، من ضامن هستم . پس ايندو با هم فرق‏ می‏كنند . طبيعت امانت [ با طبيعت قرض ] متفاوت است ولی در اينگونه امانتها معمولا امانتگذاران اجازه تصرف می‏دهند چون برايشان فرق نمی‏كند . اگر مثلا فرش خانه‏اش ر ا امانت بدهد ، اجازه تصرف نمی‏دهد ، می‏گويد من همان‏ فرش را دوست دارم . ولی در مورد اينها معمولا اجازه می‏دهند نه اينكه در اينجا امانت با قرض يكی