نقدي بر مارکسيسم - صفحه : 67

او است برای خودش جلب كرده و هم به ديگران خدمت كرده است ، پس خدا در واقع يك پلی بود برای كارهای نيكوكارانه ، و در عمل اين كارها انجام‏ می‏گرفت ، هر چند كه آنها ( غير الهيون ) به اخلاقی بودن اعمال الهيون‏ اشكال دارند و آنها را در راه منافع خودشان ( مثلا بهشت ) می‏دانند ، ولی‏ در هر صورت كارهای انسان گرايانه در پرتو دين انجام می‏گيرد ولی وقتی كه‏ دين نباشد چه ملاكی برای كارها وجود دارد ؟ تنها فرضيه‏ايست كه ضامن اجرا ندارد ، انسان به حسب فطرت و جبلتش برای خودش كار می‏كند ، پس چطور ممكن است بدون مسئله دين انسان برای ديگران كار بكند ؟ اخيرا اينها آمدند و يك حرف تازه‏ای آوردند گويا اين حرف را هايدگر گفته است‏و شايد هم قبل از او گفته‏اند . او می‏گويد : انسان می‏تواند خودش مقصد باشد ، و اين سخن او براساس‏ نظريات خاصی است كه درباره " كلی " دارد ، كه بر می‏گردد به يك بحث‏ فلسفی ، می‏گويد : انسان دارای دو ( خود ) است ، يك خود فردی و يك خود فرهنگی . مسئله اين است كه اين " من " يعنی همان چيزی كه شخصيت من را تشكيل می‏دهد چيست ؟ اگر فرديتش را در نظر بگيريم چيزی نيست ، يك‏ موجود بالقوه است باصطلاح ، تمام شخصيتش را فرهنگش تشكيل می‏دهد ، يعنی‏ " من " همان مجموع فرهنگی است كه در ما وجود دارد ، فرهنگی كه وابسته‏ به گذشته و زمان حاضر است ، و آن " من " واقعی انسان همان است كه از بيرون گرفته‏ام ، می‏گويد : اين همان انسان كلی است كه در تو وجود دارد يعنی آن انسانيكه هيچ گونه تعين ندارد ، و اين انسان كلی در همه افراد وجود دارد اگر ما به انسان ، آن " خود " ش را بشناسانيم ، يعنی ( خود ) كليش را ، در اين صورت در حاليكه برای خود كار می‏كند ، برای ديگران‏ كار می‏كند ، پس لزومی ندارد ما خدا را واسطه قرار دهيم ، اينها خيلی روی‏ اين حرفها تكيه می‏كنند كه درست است من باقی نيستم ، جامعه كه باقی است‏ ، جامعه كه باقی بود ، من هم باقی هستم . اين آقای دور كيم هم قائل به اصالت جامعه و اعتباريت فرد است ، در واقع اين جور می‏خواهد بگويد كه هر فردی جزء يك مركب حقيقی است و جامعه‏ يك مركب حقيقی است مانند مركب بودن آب از هيدروژن و اكسيژن ، و وجود واقعی انسان ، وجود اجتماعی اوست ، همچنانكه هيدروژن پس از تركيب با اكسيژن هويت واقعيش هويت آب است ، نه هيدروژن ، به هر حال اين حرفی‏ است كه آنها در اين زمينه‏ها زده‏اند ( 1 ) .

فراگذشتن از فوئر باخ : مادی گرائی جدلی

در اين قسمت آندره پی يتر به فراگذشتن ماركس و انگلس از فوئر باخ‏ اشاره می‏كند و

پاورقی : 1 - سؤال باز حرف اينها هم اشكال را رفع نمی كند ، چون بالاخره باز انسان برای ( خود ) كار می‏كند و كارش نبايد كار اخلاقی به شمار آيد . جواب : نه ! اشكال وارد نيست ، چون طبق حرف اينها انسان برای خود كلی يا اجتماعی كار می‏كند ، و وقتی كار انسان اخلاقی نيست كه برای " خود " فردی كار كند .