انسان کامل - صفحه : 70

آدم به دنيا می‏آيند . نه ، آدم بودن به يك سلسله صفات و اخلاق و معانی‏ای‏ است كه انسان به موجب آنها انسان است و ارزش و شخصيت پيدا می‏كند . امروزه همين اموری كه به انسان ارزش و شخصيت می‏دهند و اگر نباشند انسان‏ با حيوان تفاوتی ندارد ، به نام " ارزشهای انسانی " اصطلاح شده است . در اين جلسه ، بحث را در دنباله مطلب جلسه گذشته ادامه می‏دهيم كه‏ عرض كرديم انحرافاتی كه برای فرد يا جامعه پيدا می‏شود دو نوع است : يكی‏ انحرافاتی است كه " ضد ارزش " ها در مقابل ارزشها ايستادگی می‏كنند ، مثل آنجا كه ظلم در مقابل عدل ، اختناق و خفقان در مقابل آزادی ، خدانشناسی و بی‏بندوباری در مقابل عبادت و خداپرستی ، و سفاهت و حماقت‏ در مقابل عقل و فهم و حكمت می‏ايستد . ولی شايد بيشترين انحرافات بشر به‏ اين شكل نباشد كه ضد ارزشها در مقابل ارزشها می‏ايستند ، آنجا كه ضد ارزشها در مقابل ارزشها می‏ايستند ، زود شكست می‏خورند . بيشتر انحرافات‏ بشر به اين صورت است كه همانطور كه دريا جزر و مد دارد ، گاهی يك‏ ارزش از ارزشهای بشری رشد سرطان مانندی می‏كند ، بطوريكه ارزشهای ديگر را در خود محو می‏كند مثلا چنانكه عرض كرديم زهد و تقوی يك ارزش است ، يكی‏ از معيارهای انسانيت است ولی گاهی می‏بينيد يك فرد ( يا يك جامعه ) آنچنان به زهد گرايش پيدا می‏كند و در زهد محو می‏شود كه همه چيز برای او می‏شود " زهد " ، مثل انسانی می‏شود كه فقط يك عضوش ( مثلا بينی‏اش ) رشد كند و عضوهای ديگر از رشد باز مانند .