آشنايي با قرآن 8 - صفحه : 219

دارد ، مثل اينكه شما داريد با كسی كه حاضر است حرف می‏زنيد ، ولی وقتی‏ كه تقريبا از حرفهايتان نتيجه نمی‏گيريد ، می‏خواهيد يك نوع حالت تعرض‏ به خودتان بگيريد ، رويتان را برمی‏گردانيد و می‏گوييد : من اين‏طور دارم‏ می‏گويم ، اين اين‏طور حرف می‏زند ( حالا داريد با خودش حرف می‏زنيد ) . بعد كه كمی حالت اعراض به خودتان می‏گيريد ، كانه می‏گوييد تو كه شايسته‏ اينكه مخاطب من قرار بگيری نيستی ، يكدفعه حالت غياب به خودتان می‏دهيد : من اين‏جور می‏گويم ، اين اين‏جور می‏گويد ، می‏گويم اين‏طور بكن ، چنين‏ جواب مرا می‏دهد . با اين تغيير سخن به او نشان می‏دهيد كه تو اصلا شايسته‏ اينكه من تو را مخاطب قرار بدهم نيستی . حال گاهی اين التفات از غياب به خطاب ، به اين شكل است كه شخص‏ سومی حضور دارد ، فورا او را مخاطب قرار می‏دهيد ، می‏گوييد به اين آقا بگو ( حالا خودش هم در اينجا حاضر است ) ، تو با اين آقا چنين حرف بزن‏ ، يعنی من كه ديگر نمی‏خواهم با اين حرف بزنم . اين خودش نوعی لحن‏ اعتراض گرفتن است . آياتی كه قبل از اين " قل " ها شروع می‏شود ، آيات خطاب بود ، يعنی‏ قرآن در آنجا مستقيما مخالفين را مخاطب قرار داده بود و تا حد زيادی در آن عطوفت و مهربانی و نصيحت بود كه از آيه چهاردهم شروع می‏شد : " « و اسروا قولكم او اجهروا به انه عليم بذات الصدور »" شما اگر سخن به‏ سر و پنهان بگوييد يا علن بگوييد ، بر خدا مخفی نيست ، خدا می‏داند . " « هو الذی جعل لكم الارض ذلولا »" خداست كه زمين را برای شما مانند حيوانی راهوار قرار داده است. « ءامنتم من فی السماء ...غ بعد " « اولم‏ يروا الی الطير فوقهم صافات »" يك التفات است كه بار ديگر به خطاب‏