مساله ربا - صفحه : 54

به همان ربائی است كه در مواردی كه انسان بايد كار خير انجام دهد ، ربا بگيرد . به عبارت ديگر ناظر به ربای مصرفی و استهلاكی است . ولی در عين‏ حال به نظر می‏رسد با آن قيدهائی كه دارد مخصوصا در جمله : « لا تظلمون و لا تظلمون »و همچنين جمله : « و ما اتيتم من ربا ليربوا فی اموال الناس فلا يربوا عندالله »بايد بگوئيم نه ، از نظر قرآن ربا به طور مطلق ظلم است‏ نه بيرحمی و عدم احسان . ولی عرض كرديم در روايات تعبيراتی آمده است‏ كه آن تعبيرات بيشتر ربا را محدود می‏كند به ربای مصرفی و استهلاكی يا ربای درماندگان . چندين روايت قريب به اين مضمون است كه از جمله يك‏ روايت را الان می‏خوانم : « عن سماعة قال : قلت لابی عبدالله عليه‏السلام : انی رايت الله قد ذكر الربوا فی غير آية و كرره » . [ سماعه می‏گويد به امام صادق ( ع ) گفتم ] من می‏بينم خدا ربا را در چند آيه ذكر كرده و تكرار نموده يعنی خيلی اهميت داده « فقال : ا و تدری لم‏ ذاك ؟ » فرمود می‏دانی برای چه ؟ گفتم نه . « قال : لئلا يمتنع الناس من‏ اصطناع المعروف » . برای اينكه جلو كار خير گرفته نشود . يعنی اگر كسی‏ احتياج داشته باشد البته جای معروف است ظاهر قضيه اين است كه معروف‏ يعنی كمك كردن در جائی كه كسی احتياج دارد و ديگری بايد به او احسان و كمك بكند . خدا ربا را حرام كرده ، اين راه را بسته تا مردم را از طريق‏ قرض الحسنه برای يكديگر كارگشائی كنند نه از طريق ربا . در روايت ديگری از حضرت صادق (ع) آمده است : « و علة تحريم الربوا » اينجا كلمه‏ای هست كه خوانده نشد . ظاهرا بالنسبه بود