مساله شناخت - صفحه : 14

است ، زيرا ايدئولوژی يعنی مكتبی كه بايدها و نبايدها را مشخص می‏كند ، مكتبی كه انسان را به يك هدفی دعوت می‏كند و برای رسيدن به آن هدف راهی‏ ارائه می‏دهد . ايدئولوژی می‏گويد : چگونه بايد بود ، چگونه بايد زيست ، چگونه بايد شد ، چگونه بايد ساخت ( از ماده سازندگی ) ، يعنی خود را چگونه بايد بسازيم ، طبق چه الگويی بايد بسازيم ، جامعه خودمان را چگونه‏ بايد بسازيم . ايدئولوژی به اين امور پاسخ می‏دهد ، می‏گويد : اينچنين باش‏ ، اينچنين زندگی كن ، اينچنين بشو ، اينچنين خود را بساز ، اينچنين جامعه‏ خود را بساز . اينها همه " چرا " دارد . تو می‏گويی اينچنين باش ، چرا بايد اينچنين‏ باشم و آن چنان نباشم ؟ می‏گويی اينچنين زندگی كن ، چرا اينچنين زندگی كنم‏ ؟ چرا آنچنان زندگی نكنم ؟ می‏گويی اينچنين بشو ، اينچنين خود را بساز ، اينچنين هدف انتخاب كن ، اين چراها را " جهان بينی " پاسخ می‏دهد ، می‏گويد : وقتی من می‏گويم اينچنين باش ، چون هستی اينچنين است ، ساختمان‏ جهان اينچنين است ، انسان چنين موجودی است ، جامعه چنين حقيقت و ماهيتی دارد ، چنين قوانين و سننی دارد ، روان انسان چنين هويت و چنين‏ قوانين و سننی دارد ، جهان اينچنين يا آنچنان است . جهان بينی به ما خبر می‏دهد از [ اينكه ] چه هست ، چه نيست ، چه قانونی بر جهان و بر انسان‏ حاكم است ، چه قانونی بر جامعه حاكم است ، حركتها به سوی چه جهتی است‏ ، طبيعت چگونه حركت دارد و اصلا هستی چيست . هر طور كه ما در مورد جهان‏بينی فكر كنيم ناچار ايدئولوژی