آشنايي با قرآن 8 - صفحه : 214

قرار داده است ولی بعضی سپاسگزارند و بعضی ناسپاس ، بعضی قدردان اين‏ نعمتها هستند و از اين نعمتها استفاده می‏كنند و بعضی ناسپاس‏اند و اين‏ نعمتها را به هدر می‏دهند ، و لهذا بعد دوباره همان اسباب و وسائل هدايت‏ را ذكر می‏كند : " « قل هو الذی انشاكم »" بگو خداست آن كه شما را انشا و ابداع كرد . " « و جعل لكم السمع و الابصار »" به شما گوش و ديده‏ها داد " « و الافئده »" و دلها . گوش داد كه بشنويد ، و چشم داد كه ببينيد ، و دل داد كه بر روی اين شنيده‏ها و ديده‏ها تفكر و تعمق و استنتاج كنيد . همه اين بحثهايی كه تا به حال می‏كرديم ، فرع بر اين است‏ كه انسان گوشی داشته باشد آماده شنيدن ، چشمی داشته باشد آماده ديدن . همين‏طور كه مفسرين گفته‏اند ، مقصود از چشم و گوش ، منحصر به همين دو حاسه نيست ، ايندو نمونه‏ای است از مجموع حواس انسان . همين‏طور كه چشم‏ و گوش برای انسان دو وسيله احساس و دو كانال ارتباطی نسبت به جهان‏ خارج هستند كه انسان عالم خارج را احساس می‏كند ، ذائقه انسان هم يك‏ حاسه و كانال ارتباط ديگری است ، شامه انسان هم يك حاسه و كانال ارتباط ديگری است ، لامسه انسان هم يك حاسه و كانال ارتباط ديگری است . ولی در ميان حواس انسان آن‏كه عمده و مهمتر است ، چشم و گوش است ، يعنی اگر ما آن سه حاسه و كانال را با مقايسه در نظر بگيريم ، مجموع اطلاعاتی كه از اينها می‏رسد شايد يك صدم اطلاعاتی كه از چشم تنها می‏رسد نيست ، تا چه‏ رسد كه اطلاعات چشم و گوش را روی همديگر حساب كنيم . اين است كه قرآن‏ چشم و گوش را كه عمده حواس است ذكر فرموده است . چشم و گوش ، ما را به جهان خارج مرتبط می‏كند ، به ما از جهان‏