مساله ربا - صفحه : 336

كند و آن ظالم مالی را به غير حق بگيرد ، آن شكايت كننده ضامن اين مال‏ نيست . فقط اگر آن ظالم به ظلم گرفته باشد ، خود او ضامن است . اين در مواردی است كه انسان ضرری را بر غير تسبيب كند و واسطه هم انسان باشد كه مواردش ذكر شد . اگر واسطه انسان نباشد اما اگر واسطه انسان نباشد ، مسائل ديگری مطرح می‏شود . می‏گويند اگر كسی‏ چاهی را در معبر بكند و بعد انسان يا حيوان يا ماشينی در آن بيفتد و خسارتی به آن وارد شود ، ضامن است . برای اينكه معبر به طور عادی نبايد مثلا گودال داشته باشد . مردم همينطور به خيال اينكه خيابان صاف است ، دارند می‏روند ، يكدفعه مواجه می‏شوند با گودالی كه شخصی در آنجا كنده . آنوقت ماشين می‏افتد و خسارت می‏بيند . اينجا كسی كه اين كار را كرده ، ضامن است . اگر كسی در معبری يك شی‏ء لغزنده‏ای م ثل پوست خربزه بيندازد ، و بعد كسی هنگام عبور از آنجا بيفتد و ديه‏ای بر او وارد شود يا مالی كه‏ همراه داشته از بين برود ، آن كسی كه پوست خربزه را انداخته ضامن است‏ زيرا او سبب شده است . يا حتی اگر كسی شيئی را به طور غير عادی در معبری قرار دهد و فردی كه بر حيوانی سوار است بيايد و حيوان با ديدن آن‏ شی‏ء كه غير عادی است رم كند و در نتيجه خسارتی بر آن فرد يا بر آن حيوان‏ وارد شود ، باز آن شخص ضامن است . يا همين طور است اگر كسی كه در راهی‏ ناودانی باز كند و اين ناودان به ديگران ضرر بزند ( مثل همان تيرآهنی كه‏ مثال زدم ) و جنايتی بر كسی واقع شود ، يا حتی ناودان را به طوری باز كند كه آب در راه مردم بريزد و مثلا لباسهای مردم را كثيف كند و بلكه‏