نقدي بر مارکسيسم - صفحه : 35

برای شاگرد اصل موضوع بود نه برای همه ، به شاگرد می‏گفتند تو اينرا فعلا تعبدا فرض كن و روی اين فرض ببين قضيه چگونه است تا بعد در محل خودش‏ برايت ثابت شود . امروز علم به اينجا رسيده است ( و همان جدائی علم از فلسفه آن را به‏ اين بدبختی رسانده است ) كه بسياری از اصول را نه فقط دانشجو بايد اصل‏ موضوع و فرضی بگيرد ، بلكه اصلا ثابت كردنی نيست ، ما فعلا فرض را بر اين می‏گيريم چون براساس اين فرض فعلا می‏توانيم پديده‏ها را توجيه بكنيم‏ ولی هيچ دليلی نداريم كه آن ( اصل ) درست است ، چون مانعی ندارد كه‏ بعدا بطلان آن ثابت شود مگر براساس فرض هيئت قديم ، خسوف و كسوف و نظاير آن قابل توجيه نبود ؟ با اينكه بعدا بطلان فرض هيئت قديم ثابت‏ گشت . علم از نظر توجيه نهائی جهان " لا ادری " است ، يعنی علم غالبا با اصول موضوعه سر و كار دارد . و امروزه علم به سوی لا ادری گری پيش می‏رود و اين غير از فلسفه است كه ادعای جز می‏بودن و " اين است و جز اين‏ نيست " بودن می‏كند ، فلسفه ماترياليسم جزمی است و فلسفه‏ای است كه‏ بقول خودش " مصممانه هر علت ماورائی را رد می‏كند " آيا چنين فلسفه‏ای‏ می‏تواند براساس يك اصل فرضی بنا شده باشد ؟ مسلما نه . ما يك وقت با اينها طرف هستيم كه روی اصل عليت مطلب را بنا می‏كنند و به مسئله ضرورت و امتناع تخلف معلول از علت قائل هستند ، و الهيون‏ را ( هو ) می‏كنند كه آنها قائل به معجزه هستند ومعجزه نقض قانون عليت‏ است و لذا خرافه است ، چنين است و چنان است ، لذا حق داريم از مستند از ضرورت وجزم سؤال كنيم ، بله اگر با لا ادريها طرف بوديم چنين سؤالی‏ مورد نداشت ، چون آنها اساسا حرفی ندارند ، می‏گويند ما نمی دانيم ، و " نمی دانم " با " می‏دانم نه " دو منطق است ، نه يك منطق اينها با استفاده از منطق هگل نمی خواهند " نمی دانم " درست كنند ، و اصل‏ موضوعی فرض كنند ، بلكه اصل را ادعا می‏كنند كه از اصل متعارف هم خيلی‏ قرص تر به آن چسبيده‏اند هگل كه منطقش براساس اصل موضوع نيست ، براساس ضرورت عقلی منطقی لا يتخلف است ، ضد از ضد استنتاج می‏شود و غير آن محال است ، شما اگر گفتيد كه زيد انسان است و مثلا انسان حيوان است‏ ، ضرورت منطقی است كه زيد حيوان باشد و غير آن محال است ، و اين اصل‏ موضوع نيست ، بلكه ضرورت عقلی است . هگل منطق خودش را بر همين اساس‏ طرح كرده ، و اينها با اينكه بقول خودشان جنبه‏های ايده‏آليستی منطق هگل را دور ريخته‏اند آن وقت پيدا شدن ضدی را از ضد ديگر در عالم عين ، می‏خواهند با همان ضرورت اثبات كنند ، بدون اينكه اين مطلب بعد از حذف جنبه‏های‏ عقلی منطق هگل قابل اثبات باشدو حرف ما اينستكه آن ضرورت منطقی عقلی ( نه اصل موضوع ) تنها بر پايه حرفهای هگل قابل اثبات است ، ولی چون ما و شما هر دو آن پايه‏ها را قبول نداريم ، نبايد آن ضرورت را قبول بكنيم و بدون آنكه چنين ضرورتی در كار باشد بايد به توجيه عالم بپردازيم ، يعنی‏ برگرديم ، به سرحد اول خودمان و ديالكتيك يك قدم هم نمی تواند به جلو بردارد ، و حال آنكه شعار مهم آنها همان مسئله جزمی بودن و ضرورت است ، مغالطه‏ای كه بسياری را شيفته اين مكتب كرده است ، و طبق اين مغالطه‏شان‏ عالم امكان يك باره به عالم ضرورت تبديل شده است .