سيري در سيره ائمه اطهار - صفحه : 263

طبيعتت می‏خواهی به همسايه‏ات تجاوز كنی ، ولی تو كه تجاوز كنی ، او هم‏ تجاوز می‏كند ، و تو بجای اينكه منفعت بيشتر ببری ، منفعت كمتر می‏بری ، پس عقلت را به كار بينداز ، حساب كن ، بعد می‏فهمی كه نه ، مصلحت فرد تو هم در عدالت است . اينها ايده عدالت در عالم را دارند ولی راه وصول به ايده عدالت را تقويت فكر و علم و دانش می‏دانند ، يعنی آشنا كردن بشر به اينكه منفعت‏ فرد در عدالت جمع است .

نقد اين نظريه

اين هم خيلی واضح است كه يك تئوری غير عملی است ، زيرا فقط درباره‏ افرادی صادق است كه زور زياد ندارند . درباره بنده ممكن است صادق باشد . من كه يك آدم ضعيفی هستم ، وقتی از همسايه‏هايم می‏ترسم و می‏بينم به‏ اندازه‏ای كه من زور دارم همسايه‏ام هم زور دارد ، از ترس زور همسايه‏ می‏شوم عادل . اما آن ساعتی كه يك قدرتی به دست آوردم كه هيچ بيمی از همسايه‏ام نداشتم و صد در صد يقين داشتم كه اگر او را لگد كوب كنم قدرتی‏ نيست كه در مقابل من بايستد ، آنوقت چطور می‏توانم عادل باشم ؟ چطور علم‏ من می‏تواند مرا عادل كند ؟ ! چون جنابعالی كه می‏گوييد بشر منفعت پرست‏ است ، علم می‏گويد به خاطر منفعت خودت عادل باش ، و اين ، آن وقتی‏ است كه من زوری را در مقابل خودم ببينم ، وقتی كه زوری در مقابل خودم‏ نمی‏بينم چطور عادل باشم ؟ ! ولهذا فلسفه راسل - بر خلاف همه شعارهای‏ انساندوستی - او به همه اقويا و زورمندان درجه اول كه هيچ بيمی از ضعفا ندارند حق می‏دهد كه