جاذبه و دافعه علي - صفحه : 58

عامل شهوت تنها رابطه طبيعی زندگی زناشوئی نيست . رابط اصلی صفا و صميميت و اتحاد دو روح است و به عبارت ديگر آنچه زوجين را به يكديگر پيوند يگانگی می‏دهد مهر و مودت و صفا و صميميت است نه شهوت كه در حيوانات هم هست . مولوی با بيان لطيف خويش ، ميان شهوت و مودت تفكيك می‏كند ، آنرا حيوانی و اين را انسانی می‏خواند . می‏گويد :

خشم و شهوت وصف حيوانی بود
مهر و رقت وصف انسانی بود

اين چنين خاصيتی در آدمی است مهر ، حيوان را كم است ، آن از كمی‏ است فيلسوفان مادی نيز نتوانسته‏اند اين حالت معنوی را كه از جهاتی جنبه‏ غيرمادی دارد و با مادی بودن انسان و مافوق انسان سازگار نيست ، در بشر انكار كنند . برتراند راسل در كتاب زناشوئی و اخلاق می‏گويد : " كاری كه منظور از آن فقط در آمد باشد نتايج مفيدی به بار نخواهد آورد . برای چنين نتيجه‏ای بايد كاری پيشه كرد كه در آن ايمان به يك فرد ، به يك مرام يا يك غايت نهفته باشد . عشق نيز اگر منظور از آن وصال‏ محبوب باشد كمالی در شخصيت ما به وجود نخواهد آورد و كاملا شبيه كاری‏ است كه برای پول انجام می‏دهيم . برای وصول به اين كمال بايد وجود محبوب‏ را چون وجود خود بدانيم و احساسات و نيات او را از آن خود بشماريم " .