آشنايي با قرآن 5 - صفحه : 232

رابطه‏ای ( است ) ميان انذار يعنی اتمام حجت و ابلاغ دعوت از يك طرف و سرپيچی و تمرد و انكار و نزول عذاب الهی از طرف ديگر ، و برای اينكه‏ معلوم باشد كه اين صرفا امری مربوط به گذشته نيست، شامل آينده هم می‏شود، با لحنی ملايم و آرام بر خلاف آن لحن شديد و تند در ساير آيات می‏فرمايد : "« و لقد يسرنا القرآن للذكر فهل من مدكر »" ما قرآن را هم سهل و آسان‏ قرار داديم برای تذكر و تنبه ، آيا متنبهی پيدا می‏شود ؟ بعد از آن جمله‏ " « فكيف كان عذابی و نذر »" در آن داستان حضرت نوح بلافاصله فرمود : " « و لقد يسرنا القرآن للذكر فهل من مدكر »" . بعد بار ديگر بعد از جمله " « فكيف كان عذابی و نذر »" در قصه عاد ، فرمود : " « و لقد يسرنا القرآن للذكر فهل من مدكر »" . اينها كه ذكر می‏شود در واقع‏ می‏خواهد به امت اسلام بفرمايد كه قرآن هم به دليل اينكه ذكر الهی و انذار الهی و ابلاغ الهی است تمرد مردم و بی‏اعتنايی به او عواقب وخيمی دارد ، يعنی ضمنا اعلام خطر به امت اسلام هم هست ، و از خود همين آيه و آيه‏ای كه‏ بعد داريم : " « سيهزم الجمع و يولون الدبر »" كه پيغمبر اكرم اين آيه‏ را درباره بدريها قرائت می‏فرمود ( فهميده می‏شود كه ) اينكه يك عذاب‏ نازل بشود ضرورت ندارد كه به آن صورتهای شديد باشد كه بادی بيايد و شهری‏ را زير و رو كند ، انواعی از بدبختيها را می‏توان " عذاب " ناميد يعنی‏ واقعا عذاب است، و بعد عرض كرديم كه اين " « فكيف كان عذابی و نذر " فرعی يا جزئی از يك اصل كلی‏تر و عمومی تر است كه قرآن كريم راجع به‏ نعمتها می‏فرمايد كه اگر ما نعمتی برای بشر می‏فرستيم بشر تا هر اندازه‏ شاكر و حق شناس و قدردان آن نعمت باشد خدا آن نعمت را افزايش می‏دهد و به هر اندازه كه كفران نعمت كند آن نعمت كه زايل می‏شود هيچ ، به جای آن‏ ، نقمت می‏نشيند و اين قاعده‏ای است كلی ، شامل همه نعمتها می‏شود و در رأس آنها و از همه مهمتر نعمت ارشاد و