تعليم و تربيت در اسلام - صفحه : 270

است غير از پرورش تن به معنی بهداشت است . آن تن پروری در واقع نفس‏ پروری است كه اغلب بر ضد بهداشت جسم و پرورش جسم - به اين معنا كه‏ گفتيم - می‏باشد . آن تن پروری كه بد است معنی‏اش اين است كه انسان نفس‏ پرور و شهوتران باشد ، يعنی هميشه دنبال تمايلات نفسانی خود باشد ، و ربطی به مسئله رشد جسم ندارد ، و اتفاقا قضيه درست برعكس است ، يعنی‏ اگر انسان زياد دنبال پرورش تن به معنی نفس پروری برود به جسمش زيان‏ می‏رساند . آدم نفس پرور فقط درباره شكمش فكر می‏كند كه لذت شكم را هر چه بيشتر ببرد ، و شك ندارد كه كسی كه می‏خواهد جسمش را سالم نگهدارد نمی‏تواند اينجور باشد ، بلكه بايد با شكم پرستی مبارزه كند . يك آدم‏ تنبل و تن پرور دنبال لذتهای ديگر است . شب تا صبح نمی‏خوابد برای اينكه‏ در فلان مجلس عيش شركت كند . پدر جسم و اعصاب خودش را درمی‏آورد . اين‏ تن پروری به معنی نفس پروری است و بر ضد پرورش جسم به معنی بهداشت‏ جسمی می‏باشد . به هر حال آن تن پروری كه اينهمه در كلمات شعراء و عرفاء و ادباء ما آمده است و تعبير ادبی فارسی هم هست - و در عربی نيز ممكن‏ است در زبان شعراء آمده باشد - و آن را تن پروری می‏گويند چون شهوات‏ مربوط به جسم است ، آری آن تن پروری غير از مسئله رشد دادن و پرورش‏ واقعی نيروهای جسمانی است ، و بلكه اين دو ، تا حدی بر ضد يكديگرند ، يعنی اگر انسان بخواهد جسمش را پرورش دهد به اين معنی كه براساس‏ طبيعت تكميلش كند و سلامتش را حفظ نمايد به گونه‏ای كه از آسيبها و بيماريها دور بماند و عمرش را طولانی كند ، بايد با آن نوع تن پروری‏