ده گفتار - صفحه : 69

منكر از طرف فقهاء عنوان می‏شود كه در حقيقت از اين باب نيست ، باب‏ جداگانه‏ای است ، از قبيل اينكه حدود و تعزيرات را چه كسی بايد انجام‏ دهد ؟ آيا در زمان غيبت امام اين وظيفه متوجه فقهاء است يا نه ؟ . " حدود " عبارت است از مجازاتهائی كه از طرف شارع اسلام حد و اندازه‏اش‏ برای همه معين شده مثل حد دزدی و حد زنا . و " تعزيز " عبارت است از مجازاتهايی برای خلافكاريهائی كه شارع اسلام برای آن خلافكاريها مجازاتهائی‏ در حد و ميزان معينی قرار نداده و آن را در هر موردی به نظر شخص حاكم‏ قرار داده كه بر حسب علل و عوامل مختلفی كه در هر موضوع هست هر اندازه‏ می‏داند و مصلحت اقتضا می‏كند آن را تعيين كند . حدود و تعزيرات هم مثل امر به معروف و نهی از منكر برای اين جهت‏ تشريع شده كه جلو منكرات گرفته شود و كارهای خوب تأييد و تقويت شود . اين بود خلاصه مطالبی كه در اطراف آنها معمولا بحث می‏شود و ضمنا از همين مختصر معلوم می‏شود كه طرز بحث و بيان در اطراف اين مطلب چگونه‏ بوده است . آنچه من می‏خواهم در حاشيه اين مطلب صحبت كنم اشاره مختصری است به‏ تاريخچه امر به معروف و نهی از منكر در اسلام از لحاظ عمل ، يعنی مسلمين‏ چگونه و به چه نحو با اين اصل روبرو شدند ؟ و چه جور عمل كردند و اجرا نمودند ؟ . در پايان ، بحث مختصر ديگری اضافه خواهم كرد .