عدل الهي - صفحه : 281

بهشت و جهنم ، دو غايت سير معنوی انسان است . در آن جهان هر كسی خود را در غايت مسير خود می‏بيند ، يكی بالا است و ديگری پايين ، يكی اعلا عليين است و ديگری اسفل سافلين . « ان كتاب الابرار لفی عليين »( 1 ) . « ان كتاب الفجار لفی سجين »( 2 ) . چگونه ممكن است كسی به سوی مقصدی حركت نكند و يا به سوی مقصدی ضد آن‏ مقصد حركت كند و آنگاه به آن مقصد برسد ؟ ! حركت به سوی عليين ، فرع‏ آهنگ و اراده رسيدن به آن است ، و آهنگ و اراده ، فرع معرفت و اعتقاد از يك طرف ، و تمكين و تسليم از طرف ديگر است . از آنكه به چنين‏ مقصدی اعتقاد ندارد يا تمكين و تسليم ندارد و بالاخره رغبتی به آن ندارد و به انگيزه رسيدن به آنجا كوچك‏ترين گامی برنمی‏دارد چگونه می‏توان توقع‏ داشت كه سر از آنجا در بياورد ؟ بی شك هر راهی به مقصد خودش منتهی‏ می‏گردد ، تا مقصد خدا نباشد به خدا منتهی نمی‏گردد . قرآن كريم می‏فرمايد : « من كان يريد العاجلة عجلنا له فيها ما نشاء لمن نريد ثم جعلنا له‏ جهنم يصليها مذموما مدحورا 0 و من اراد الاخرش و سعی لها سعيها و هو مؤمن‏ فاولئك كان سعيهم مشكورا »( 3 ) . " هر كس ( فقط ) طالب دنيای نقد باشد ، آن مقدار كه بخواهيم به آنان‏ كه بخواهيم می‏دهيم ، سپس برای وی جهنم را قرار داده‏ايم كه نكوهيده و رانده شده وارد آن می‏گردد . و هر كس خواهان آخرت باشد و كوشش شايسته‏ آن را انجام دهد ، پس كوشش آنان مورد قدردانی قرار خواهد گرفت " . يعنی اگر كسی سطح فكرش از دنيا بالاتر نباشد و هدفی عالی تر از دنيا نداشته باشد ، محال است كه به هدف عالی اخروی نائل گردد ، ولی لطف و كرم ما و خدايی ما ايجاب می‏كند كه از همان هدف دنيايی كه خواهان آن‏ است به او بهره‏ای بدهيم .

پاورقی : . 1 مطففين / . 18 . 2 مطففين / . 7 . 3 اسراء / 18 - . 19