حکمتها و اندرزها - صفحه : 205

جاهلانه صورت گيرد ، علم ، افزايش دهنده اثر و ارزش كار است . هر كاری‏ را كه در نظر بگيريم می‏بينيم اگر با علم و شناسايی و معرفت توأم گردد اثر و ارزش بسيار بيشتری پيدا می‏كند . روی همين اصل است كه در اسلام دو چيز محترم است : كار و دانش ، و دو چيز مردود است : بيكاری و نادانی . ولی اين نكته را از اسلام نبايد فراموش كرد كه كار و دانش كه محترم‏ است از يكديگر جدا نيستند ، يعنی نه اين است كه برای بعضی كار محترم‏ است و برای بعضی ديگر دانش ، بعضی اهل كار باشند و بعضی اهل دانش ، اينطور نيست ، كار و دانش اگر از يكديگر جدا افتند اهميتی ندارند ، اين‏ دو اصل مقدس هنگامی برای بشر به صورت دو بال در می‏آيند كه معاون يكديگر و كمك يكديگر بوده باشند ، يعنی كار در روشنايی علم صورت گيرد ، و اگر يكی عالم باشد و گوشه نشين و ديگری كارگر باشد و جاهل ، مثل اين است كه‏ در يك شب تاريك يكی چراغ به دست بگيرد و در گوشه‏ای بنشيند و ديگری‏ راه پيمايی كند ولی چراغ نداشته باشد ، بايد همان كس كه راه پيمايی‏ می‏كند چراغ داشته باشد و همان كس كه چراغ دارد راه پيمايی می‏كند ، يعنی‏ همگی به نوبه خود و سهم خود در زندگی حركت و فعاليت و راه پيمايی كنند و همگی چراغ در دست داشته باشند . تعاون و همكاری اصل مقدسی است ، ولی هيچ همكاری و هماهنگی و همگامی ، مقدس تر و پر ارزش تر از همكاری و همگامی كار و دانش نيست ، يعنی‏ كارگر دانشمند و مطلع و عالم باشد و عالم اهل عمل و كار و فعاليت باشد .