مساله ربا - صفحه : 89

تلف نشده ، ولی اگر اسكناس در دست او تلف شود ، مالش تلف شده است‏ ، يعنی اگر من از كسی سفته بگيرم و آن سفته از بين برود ، واقعيت امر تغيير نكرده ولی اگر اسكناس بگيرم و از بين برود ، مال من از بين رفته‏ است . بنابراين نمی‏شود گفت سند خودش مالكيت دارد . سؤال : كسی جنسی را می‏فروشد نقد هزار تومان ، يك ماهه هزار صد تومان ، دو ماه حكم اين عمل چيست ؟ جواب : اين از جنبه ديگر اشكال دارد و آن مشكل عدم تعيين است . يعنی‏ وقتی كه من چيزی را می‏فروشم بايد مشخص باشد كه نقد است يا نسيه و اگر نسيه است بايد مشخص باشد كه به اين مدت است يا آن مدت به اين قيمت‏ است يا آن قيمت . اما اينكه بگويم من الان اين جنس را به تو می‏دهم ، اگر نقد آوردی ، اينقدر بده ، اگر يك ماهه آوردی اينقدر ، اگر دو ماهه‏ آوردی ، اينقدر ، قطعا باطل است و منشأ بطلانش هم ربا نيست بلكه غرر و عدم تعين است . سؤال : آيا می‏توان گفت ماهيت ربا استثمار است ؟ جواب : ربا و استثمار دو مسئله است . ممكن است چيزی استثمار باشد ولی ربا نباشد مثل بيگاری . نتيجه ربا البته همان نتيجه استثمار است . همان طور كه قرآن می‏گويد ربا ظلم است يعنی تجاوز به حق ديگری است . به‏ عبارت ديگری ربا خوار به آنچه كه می‏برد ، ذيحق نيست . ربا ظلم است ولی‏ هر ظلمی ربا نيست . سؤال : در مورد استدلالی كه درباره مكيل و موزون و در نتيجه اسكناس‏ كردند ، بنده می‏خواستم يك توضيح بدهم كه اصولا