شرح منظومه2 - صفحه : 10

در تعريف و تقسيم مبحث علت و معلول هفتمين فريده از اولين مقصد از بخش فلسفه كتاب شرح‏ منظومه سبزواری را تشكيل می‏دهد به طور كلی آنچه كه در اين مبحث بيان‏ گرديده يا بعضی تعريفات است يا بيان اقسام علت و معلول و يا احكام‏ آنها ، كه التبه بيشتر تقيسمات و نيز بيشتر احكام مربوط به علت است نه‏ معلول ، و احكامی كه در اينجا ذكر می‏شود گاهی احكامی است كه ميان همه‏ اقسام علت مشترك است و گاهی اختصاص دارد به يك قسم معين از علت ، مثلا از مختصات علت فاعلی و ياعلت صوری است و يا مثلا از مختصات علت‏ جسمانی است . و ضمنا به بعضی از مسائل كه مربوط به الهيات بالمعنی‏ الاخص و يا مسائل نفس است و متناسب با اين مبحث است اشاره شده است‏ ، مثل اينكه بعد از ذكر يك نوع خاص از تقسيم علت گفته شده است آيا لايق به مقام مقدس واجب الوجود كدام يك از اينها است و آيا در نفس‏ انسان جميع علت ها وجود دارد ياوجود ندارد . اينها است مجموع مسائلی كه در اين مبحث از كتاب " شرح منظومه " بيان شده است . ولی آنچه ما در درجه اول در نظر داريم تعقيب كنيم بعد از بيان مختصری