آشنايي با قرآن 7 - صفحه : 55

می‏فرمايد : " « و نفس و ما سويها 0 فالهمها فجورها و تقويها 0 قد افلح‏ من زكيها 0 و قد خاب من دسيها » " ( 1 ) . پس از سوگندهای متوالی كه‏ آخرين سوگندش اين است : سوگند به اعتدال جان آدمی و خلقت معتدل آدمی ، جانی كه راه خوبی و بدی به او الهام شده است و خودش با يك الهام فطری‏ تشخيص خوبی و بدی را می‏دهد ، می‏فرمايد رستگار شد آن‏كه جان خود را پاكيزه‏ كرد . " « و قد خاب من دسيها »" و بدبخت و بيچاره شد و ذليل و پست‏ شد آن كس كه جان خود را از آلودگی حفظ نكرد . اين در مورد مسؤوليتی كه‏ هر فرد نسبت به شخص خودش دارد . قرآن كريم در مورد مسؤوليتی كه هر فرد نسبت به ساختن خاندان خودش‏ دارد می‏فرمايد : " « يا ايها الذين امنوا قوا انفسكم و اهليكم نارا وقودها الناس و الحجار »" ( 2 ) ای [ مومنين ! ] خود را نگه داريد و خاندان خود را ، خود را حفظ كنيد و خاندان خود را ، يعنی آن‏كه مسؤول حفظ است خودتان هستيد . حفظ از چه چيز ؟ از آن آتشی كه انسان و سنگ آتشگيره‏ آن هستند . اين هم خودش يك داستانی است . آن چه آتشی است كه‏ آتشگيره‏اش دو چيز است يكی سنگ است و ديگری انسان ؟ آتشگيره معمولا بايد چيزی از قبيل پنبه ، نفت و يا بنزين باشد ولی آنجا يك دنيای ديگری‏ است ، در آن دنيای ديگر آتشگيره سنگ است و انسان . در مورد مسؤوليت انسان در جامعه انسانی ، قرآن چنين می‏فرمايد : " « ان الله لا يغير ما بقوم حتی يغيروا ما بانفسهم »" (3) خدای متعال وضع‏ ملتی را تغيير نمی‏دهد مگر آن‏كه خود آن ملت آنچه را كه مربوط به خودشان‏ است ، خلق و خو و رفتار و اخلاق و آداب خود را عوض كنند ، تا خودشان را

پاورقی : . 1 شمس / 7 - . 10 . 2 تحريم / . 6 . 3 رعد / . 11