آشنايي با قرآن 6 - صفحه : 39

اينجا هم قرآن همين قدر تعبيرش اين است كه انسان را از گل خشكيده‏ آفريرد . از يك طرف به قرينه اينكه می‏گويد " از گل خشكيده " بايد بگوييم پس مقصود از " انسان " يعنی انسان اول ، كه بعضی از مفسرين اين‏ جور گفته‏اند . ولی به قرينه اينكه كلمه " انسان " اسم جنس است نه اسم‏ شخص ، و بعيد است كه الف و لام را الف و لام عهد بگيريم ( و بگوييم ) يعنی آن انسان معين ، آن انسان اول ، ( لذا ) مقصود اين است كه نوع‏ انسان را ، منتها نوع انسان را به اعتبار آن اوايل اوايلش ، يعنی‏ می‏خواهد بگويد خلقت اولی انسان منتهی می‏شود به گل خشكيده . اين هم باز تعبيری است كه از نظر هدف نظير " « و الارض وضعها للانام »" است ، يعنی ای انسان اگر روزی رسيدی به اينجا كه ابتدای خلقت انسان خاك بوده‏ ، لجن بوده ، گل خشكيده بوده ، چه و چه بوده ، يك وقت اينها فكر تو را به آنجا نبرد كه پس يك تصادف بود كه انسان آفريده شد . انسان ، مخصوصا مردمی كه در معارف الهی خيلی ورود ندارند ، گاهی به‏ يك اسم از اسماء الهی توجه می‏كند و اسمهای ديگر خدا را غافل می‏شود ، يعنی يك شأن از شؤون الهی را توجه دارد در حالی كه از شؤون ديگر الهيی‏ غافل است . غالبا مردم فقط به قدرت خدا توجه دارند . هر چه بگوييد ، می‏گويد خدا كه قدرت دارد . فلان چيز آيا اين جور هست يا اين جور نيست ؟ خدا كه قدرت دارد چنين بكند . بله ، خداقدرت دارد ؟ قدرتش هم غير متناهی است ( « ان الله علی كل شی‏ء قدير ») اما خدا تنها قادر كه نيست‏ ، حكيم هم هست . حكمت ، خودش اقتضايی دارد . قدرت از آن جهت كه‏ قدرت است ، يعنی عجز و ناتوانی در مقابل ( كارها ) نيست ، اما حكمت‏ است كه حسابی را در كار می‏آورد . خداوند قادر هست ، احد هست ، حكيم‏ هست ، باسط هست ، قابض هست ، هزاران اسماء و صفات دارد . خلقت ناشی‏ از ذات مستجمع جميع