حکمتها و اندرزها - صفحه : 157

گرفته كه اين جور موفقيتها در پی ندارد و بعضی اين را به حساب دهاء و زيركی معاويه می‏گذاشتند . روی اين جهت است كه مكرر علی عليه السلام در اطراف روش سياسی خود توضيحاتی می‏دهد و از سياست خود دفاع می‏كند و می‏گويد مربوط به وفور فهم و ذكاء نيست . در يك جا می‏فرمايد : گمان‏ نكنيد كه معاويه از من تيز بين تر است ، نه ، اينطور نيست ، او خدعه و فجور و تبهكاری در سياست به كار می‏برد و من از آن بيزارم ، هدف او يك‏ هدف شوم و پليد است و از هر راه پليد هم شد ولو به وسيله آدمكشی و هتك‏ نواميس و وعده و وعيدهای دروغ و نامه دروغ به اطراف نوشتن و با غارت‏ بردن و ارعاب كردن باشد به سوی مقصودش می‏رود . برای هدف پليد ، اسباب‏ و ابزار و طرق پليد می‏شود انتخاب كرد ، اما من كه به خاطر اصول عالی‏ اسلامی و انسانی قيام به امر كرده‏ام و هدفم اصلاح انسانيت و مبارزه با اين‏ زشتيها و خراب كاری هاست نمی‏توانم پا روی هدف خودم بگذارم و سياستی‏ مبنی بر ظلم و ستم و دروغ پردازی پيش بگيرم . اگر نبود كه غداری و مكاری‏ و منافق گری مبغوض خداوند است آن وقت می‏ديديد كه من چه اندازه توانا هستم . من هرگز نقشه شيطانی به كار نخواهم برد . من و او در دو راه گام‏ بر می‏داريم و دو هدف مختلف و متباين داريم . وقتی كه هدفها مختلف است‏ وسيله ها نمی‏تواند يكی باشد . وسيله‏ای كه او به كار می‏برد با هدف خود او منافات ندارد ولی با هدف من منافات دارد ، پس من نمی‏توانم و نبايد از آن وسيله‏ها استفاده كنم . در اينجا برای مقايسه ، دو فرمان يكی از اميرالمؤمنين علی عليه السلام‏ نقل می‏كنيم كه آن را برای يكی از سردارانش به نام معقل