آشنايي با قرآن 7 - صفحه : 122

خدا شما را در روز جمع گرد می‏آورد و آن روز تغابن است . اين كه معنای‏ تغابن چيست هنگامی كه به آن آيه رسيديم ان‏شاالله عرض می‏كنيم . در قسمتهای اول اين سوره ، تكيه آيات بر مساله بازگشت به خداوند يعنی‏ مساله معاد و همچنين نبوت است و در آخر ، آيات مربوط به انفاق و صبر و برخی امور ديگر خواهد آمد ، ولی ظاهرا بيشتر تكيه آيات اين سوره بر مساله معاد است به طوری كه مسائلی هم كه در ابتدا ذكر می‏فرمايد به منزله‏ تمهيد و مقدمه‏چينی يعنی ذكر مقدمات استدلال برای مساله معاد است . شروع سوره با اين آيه است: " « يسبح لله ما فی‏السموات و ما فی‏الارض‏ " هر چه در آسمانها و هر چه در زمين است ذات الله را تسبيح و تنزيه‏ می‏كنند . هر اسمی از اسما الهی اسم يك صفت خاص است ، مثل " عليم " كه خدا را به صفت خاص علم ياد می‏كنيم ، يا " رحيم " كه خدا را به‏ صفت خاص رحمت ياد می‏كنيم ، يا " قدير " كه خدا را به صفت خاص‏ قدرت ياد می‏كنيم . ولی كلمه " الله " اسم يك صفت خاص نيست ، بلكه‏ " الله " يعنی آن ذاتی كه هر صفتی كه صفت كمال است و هر اسمی كه " اسم حسنی " شمرده شود [ در بر دارد ] . درواقع " الله " اسم جامع است‏ ، اسمی است كه اجمال همه آن اسمهاست و آن اسمهای ديگر همه تفصيل اين‏ يك اسم هستند .

معنای تسبيح موجودات

همه ماسوا ، همه مخلوقات ، تسبيح‏گو و تنزيه گوی او هستند . راجع به‏ اين مطلب مكرر در اوائل سوره‏های ديگر بحث كرده‏ايم كه آيا مقصود از تسبيح ، آن چيزی است كه فلاسفه آن را " تسبيح تكوينی " می‏نامند و به‏ اصطلاح " زبان حال " مقصود است و نه زبان واقعی ، و يا قرآن امر بالاتری‏