سيري در سيره ائمه اطهار - صفحه : 242

جواب : من عرض نكردم كه حضرت رضا را مسموم نكرده‏اند . من خودم شخصا از نظر مجموع قرائن همين نظر شما را تأييد می‏كنم . قرائن همين را نشان‏ می‏دهد كه ايشان را مسموم كردند ، و يك علت اساسی همان قيام بنی العباس‏ در بغداد بود . مأمون در حالی حضرت رضا را مسموم كرد كه از خراسان به‏ طرف بغداد می‏رفت و مرتب [ اوضاع بغداد را ] به او گزارش می‏دادند . به‏ او گزارش دادند كه اصلا بغداد قيام كرده . او ديد كه حضرت رضا را معزول‏ كه نمی‏تواند بكند ، و اگر با اين وضع هم بخواهد برود آنجا كار بسيار مشكل‏ است . برای اينكه زمينه رفتن به آنجا را فراهم كند و به بنی العباس‏ بگويد كار تمام شد ، حضرت را مسموم كرد . آن علت اساسی ئی كه می‏گويند و قابل قبول هم هست و با تاريخ نيز وفق می‏دهد همين جهت است ، يعنی مأمون‏ ديد كه رفتن به بغداد عملی نيست و بقای بر ولايتعهد هم عملی نيست ( با اينكه مأمون جوانتر بود ، حدود 28 سال داشت و حضرت رضا 55 سال داشتند ، و حضرت رضا نيز در آغاز به مأمون فرمود : من از تو پيرترم و قبل از تو می‏ميرم ) و اگر به اين شكل بخواهد به بغداد برود ، محال است كه بغداد تسليم بشود ، و يك جنگ عجيبی در می‏گيرد . وضع خود را خطرناك ديد . اين‏ بود كه تصميم گرفت هم فضل را از ميان بر دارد و هم حضرت رضا را فضل را در حمام سرخس از بين برد . البته اين قدر معلوم است كه فضل به حمام‏ رفته بود ، عده‏ای با شمشير ريختند و قطعه قطعه‏اش كردند و بعد هم گفتند " افرادی با او كينه داشتند " ( و اتفاقا يكی از پسرخاله های او نيز جزء قتله بود ) و خونش را لوث كردند ، ولی ظاهر اين است كه آن هم كار مأمون بود ، ديد او خيلی