گفتارهاي معنوي - صفحه : 50

جبران كند ، قضا كند . تا اينجا محل شاهد من نيست . محل شاهد من در آن‏ دو تای آخر است . فرمود پنجم اينكه اگر می‏خواهی توبه تو ، توبه اصيلی‏ باشد ، توبه اساسی و واقعی باشد ، بايد به سراغ اين گوشتهايی كه از معصيت و در معصيت روئيده است بروی ، آنچنان با غصه‏ها و اندوهها و توبه‏ها آنها را آب بكنی كه پوست بدنت به استخوان بدنت بچسبد . ششم : اين تنی كه عادت كرده است معصيت بكند و لذتی جز لذت معصيت نچشيده‏ است ، مدتی بايد رنج طاعت را به آن بچشانی . خوب ، آيابشرهايی هم‏ بوده‏اند كه اينجور توبه بكنند ، بله . امروز است كه ديگر توبه كردن‏ منسوخ شده و ما يادمان رفته كه توبه‏ای هم بايد بكنيم ! مرحوم آخوند ملا حسينقلی همدانی از علمای بزرگ اخلاق و سير و سلوك در اعصار اخير بوده است ، شاگرد مرحوم ميرزای شيرازی اعلی الله مقامه و شيخ‏ انصاری بوده و خود ميرزای بزرگ برای ايشان احترام زيادی قائل بوده است‏ . يكی از اكابر علما وبزرگان شاگردان ايشان نوشته است مردی آمد خدمت‏ مرحوم آخوند و ايشان او را توبه داد . بعد از چند روز كه اين آدم توبه‏ كرده آمد ، اصلا نمی‏توانستيم او را بشناسيم . به اين سرعت ، اين آدم تمام‏ گوشتهای بدنش آب شده بود . من اين را از جنبه روانشناسی دارم عرض‏ می‏كنم ، من می‏گويم اين چيست در بشر ؟ آخوند ملا حسنقلی همدانی ، نه شلاق‏ داشت ، نه سر نيزه ، نه توپی نه تشری ، فقط يك نيروی ارشاد داشت ، يك‏ نيروی معنويت داشت ، با وجدان و دل اين آدم سر و كار داشت . اين چه‏ وجدان نهفته‏ای در آن آدم بود كه او را