ده گفتار - صفحه : 17

و البته هيچ مانعی هم در كار نيست كه اين كلمه مجازا به معنای پرهيز و يا به معنای خوف استعمال بشود ، اما از طرف ديگر موجب و دليلی هم‏ نيست كه تأييد كند كه از اين كلمه يك معنای مجازی مثلا ترس يا پرهيز قصد شده . چه موجبی هست كه بگوئيم معنای " اتقوا الله " اينست كه از خدا بترسيد و معنای " اتقوا النار " اينست كه از آتش بترسيد ؟ ! بلكه‏ معنای اين‏گونه جمله‏ها اين است كه خود را از گزند آتش حفظ كنيد و يا خود را از گزند كيفر الهی محفوظ بداريد . بنابراين ترجمه صحيح كلمه تقوا " خود نگهداری " است كه همان ضبط نفس است و متقين يعنی " خود نگهداران‏ " . " راغب " در كتاب " مفردات القرآن " می‏گويد : " الوقاية حفظ الشی‏ء مما يؤذيه ، و التقوی جعل النفس فی وقاية مما يخاف ، هذا تحقيقه‏ ، ثم يسمی الخوف تاره تقوی و التقوی خوفا ، حسب تسمية مقتضی الشی‏ء بمقتضيه و المقتضی بمقتضاه ، و صار التقوی فی عرف الشرع حفظ النفس مما يوثم و ذلك بترك المحظور " . يعنی " وقايه عبارت است از محافظت‏ يك چيزی از هر چه به او زيان می‏رساند . و تقوا يعنی نفس را در وقايه‏ قرار دادن از آنچه بيم می‏رود . تحقيق مطلب اين است ، اما گاهی به قاعده‏ استعمال لفظ مسبب در مورد سبب و استعمال لفظ سبب در مورد مسبب ، خوف‏ بجای تقوا و تقوا بجای خوف استعمال می‏گردد . تقوا در عرف شرع يعنی‏ نگهداری نفس از آنچه انسان را به گناه می‏كشاند به اينكه ممنوعات و محرمات را ترك كند " . " راغب " صريحا می‏گويد تقوا يعنی خود را محفوظ نگاهداشتن ، و می‏گويد استعمال كلمه تقوا به معنای خوف ، مجاز است ، و البته تصريح