پيرامون انقلاب اسلامي - صفحه : 40

است كه برای آنكس كه بايد حقش را بگيرد ، قضيه هم فال است و هم تماشا يعنی هم پاسخ گر بفطرتش است و هم چيزی نصيبش شده است ولی آن كس كه‏ بايد نعمتها را پس بدهد ، البته بفطرتش پاسخ می‏گويد ولی بايد پا روی‏ مطامعش بگذارد از اينجهت برای اين فرد پذيرفتن نظم تازه بسيار مشكل‏ است و درست بهمين دليل ، ميزان موفقيت در ميان اين طبقه كم است . در تفسير و تحليل انقلاب ما ، گروهی معتقد به تفسير تك عاملی هستند می‏گويند تنها يك عامل در ايجاد اين انقلاب دخيل بوده است البته در ميان‏ اين گروه سه نظر مختلف وجود دارد يك دسته عامل را صرفا مادی و اقتصادی‏ ، دسته ای ديگر عامل را تنها آزادی خواهی و دسته سوم عامل را فقط اعتقادی‏ و معنوی می‏دانند در مقابل اين گروه ، گروه ديگری قرار دارند كه معتقدند انقلاب تك عاملی نبوده بلكه در تكوين و ايجاد اين انقلاب هر سه عامل‏ بصورت مستقل دخالت داشته اند و در آينده ، اين انقلاب با همكاری و ائتلاف اين سه عامل است كه تداوم پيدا می‏كند و بثمر ميرسد . اما در كنار اين نظرات ، نظر ديگری وجود دارد كه خود ما نيز موافق آن‏ هستيم در اينجا كوشش می‏كنيم تا حد امكان نظر اخير را تشريح كنيم انقلاب‏ ايران به اعتراف بسياری يك انقلاب مخصوص به خود است يعنی برای آن‏ نظيری در دنيا نميتوان پيدا كرد در مورد يگانه بودن انقلاب گروهی كه‏ بوجود سه عامل مستقل معتقدند ميگويند ما در دنيا هيچ انقلابی نداريم كه‏ اين سه عامل در آن دوش بدوش يكديگر حركت كرده باشد ما نهضت های سياسی‏ داريم ولی طبقاتی نبوده اند ، نهضت های