توحيد - صفحه : 235

يك حرفی هم در جنبه منفی گفته است كه مخصوصا بايد به آن توجه كنيم ، چون بعد روی آن ، حرف داريم و آن اين است كه می‏گويد : همان‏طوری كه اگر محيط جديد نيازمندی جديد به وجود بياورد ، اين نيازمندی جديد تغييرات‏ جديدی در عضو موجود ايجاد می‏كند ( مثلا عضو جديد به وجود می‏آورد ) ، اگر محيط جديد بعضی از نيازمنديها را از ميان ببرد ( يعنی در محيطی زندگی كند كه نياز نداشته باشد ) عضوی كه برای آن نياز بوده است تدريجا حذف می‏شود و از ميان می‏رود . مثالی كه ذكر كرده مثال خيلی واضحی است - راست هم‏ می‏گويد - اگر ما پرنده‏ای را مدتی در كنج قفسی حبس كنيم ( مثلا بيشتر از يك سال ) ، بعد رهايش كنيم ، می‏بينيم قدرت پروازش را از دست داده‏ است . در خود انسان اين قضيه خيلی محسوس است . شايد اگر كسی قيافه شناس‏ باشد و كمی در اين مسائل دقت كرده باشد ، اگر در حمام هم يعنی می‏خواهم‏ بگويم به قرائن لباس نه افراد مختلفی را ببيند می‏تواند تميز بدهد كه مثلا اين آدم اهل كار است ، اين كارگر است ، دهاتی است و آن ديگری اداری‏ است . يك آدمی كه هميشه پشت ميز می‏نشيند و از پشت‏ميز هم كه حركت‏ می‏كند ، باز سوار اتومبيلش می‏شود و پشت فرمان اتومبيل است تا می‏رود به‏ خانه‏اش ، از آنجا دو مرتبه برمی‏گردد ( اصلا كارش اين است ) ، با آدمی‏ كه هميشه در بيابانها زندگی می‏كند ، زياد حركت می‏كند ، بيل می‏زند ، جست‏ و خيزهای زياد می‏كند ، يك جور اندام دارند ؟ اگر آدم در تمام دهات‏ بگردد اربابهايش نه ، زندگی آنها مثل زندگی اداری است در تمام كشاورزها و به طور كلی مردمی كه كار می‏كنند ، يك آدم خپله آنچنانی پيدا نمی‏كند كه‏ مثلا پيه خيلی زياد زير پوستهايش جمع شده و شكمش جلو آمده باشد و قدرت‏ راه رفتن نداشته باشد . تا در محيطی زندگی می‏كند كه بايد كار كند و راه‏ برود ، وضع ساختمان بدنی‏اش هم مساعد با همان [ محيط ] است . اگر در محيطی زندگی می‏كند كه از اين عضو استفاده نمی‏كند ، كم‏كم تغييرات [ پيدا می‏شود ] . البته ابتدا نامحسوس است و اثرش فقط در اين است كه می‏بيند نمی‏تواند راه برود . شايد اگر قرنها بگذرد و اين‏جور آدمها تناسل كنند ، كم‏كم پاهايشان بكلی حذف شود و به صورت يك خيك دربيايند ! يك آدمی كه‏ هيچ وقت راه نمی‏رود و از پا استفاده نمی‏كند ، طبق نظر لامارك كم‏كم بايد پاهايش حذف شود و يك خيك بشود ! البته اين حرفها تا اندازه‏ای درست‏ است و نظريه صحيحی است . می‏گويد پا كه در مارها حذف شده است ، اين‏ طور بوده كه