جامعه و تاريخ - صفحه : 183

در زمين می‏انجامد و از سوی ديگر به نابودی نظامات استضعافگر و نفی آنها منتهی می شود ، درمی‏يابيم كه اين خود مستضعفين و پيام آوران آنان و روشنفكران متعهدی كه از ميان آنها برخاسته‏اند هستند كه به اراده خداوند نمود عينی می‏دهند . به بيان ديگر اين رسولان برگزيده ( 1 ) و شهيدان برگرفته شده از ميان‏ مستضعفين ( 2 ) هستند كه گامهای ابتدايی مبارزه با نظامات طاغوتی و غارتگر را برمی‏دارند ، گامهايی كه راه را برای به امامت و وراثت رساندن‏ مستضعفين هموار می‏سازد . اين معنی در واقع بازتاب شناخت قرآنی ما از انقلابات توحيدی و تحولات تاريخی است ( 3 ) . بدين معنی كه همان‏طور كه‏ انقلابات توحيدی از نظر اجتماعی بر محور امامت مستضعفين و وراثت آنها در زمين دور می‏زند ، همچنين رهبران اين نهضت و قشر پيشتازان آن هم‏ ضرورتا بايد از ميان مستضعفين برخاسته باشند و پايگاه ايدئولوژيكی و موضع‏ اجتماعی آنها هم همان پايگاه فكری و جهت‏گيری خاص اجتماعی مستضعفين باشد " .

پاورقی :

. 1 در پاورقی به آيه دوم سوره جمعه كه می‏فرمايد : " هو الذی بعث‏

فی الاميين رسولا »" و آيه 129 از سوره بقره ارجاع شده است كه می‏رسانند پيامبران از " امت " ها هستند و امتها يعنی توده‏های محروم . ما بعدا اين استدلال را مورد بررسی قرار خواهيم داد .

. 2 در پاورقی به آيه 75 سوره قصص اشاره شده كه : " و نزعنا من كل‏

امة شهيدا »" و چنين فرض شده كه اين آيه می‏گويد شهيدان و كشته شدگان‏ در راه خدا همواره از ميان " امت " ها و توده‏ها برمی‏خيزند . درباره‏ اين آيه نيز سخن خواهيم گفت . . 3 اين آقايان بدون آنكه به روی خود بياورند كه ماترياليسم تاريخی‏ ماركس را داريم قالب می‏زنيم ، يافته‏های خود را از زير سرپوش " بازتاب شناخت قرآنی " عرضه می‏دارند .