خدمات متقابل اسلام و ايران - صفحه : 493

به تقديم رسانيد ، اميد كه اين محب را از دعای خير فراموش نفرمائيد كلب آستان علی عباس " ( 1 ) . امتناع مقدس اردبيلی از آمدن به ايران ، سبب شد كه حوزه نجف به‏ عنوان مركزی ديگر در مقابل حوزه اصفهان احيا شود ، همچنانكه امتناع شهيد ثانی و پسرش شيخ حسن صاحب معالم و دختر زاده‏اش سيد محمد صاحب مدارك‏ از مهاجرت از جبل عامل به ايران سبب شد كه حوزه شام و جبل عامل همچنان‏ ادامه يابد و منقرض نگردد . صاحب معالم و صاحب مدارك برای اينكه دچار محظور و رودربايستی برای توقف در ايران نشوند ، از زيارت حضرت رضا عليه‏السلام كه فوق‏العاده مشتاق آن بودند صرف نظر كردند . اين بنده فعلا نمی‏داند كه مقدس اردبيلی ، فقه را كجا و نزد چه كسی‏ تحصيل كرده است . همين قدر می‏دانيم كه فقه را نزد شاگردان شهيد ثانی‏ تحصيل كرده است . پسر شهيد ثانی ( صاحب معالم ) و نواده دختريش ( صاحب مدارك ) در نجف شاگرد او بوده‏اند . در كتاب زندگی جلال‏الدين‏ دوانی می‏نويسد كه : " ملااحمد اردبيلی ، مولانا عبدالله شوشتری ، مولانا عبدالله يزدی ، خواجه افضل الدين‏تر كه ، مير فخرالدين هماكی ، شاه ابو محمد شيرازی ، مولانا ميرزا جان و ميرفتح شيرازی ، شاگردان خواجه جمال‏الدين محمود بوده‏اند و او شاگرد محقق جلال‏الدين دوانی بوده است " ( 2 ) . و ظاهرا تحصيل مقدس اردبيلی نزد خواجه جمال‏الدين محمود در رشته‏های‏ معقول بوده نه منقول . مقدس اردبيلی در سال 993 در نجف در گذشته است ، كتاب فقهی معروف‏

پاورقی : ( 1 ) اين داستان هر چند در ماخذ معتبر نقل شده ولی با توجه به سال‏ فوت محقق اردبيلی و جلوس شاه عباس قابل خدشه و نيازمند به تحقيق است‏ . ( 2 ) زندگی جلال‏الدين دوانی تأليف فاضل محترم آقای علی دوانی .