آشنايي با قرآن 6 - صفحه : 245

قبول داريم ، قبول نكردند و نزديك بود كه جنگ در بگيرد ، مسلمين هم‏ اصرار داشتند كه ما به زور و عنف وارد مكه می‏شويم ، ولی خود رسول اكرم‏ با اصرار مسلمين موافقت نكردند . آنجا يك قرار داد صلحی امضا شد و در آن قرار داد صلح به حسب ظاهر پيغمبر اكرم خيلی به آنها امتياز داد ، يعنی قرار داد طوری تنظيم شد كه مسلمين اغلب ناراضی بودند و می‏گفتند اين‏ بيشتر به نفع كفار است تا به نفع ما . ولی البته بعد معلوم شد كه اين‏ قرار داد به نفع مسلمين بوده و خيلی هم به نفع مسلمين بوده است . جزء اصول قرار داد يكی اين بود - كه مسلمين از همين هم خيلی ناراحت بودند - كه بعد از اين اگر كسی از مردم مكه مسلمان شد و فرار كرد و به مدينه آمد ، قريش حق داشته باشند كه او را برگردانند ولی اگر يك نفر مسلمان مرتد شد و فرار كرد و به مكه رفت ، مسلمين حق نداشته باشند بروند او را پس‏ بگيرند . اين ( ماده قرارداد ) مسلمين را خيلی ناراحت كرد كه يا رسول‏الله ! قرارداد عادلانه نيست ، اينكه به ضرر ماست ! فرمود : و اما اگر كسی از ما مرتد شود و برود ما اصلا دنبالش نمی‏رويم . مسلمانی كه به‏ زور بخواهيم او را به آنجا بياوريم كه به درد ما نمی‏خورد ! هر كس كه‏ همين قدر كه مرتد و رفت ، ديگر رفت ، ما دنبالش نمی‏رويم كه به زور او را بياوريم . و اما راجع به مسلمينی كه در آنجا هستند ، ما از آنها می‏خواهيم كه فعلا تحمل كنند ( چون به حسب قرارداد ، ديگر كفار قريش حق‏ زجر كردن آنها را نداشتند و بلكه آنها آزادی هم پيدا می‏كردند كه اعمال‏ خودشان را آزادانه انجام بدهند ) و بعد از آن دوره شكنجه و سختی آزادی‏ پيدا می‏كنند . ما از آنها می‏خواهيم آنجا باشند و وجودشان در آنجا نافع‏ است ، بايد باشند ، و اين سياسيت فوق العاده مفيد واقع شد . اگر رسول‏ اكرم آن اجازه را می‏داد كه اگر مسلمين هم فرار كردند ما برنمی‏گردانيم ، بعد از اين قرارداد