اصول فلسفه و روش رئاليسم1 - صفحه : 187

وی صحيح‏تر و صواب‏تر خواهد بود ، پس " صواب " به معنی كثير المطابقه‏ و " خطا " به معنی كثير المغايره می‏باشد ، مثلا ما جسم را از دور كوچكتر می‏بينيم و به حسب حقيقت نيز كوچك پاورقی : > توجيه می‏كنند . ولی اين نكته را نبايد از نظر دور داشت : ميزان‏ سوفسطائی يا شكاك بودن و نبودن هر شخص يا هر دسته ادعای خود آنها نيست‏ ، بلكه ميزان نظرياتی است كه درباب ارزش معلومات اتخاذ می‏كنند و الا اغلب سوفسطائيان و شكاكان از اينكه " شكاك " يا " سوفسطائی " خوانده شوند احتراز دارند ، مثلا جرج بركلی با آنكه نظرياتش تماما مبتنی‏ بر عدم وجود دنيای خارج از ذهن و انكار بديهيات است ، از سوفسطائی بودن‏ استيحاش دارد ، كانت و بعضی ديگر با آنكه واقعا شكاك هستند و دانشمندان مادی نيز آنها را شكاك قلمداد می‏كنند ميل ندارند كه به آنها " شكاك " اطلاق شود . از طرف ديگر مسلك شك يك شكل و صورت معين ندارد ، همواره در طول‏ تاريخ فلسفه با اشكال متنوع ظاهر شده و هر كسی از يك راه مخصوص در گرداب شك افتاده است . چنانكه می‏دانيم راهی كه مثلا كانت پيش گرفت‏ با راهی كه " رولاتيويست‏ها " يا راهی كه شكاكان قديم پيرهونی پيش‏ گرفتند جدا بود و در عين حال همه يك صف واحد را از لحاظ شكاك بودن‏ تشكيل می‏دهند . ماترياليسم ديالكتيك نيز از راه مادی بودن فكر و ادراك و نسبی بودن‏ حقايق و از راههای ديگری كه ذيلا توضيح داده می‏شود در همان گرداب افتاده‏ و دست و پا می‏زند . ماديون روی نظريه مادی بودن فكر و آنكه " شناختن " و هر ادراكی‏ ماوراء عمل اعصاب نيست طرز شناختن هر چيز را با نوع ساختمان اعصاب و مغز شخص شناسنده مربوط می‏دانند و می‏گويند چون نوع ساختمان اعصاب اشخاص‏ با هم متفاوت است پس اقسام شناختنهای حقيقی نيز نسبت به اشخاص‏ متفاوت خواهد بود . دكتر ارانی در جزوه ماترياليسم ديالكتيك صفحه 24 می‏گويد : " نوع ساختمان سلسله عصبی به طرز مخصوصی در عمل شناختن مؤثر خواهد بود . خود همين تأثير ، شناختن است . ما می‏دانيم اعصاب انسان و حيوانات‏ ديگر به طرز >