خاتميت - صفحه : 32

اسلام ؟ و اگر شرايع و قوانين الهی ناسخ و منسوخ دارد و تغيير می‏كند پس‏ اين تغيير كردن به اقتضای زمان است ، دليل ديگری ندارد ، لابد چون اوضاع‏ زمان و شرائط زندگی بشر عوض می‏شود ، شرايط اجتماعی ، اقتصادی ، سياسی ، علمی و فرهنگی زندگی بشر عوض می‏شود ، از اين جهت خدا قانونی را كه برای‏ بشر آورده است عوض می‏كند . اگر اين جهت است پس ختم شرايع چرا ؟ چون‏ زمان كه از سير خود نمی ايستد ، شرايط اجتماعی ، اقتصادی ، فرهنگی ، و سياسی زندگی بشر هميشه در تغيير است ، پس هيچگاه نبايد شريعتی در جهان‏ وجود داشته باشد كه آن شريعت آخرين شرايع باشد . بحث ما ناظر به اين‏ جهت است . ولی يك سؤال كوچكتر از اين هست كه اول بايد اين سؤال كوچكتر را عنوان‏ كنيم و جواب بدهيم و بعد برويم سراغ آن سؤال بزرگتر ، و آن اينست : ممكن است كسی بگويد : بسيار خوب ، شرايع پايان بپذيرد ، قانون و شريعتی‏ بيايد كه آخرين شريعت باشد و بعد از او شريعتی وجود نداشته پيدا نكند ، ولی چرا نبوت پايان بپذيرد ؟ همه انبياء كه لازم نيست صاحب شريعت‏ باشند . صاحبان شريعت و قانون يك عده معدودی هستند ، همانهائی كه قرآن‏ آنها را « اولی العزم من الرسل »خوانده است . اينهمه پيغمبرانی كه در دنيا آمده‏اند ( 124 هزار نفر يا بيشتر يا كمتر ، هر چه بوده‏اند ) اينها كه يك عده بسيار معدودی از آنها صاحب شريعت بوده‏اند ، باقی ديگر پيغمبر بوده‏اند ولی صاحب شريعت نبوده‏اند ، در هر زمانی كه مبعوث‏ می‏شدند هر شريعت و قانونی كه در ميان مردم بود اينها مبلغ همان شريعت و قانون بودند ، چرا پس از پيغمبر آخر الزمان ، پيغمبری كه شريعت او خاتم‏ الشرايع و كتاب او خاتم الكتب و آخرين كتب است ، انبيای كوچكی مبعوث‏ نمی‏شوند كه كارشان دعوت به شريعت