سيري در نهج البلاغه - صفحه : 41

بالتسنن نری ذالك فی العهد الفاطمی و العهد البويهی ، و حتی فی العصور الاخيره كانت فارس اكثر الاقطار عنايه بدراسه الفلسفه الاسلاميه و نشركتبها ، و لما جاء جمال الدين الافغانی مصرفی عصرنا الحديث و كان فيه نزعه تشيع‏ و قد تعلم الفلسفه الاسلاميه بهذه الاقطار الفارسيه كان هو الذی نشر هذه‏ الحركه فی مصر " . فلسفه به تشيع بيش از تسنن می‏چسبد ، و اين را در عهد فاطميون مصر و آل‏ بويه ايران می‏بينيم ، حتی در عصرهای اخير نيز كشور ايران كه شيعه است از تمام كشورهای اسلامی ديگر بيشتر به فلسفه عنايت داشت . سيد جمال الدين‏ اسد آبادی كه تمايلات شيعی داشت و در ايران تحصيل فلسفه كرده بود همين‏ كه به مصر آمد يك جنبش فلسفی در آنجا بوجود آورد " . ولی احمد امين در اينكه چرا شيعه بيش از غير شيعه تمايل فلسفی داشته‏ است عمدا يا سهوا دچار اشتباه می‏شود ، او می‏گويد : علت تمايل بيشتر شيعه به بحثهای عقلی و فلسفی ، باطنيگری و تمايل آنها به تاويل است ، آنها برای توجيه باطنيگری خود ناچار بودند از فلسفه استمداد كنند ، و بدين جهت مصر فاطمی و ايران بويهی ، و همچنين ايران صفوی و قاجاری ، بيشتر از ساير اقطار اسلامی تمايل فلسفی داشته است .