تعليم و تربيت در اسلام - صفحه : 153

البته از همين جا می‏شود فهميد كه فعلها و كارهايی كه بيشتر به شرايط اقتصادی و صنعتی و فنی بستگی دارند ، خود فعلها زياد تغيير می‏كنند ، ولی‏ كارهايی كه كمتر به اين امور بستگی دارند مثل همين مسائل مربوط به عفاف‏ و ستر و پوشش زياد تغيير نمی‏كنند . تغييرات يا مربوط به جمعيت است يا شرايط اقتصادی و فنی كه اينها تغييری در اين جهت ايجاد نمی‏كنند . اين‏ مسائل مربوط به نوع ارتباطی است كه دو جنس می‏توانند با هم داشته باشند ، و جاذبه‏ای كه اين دو جنس نسبت به يكديگر دارند . چون اصول ، ثابت‏ است فعل اخلاقيش هم هميشه يكنواخت است . بنابراين مسئله فعل اخلاقی و خوداخلاق را بايد از يكديگر تفكيك كرد . آنهايی كه تبليغ اخلاق می‏كنند دو كار بايد بكنند : از نظر توصيه كردن به‏ خود خلق و خويها بايد آنها را به عنوان امور مطلق توصيه كنند ، ولی در عين حال بايد نوعی آگاهی و اجتهاد نيز به مردم بدهند كه در مقام عمل ، فعل اخلاقی را با فعل غيراخلاقی اشتباه نكنند . يادم هست اوائلی كه قم بوديم شنيدم از طرف عده زيادی از مردم ژاپن كه‏ مذاهب منحطی دارد [ تقاضای ارسال مبلغ اسلام شده بود . از برخی نقاط جهان‏ ] عده‏ای را به ژاپن فرستاده بودند كه مذاهب خودشان را معرفی كنند . مرحوم آقا شيخ عبدالكريم به آقايی كه واردتر از ديگران بود دستور داد كه‏ به ژاپن برود . آن آقا می‏گفتند من قبول نكردم چون فكر كردم شايد در بلاد كفر مردم . در نتيجه از مصر عده‏ای رفتند و بيست هزار نفر مسلمان سنی‏ شدند . اين ، حساب نكردن كار است .