آشنايي با علوم اسلامي 1 - صفحه : 31

درس سوم موضوع منطق موضوع منطق چيست ؟ اولا ببينيم معنی موضوع چيست ؟ ثانيا ببينيم آيا لازم است هر علمی موضوع داشته باشد؟ ثالثا ببينيم موضوع علم منطق چيست؟ موضوع يك علم عبارت است از آن چيزی كه آن علم در اطراف آن بحث‏ می‏كند ، و هر يك از مسائل آن علم را در نظر بگيريم خواهيم ديد بيانی‏ است از يكی از احوال و خواص و آثار آن . عبارتی كه منطقيين و فلاسفه در تعريف موضوع علم به كار برده‏اند اينست : موضوع كل علم هو ما يبحث فيه‏ عن عوارضه الذاتية يعنی موضوع هر علم آن چيزی است كه آن علم درباره‏ عوارض ذاتی آن بحث می‏كند . اين دانشمندان به جای اينكه بگويند موضوع هر علمی عبارت است از آن‏ چيزی كه آن علم از احوال و خواص و آثار او بحث می‏كند به جای احوال و آثار ، كلمه قلمبه " عوارض ذاتيه " را به كار برده‏اند . چرا ؟ بی جهت‏ ؟ نه ، بی جهت نيست ، آنها ديده‏اند كه احوال و آثاری كه به يك چيز نسبت داده می‏شود بر دو قسم