گفتارهاي معنوي - صفحه : 35

سعدی در گلستان می‏گويد دو تا برادر بودند يكی توانگر و ديگری درويش . توانگر به قول او در خدمت ديوان بود ، خدمتگزار بود ، ولی آن درويش يك‏ آدم كارگر بود و به تعبير سعدی از زور بازوی خودش نان می‏خورد . می‏گويد برادر توانگر يك روز به برادر درويش گفت برادر ! تو چرا خدمت نمی‏كنی‏ از اين مشقت برهی ؟ تو هم بيا مثل من در خدمت ديوان تا از اين رنج و زحمت و مشقت ، از اين كارگری ، از اين هيزم شكنی ، از اين كارهای بسيار سخت رهايی يابی . می‏گويد برادر درويش جواب داد : تو چرا كار نمی‏كنی تا از ذلت خدمت برهی ؟ تو به من می‏گويی تو چرا خدمت نمی‏كنی تا از رنج و مشقهت كار برهی ، من به تو می‏گويم تو چرا كار نمی‏كنی ، متحمل رنج و مشقت نمی‏شوی تا از ذلت خدمت برهی ؟ اين ، خدمت را با آن همه مال و ثروت و توانايی‏ای كه دارد ولی چون خدمت است ، چون سلب آزادی است ، چون خم شدن پيش غير است ، ذلت تشخيص می‏دهد . بعد می‏گويد : خردمندان‏ گفته‏اند كه نان خود خوردن و نشستن به كه كمر زرين بستن و در خدمت ديگری‏ ايستادن .

به دست آهن تفته كردن خمير
به از دست بر سينه پيش امير

در اين زمينه خودتان ممكن است مطالب زيادی بدانيد . من می‏خواهم شما اين را از جنبه روانشناسی تحليل بكنيد . اين حه حسی است در بشر كه رنج و زحمت و مشقت و كار كردن و هيزم شكنی و فقر و مسكنت و همه اينها را ترجيح می‏دهد بر اينكه دست به سينه پيش كسی مانند خود بايستد . اسم اين‏ را هم اسارت می‏گذارد ، می‏گويد