ده گفتار - صفحه : 235

ايراد كند . در روايتهای زيادی عنوان مطلب امام يخطب است . ديگر اينكه امام در حالی كه برای خطابه ايستاده است به شمشير يا نيزه‏ يا عصائی تكيه می‏كند و در اين حال به انشاء خطبه می‏پردازد . روايت امام هشتم درباره خطبه جمعه در خطبه جمعه علاوه بر حمد و ثنای الهی و ذكر رسول اكرم و ائمه دين و يك سوره قرآن ، لازم است خطيب موعظه كند و عنداللزوم مطالب لازمی را برای مسلمين بگويد . راجع به اينكه آن مطالب لازم چه نوع مطالبی خوب‏ است باشد از يك روايت استفاده می‏كنم . در " وسائل الشيعه " جلد اول صفحه 457 در ضمن احاديث مربوط به خطبه‏ جمعه ، حديثی از كتاب علل الشرايع و عيون اخبار الرضا نقل كرده . اين‏ حديث را فضل بن شاذان نيشابوری كه از اكابر و ثقات رواه ما است از حضرت رضا عليه السلام نقل می‏كند . در آنجا دارد : « انما جعلت الخطبه‏ يوم الجمعه لان الجمعة مشهد عام » . يعنی علت اينكه خطبه در روز جمعه‏ قرار داده شده اينست كه روز جمعه از نظر اسلام روز اجتماع عمومی است و همه بايد در اجتماع روز جمعه جمع شوند . « فاراد ان يكون للامير سبب الی‏ موعظتهم و ترغيبهم فی الطاعة و ترهيبهم من المعصية » خداوند با تشريع اين‏ دستور خواسته است كه اين وسيله‏ای باشد برای رئيس و پيشوای جمعيت كه‏ آنها را موعظه كند ، به طاعت ترغيب كند و از معصيت و گناه ، آنها را بترساند . « و توقيفهم علی ما اراد من مصلحة دينهم و دنياهم » ديگر اينكه‏ مردم را آگاه كند به مصلحتهای دينی و مصلحتهای دنيائيشان ، مصالح واقعی‏ مردم را به آنها بگويد . « و يخبرهم بما يرد عليهم من الافاق من »