سيري در سيره ائمه اطهار - صفحه : 140

دو نامه به وسيله دو نفر می‏فرستد به مدينه ، يكی برای امام صادق و يكی‏ برای عبدالله محض - كه از بنی اعمال حضرت و از اولاد امام مجتبی بود - و از اين دو نفر عبدالله محض خوشحال می‏شود و استقبال می‏كند ولی امام صادق‏ فوق العاده بی اعتنايی می‏كند ، حتی نامه‏اش را نمی‏خواند و در حضور آورنده‏ آن ، جلوی چراغ می‏گيرد و می‏سوزاند ، می‏گويد جواب اين نامه همين است ، كه راجع به اين قسمت مفصل صحبت كرديم به طور كلی اين مطلب بسيار روشن‏ است كه امام صادق از نظر تصدی امر حكومت و خلافت خيلی حالت كناره گيری‏ به خود گرفت و هيچ گونه اقدامی كه نشانه‏ای از تمايل امام باشد به اين كه‏ زعامت را در دست گيرد وجود نداشت . اين به چه علت بوده و چه جهتی در كار بوده است ؟ البته در اين جهت شك نيست كه اگر فرض كنيم كه زمينه‏ ، زمينه مساعدی برای امام بود كه اگر اقدام می‏كرد حكومت را در دست‏ می‏گرفت امام می‏بايست اقدام می‏كرد ، ولی صحبت در اين جهت است كه اگر زمينه صد در صد مساعد نبود و مثلا صدی پنجاه مساعد بود ، چه مانعی داشت‏ كه امام اقدام می‏كرد حتی اگر كشته می‏شد . باز همان مقايسه با وضع و روش‏ امام حسين مطرح می‏شود . در اينجا می‏خواهيم مقداری درباره مشخصات و خصوصيات عصر امام صادق و فعاليتهايی كه امام از نظر اسلامی در عهد خودشان كردند صحبت كنيم كه اگر امام حسين هم در اين زمان می‏بودند قطعا به همين شكل عمل می‏كردند ، و اين‏ زمان با زمان امام حسين چه تفاوتی داشت . البته عرض كردم صحبت اين‏ نيست كه زمينه حكومت فراهم بود و امام اقدام نكرد صحبت اين است كه‏ چرا امام