خدمات متقابل اسلام و ايران - صفحه : 662

محققين بعد از وی است . ج - محمدبن حمزه فناری رومی ، از علمای كشور عثمانی است ، مردی جامع‏ بوده است و كتب زياد تأليف كرده است . شهرت او به عرفان به واسطه‏ كتاب ( مصباح الانس ) وی است كه شرح كتاب ( مفتاح الغيب ) صدرالدين‏ قونوی است . شرح كردن كتب محيی‏الدين عربی و يا صدرالدين قونوی كار هر كسی نيست ، فناری اين كار را كرده است و محققين عرفان كه پس از وی‏ آمده‏اند ارزش اين شرح را تأييد كرده‏اند . اين كتاب در تهران با چاپ‏ سنگی با حواشی مرحوم آقا ميرزا هاشم رشتی از عرفای محقق صد ساله اخير چاپ شده است ، متأسفانه به علت بدی چاپ مقداری از حواشی مرحوم آقا ميرزا هاشم غير مقرو است . د - شمس‏الدين محمد لاهيجی نوربخشی ، شارح گلشن راز محمود شبستری معاصر مير صدرالدين دشتكی و علامه دوانی بوده و در شيراز می‏زيسته و مطابق آنچه‏ قاضی نورالله در مجالس المؤمنين نوشته است صدرالدين دشتكی و علامه دوانی‏ كه هر دو از حكماء برجسته عصر خود بودند نهايت احترام و تجليل از وی‏ می‏كرده‏اند ، وی مريد سيد محمد نوربخش بوده و سيد محمد نوربخش شاگرد ابن‏ فهد حلی بوده كه ذكرش در تاريخچه فقها گذشت . لاهيجی در شرح گلشن راز صفحه 698 سلسله فقر خود را كه از سيد محمد نوربخش شروع و به معروف كرخی‏ می‏رسد و سپس به حضرت امام رضا عليه‏السلا م و ائمه پيشين تا حضرت رسول‏ صلی الله عليه وآله وسلم منتهی می‏شود ذكر می‏كند و نام اين سلسله را ( سلسلةالذهب ) می‏نهد . شهرت بيشتر لاهيجی به واسطه همان شرح گلشن راز است كه از متون عالی‏ عرفان بشمار می‏رود . لاهيجی بطوری كه در مقدمه كتابش می‏نويسد در سال 877 آغاز به تأليف كرده است ، تاريخ دقيق وفاتش معلوم نيست ، ظاهرا قبل‏ از سال 900 بوده است . ه - نورالدين عبدالرحمن جامی ، عرب نژاد است و نسب به حسن شيبانی‏ فقيه