خدمات متقابل اسلام و ايران - صفحه : 632

دهد . همچنانكه در بخش اول ، با اخلاق تفاوتهائی داشت ، در اين بخش با فلسفه تفاوتهائی دارد . عرفان و اسلام عرفان هم در بخش عملی و هم در بخش نظری ، با دين مقدس اسلام ، تماس‏ و اصطكاك پيدا می‏كند ، زيرا اسلام مانند هر دين و مذهب ديگر ، و بيشتر از هر دين و مذهب ديگر ، روابط انسان را با خدا و جهان و خودش بيان‏ كرده و هم به تفسير و توضيح هستی پرداخته است . قهرا اينجا اين مسأله‏ طرح می‏شود كه ميان آنچه عرفان عرضه می‏دارد با آنچه اسلام بيان كرده است‏ چه نسبتی برقرار است . البته عرفای اسلامی هرگز مدعی نيستند كه سخنی ماوراء اسلام دارند ، و