فلسفه تاريخ2 - صفحه : 67

و هر منطقی كه به او راه عمل و مبارزه را نشان بدهد می‏تواند او را جذب‏ كند . اينكه درست يا غلط نشان بدهد ، اشتباه كرده باشد يا نكرده باشد ، احيانا اشتباهات بزرگی هم مرتكب شود [ مهم نيست ، ] همان طور كه خود ماركس مرتكب شد ، يعنی همان مكانيسم عمل او خيلی اشتباه كرد ، يعنی او طرز كار كردن اين ماشين را نشان می‏داد ، بعد معلوم شد كه نه ، درست‏ نتوانسته‏اند نشان بدهند و عوضی نشان داده‏اند ، يعنی شكست خوردن از نظر انديشه مساله مهمی نيست ، عمده اين است كه اين [ فلسفه و اين منطق ] راه تو را باز كرده است . آقای شيخ محمدتقی قمی می‏گفت ابتدا كه " اخوان المسلمين " در مصر تاسيس شد به وسيله شيخ حسن بنا كه مرد بسيار خالص و مخلص و متدينی‏ بوده و واقعا معتقد و با ايمان و فداكار و فدايی و پايه‏گذار اصلی‏ اخوان‏المسلمين و جز پايه‏گذاران تقريب بين المذاهب الاسلاميه و يك آدم حر آزادی بوده و لهذا تمايلات شيعی هم داشته است ، در حدود سال 1322 - كه‏ ما آن وقت قم بوديم - مرحوم آقا سيد محمد تقی خوانساری به حج مشرف شدند ، همان سال شيخ حسن بنا هم در مكه بوده . چون مرد قوی و مقتدری بود سعوديها از او حساب می‏بردند . مثل اينكه ملاقاتی با آقای خوانساری هم‏ كرده بود . در مسجد مدينه يك سخنرانی خيلی عالی كرده بود راجع به حضرت‏ زهرا بالخصوص و حتی راجع به مظالمی كه نسبت به حضرت زهرا تاريخ كرده و خلفا كرده‏اند . آقای قمی كه با او در دارالتقريب خيلی نزديك بود می‏گفت‏ اين اخوان‏المسلمين كه او به وجود آورده بود هر كدام اينها مثل يك‏ پاره‏آتش بودند ، درست مثل اسفندی كه روی آتش باشد كه همين جور جرقه‏ می‏زند ، مرتب می‏خواستند كاری بكنند و لهذا اينها آن زمان چند ترور مهم‏ كردند ، از جمله امام يحيای يمن را ترور كردند . شيخ حسن بنا خودش به‏ فكر افتاد كه يك راهی برای اينها بايد جستجو كرد . آن وقتها كانال سوئز در اختيار انگليسها بود و او برای اينكه اينها اصلا نمی‏توانند آرام بگيرند طرح بيرون راندن انگليسها از كانال را مطرح كرد . روزی بنا آمد و گفت : " مشكل را حل كردم ، مساله كانال ، هم راه صحيح و مشروعی است و هم‏ جوانها بايد كار كنند . " آنها به شكل عجيبی فعاليت می‏كردند . در آن‏ جنگ اول با اسرائيل ، اينها فداكاريهايی كردند كه فداكاريهای صدر اسلام‏ فراموش شد ، منتها اين روسای عرب خيانت كردند ، نامردها ، كه الان هم‏ دارند خيانت می‏كنند . می‏گفت در يك حمله اينها به پايگاه