معاد - صفحه : 131

آقايان يكی از موارد اطلاق كلمه روح ، خود آيات قرآن است ولی ايشان ( 1 ) مدعی هستند كه در اينجا هم مقصود از كلمه روح ، خود آيات قرآن نيست ، همان حقيقتی است كه در جاهای ديگر روح الامين و روح القدس گفته است . به اعتبار اينكه خود او هم كلمه الله است و قرآن اين چيزها را كلمات‏ الهی می‏نامد ، وقتی كه می‏فرمايد : " « اوحينا اليك روحا من امرنا » " معنايش اين است كه روح الامين را كه از امر ما و از جنس امر ماست ، بر تو فرو فرستاديم . اصلا معنای " « اوحينا اليك روحا من امرنا » " تقريبا " نزلنا روح القدس من امرنا " می‏شود ، ما روح القدس را از امر خودمان بر تو نازل كرديم . مقصود از روح در اينجا به عقيده ايشان خود آيات قرآن نيست ، بلكه همان حقيقت حامل وحی است ، و مقصود از " اوحينا " هم در اينجا يعنی " فرود آورديم " كه روی اين جهت مقداری‏ بحث می‏كنن د ، می‏گويند همان طوری كه به عيسای مسيح روح گفته شده است كه‏ يكی از تعبيرات قرآن است به آن حقيقت هم كه روح گفته شده است ، مقصود اين است . يكی ديگر از مواردی كه باز كلمه روح در قرآن اطلاق شده است ، بر شخص‏ عيسی بن مريم است كه لقب روح الهی گرفته است : " « و كلمته القيها الی مريم و روح منه » " ( 2 ) عيسی كلمه خداست كه او را به سوی مريم‏ القاء فرمود و اين عيسی روحی از اوست . اين هم جايی است كه در قرآن اين‏ كلمه استعمال شده است . آيات ديگری كه باز كلمه روح در قرآن آمده است زياد است ، مثل مواردی‏ كه به عنوان تأييد مؤمنين است . در يك جا در باب تأييد مؤمنين‏ می‏فرمايد : " « اولئك كتب فی قلوبهم الايمان و ايدهم بروح منه »" ( 3 ) خدا ايمان را در دلهای آنها ثبت كرد و آنها را به وسيله روحی از خود تأييد كرد . مقصود از روح در اينجا چيست ؟ آيا مقصود همان حقيقتی است‏ كه در عرض ملائكه ذكر می‏شود ( يعنی او را مؤيد اينها قرار داد ) يا مقصود يك حالت معنوی است ، يك القاء معنوی است به قلوب مؤمنين ، يك نور معنوی است بر قلوب مؤمنين كه فرود می‏آيد ، همان را قرآن روح ناميده‏ است ، مثلا خداوند الهامی به قلب آنها فرستاد ، قدرتی و قوه‏ای به قلب‏ آنها فرستاد و همان را روح الهی می‏نامد ،

پاورقی : . 1 [ منظور مؤلف تفسير الميزان است ] . . 2 نساء / . 171 . 3 مجادله / . 22