درسهاي الهيات شفا2 - صفحه : 251

به آن معنا كه در قضايا می‏گوئيم مطرح كنيم ، در امور خارجی ما موضوع و محمول نداريم . موضوع و محمول ساختن عمل ذهن است . بعلاوه در همانجا كه‏ در تناقض هشت وحدت را شرط دانسته‏اند ، در واقع يك وحدت بيشتر شرط نيست . نقيض واقعی هر چيزی رفع همان چيز است . آنجا اعتبار وحدت‏ موضوع و محمول و مكان و اينها نمی‏خواهد . آن مفهومی كه رفع مفهوم ديگری‏ باشد نقيض آن است . - : اين ضدش نمی‏شود ؟ استاد : نه ، ضد نه . رفع يك چيز نقيض آن است . مثلا از يك طرف ذهن‏ حكم می‏كند و می‏گويد كه الان اين آب گرم است . اگر از طرف ديگر بيايد و آن را رفع كند و بگويد چنين نيست كه الان آب گرم است ، اين نقيض می‏شود . نقيض واقعيتش اين است . قضايای ديگری هستند كه در حكم نقيض می‏باشند ، نه اينكه واقعا نقيض باشند . مثل اينكه نقيض موجبه كليه ، سالبه‏ جزئيه است . در واقع نقيض موجبه كليه ، رفع موجبه كليه است ، نه سالبه‏ جزئيه . آن وقت آمده‏اند اين وحدتها را اعتبار كرده‏اند برای اينكه در نتيجه با آن اصل يكی دربيايد ، والا همان يك شرط است .