آشنايي با قرآن 7 - صفحه : 188

انسان صرفا در عمل مخالفت نكند ، يك درجه از تقوای الهی است . تقوای‏ به قلب ، تقوای به عقل ، تقوای به تمام وجود ، اينها هم درجات تقوا هستند . پس آن آيه‏ای كه می‏فرمايد : " « اتقوا الله حق تقاته »" نظر به كيفيت دارد و كيفيت تقوای الهی با كيفيت تقواهای ديگر متفاوت است‏ ، و در " « فاتقوا الله ما استطعتم »" می‏خواهد بفرمايد هر مقدار نيرو داريد صرف تقوا كنيد ، هراندازه كه می‏توانيد . " « و اسمعوا »" و بشنويد ، يعنی امر خدا را و فرمان خدا را بشنويد . گفته‏اند مقصود از " بشنويد " نه اين است كه اطاعت كنيد ، چون بعد می‏فرمايد " « و اطيعوا »" " بشنويد " يعنی گوش شنوا داشته باشيد ، يعنی با قلب خودتان اعتقاد پيدا كنيد ، بدانيد كه اين به سود شماست . و "« اطيعوا غ" و در عمل اطاعت كنيد. "« و اسمعوا غ" و "« اطيعوا غ" دو درجه از تقوا هستند . " « و انفقوا خيرا لانفسكم »" آن چيزی كه برای خودتان خير است‏ انفاق كنيد . در معنای اين آيه احتمالاتی هست . " « انفقوا »" معنايش‏ معلوم است كه همان انفاق است ، مخصوصا كه قبل از آن ، سخن از مال بود : "« انما اموالكم و اولادكم فتنه غ". اگر "« خيرا غ" مفعول "« انفقوا باشد يعنی خير را انفاق كنيد . در قرآن به طور مكرر از ثروت حلال تعبير به " خير " شده است ، مانند " « ان ترك خيرا الوصيه للوالدين و الاقربين »" ( 1 ) . در اينجا هم‏ می‏فرمايد : " « انفقوا خيرا لانفسكم »" از اين خيرها چيزی به خودتان‏ انفاق كنيد ، كه بعضی از مفسرين گفته‏اند مفهوم اجتماعی دارد ، يعنی شما اگر از مال خودتان به افراد ديگر خير برسانيد به خودتان رسانده‏ايد ، يعنی‏ ديگران هم مثل شما هستند ، بايد آنها را از خودتان بدانيد و آنها را غير حساب نكنيد . ولی بعضی مثل صاحب تفسير الميزان آيه را جور ديگری تفسير كرده‏اند ،

پاورقی : . 1 بقره / . 180