انسان کامل - صفحه : 331

موجود مجبور ، و به تعبير بعضی : غير انسان هرچه هست مجبور است ، يعنی‏ تحت تأثير جبری يك سلسله علل و معلولات است ولی انسان مجبور نيست و هيچگونه جبر علی و معلولی او را اداره نمی‏كند . " اصالت وجود " در اگزيستانسياليسم اين مكتب در اينجا مطلب ديگری هم دارد و آن اين است كه اين انسان كه‏ آزاد و مختار در اين جهان آمده است ، برعكس همه موجودات ديگر دارای‏ سرشت و طبيعت مخصوص نيست . هرچه در دنيا آفريده شده است ، با يك‏ سرشت و ماهيت خاص آفريده شده است ، سنگ ، سنگ آفريده شده است ، ديگر نمی‏تواند سنگ نباشد و كلوخ باشد ، گربه ، با طبيعت گربه‏ای آفريده‏ شده است و اسب هم با طبيعت اسبی آفريده شده است . اما انسان دارای‏ هيچگونه طبيعت خاص نيست ، مگر آن طبيعتی كه خودش آن طبيعت را به‏ خودش بدهد . انسان كه موجود مختار و آزاد است ، دائره اختيار و آزادی‏ او در اين حد است كه به خودش سرشت می‏دهد و طبيعت و ماهيت می‏بخشد . اسم اين را " اصالت وجود " يا " تقدم وجود بر ماهيت " گذاشته‏اند . اصطلاح اصالت وجود و اصالت ماهيت در ميان ما يك اصطلاح نسبتا قديمی‏ است و در حدود سيصد و پنجاه سال ( يعنی از زمان صدرالمتألهين ) از عمرش‏ می‏گذرد . ولی آنها ( فلاسفه ) اصالت وجود و اصالت ماهيت را اختصاصا در اين مورد به كار نمی‏بردند ، بلكه در مورد همه اشياء به كار می‏بردند و از آن معنی ديگری غير از