عدل الهي - صفحه : 78

خوشبين‏اند . الهيون عموما يا اكثر ، از اين گروه‏اند . مولوی ، آن عارف‏ بزرگ ، سخنگوی اين گروه است . در سراسر گفته‏های او عشق و شور و حال‏ ديده می‏شود . انسان از نظر اين عارف بزرگ كانون خوشی و لذت و سعادت‏ است اما به شرط آن كه بخواهد از اين كانون رايگان بهره‏برداری كند . هيچ‏ غمی در جهان نيست كه قابل تبديل به سرور و بهجت نباشد . او انسانهايی‏ را كه لذت را منحصرا از می‏يا جماع يا سماع می‏خواهند مورد تحقير قرار می‏دهد ، انسان را مخاطب ساخته می‏گويد :

باده كاندر خم همی جوشد نهان
ز اشتياق روی تو جوشد چنان
ای همه دريا ! چه خواهی كردنم ؟
وی همه هستی ! چه می‏جويی عدم ؟ !
تو خوشی و خوب و كان هر خوشی
تو چرا خود منت باده كشی ؟
تاج كرمنا است بر فرق سرت
طوق اعطيناك آويز برت
علم جويی از كتبهای فسوس ؟ !
ذوق جويی تو ز حلوای سبوس ؟ !
می‏چه باشد يا جماع و يا سماع
تا تو جويی زان نشاط و انتفاع ؟ !
آفتاب از ذره كی شد وامخواه ؟
زهره‏ای از خمره كی شد جامخواه ؟

و هم او است كه می‏گويد :

عاشقم بر لطف و بر قهرش به جد
ای عجب من عاشق اين هر دو ضد

سعدی و حافظ و ساير شاعران عرفان مسلك نيز همين راه را پيموده‏اند . بعضی كلمات دو پهلو در كلمات حافظ و ديگران پيدا می‏شود ، اما كسانی كه‏ با زبان اينها آشنا باشند می‏دانند كه در مكتب آنان جز خوبی ديده نمی‏شود . مربوط به عرفان و تصوف نيست ، بطور كلی خاصيت ايمان اين است . بی‏ ايمانی نوعی كمبود است كه به نوبه خود ، عدم تعادل ايجاد می‏كند ، و عدم‏ تعادل ، رنج بوجود می‏آورد . در ايمان ، خاصيت تغيير و تبديل وجود دارد ، غم و رنج را تبديل به لذت و سرور می‏كند . تربيت شدگان اسلام ، در هنگام رويدادها و مصيبتها به اين حقيقت توجه‏ می‏كنند كه : " ما مملوك خداييم و بازگشت ما نيز به سوی اوست " ( 1 ) . برای نشان دادن يك نمونه خارجی از اين تربيت يافتگان ، داستانی از يك زن و

پاورقی : . 1 الذين اذا اصابتهم مصيبة قالوا انا لله و انا اليه راجعون ». ( بقره / 156 ) .