فلسفه اخلاق - صفحه : 38

زندگی خودش هست و از يك ميل كه مربوط به شخص خودش هست ناشی می‏شود و هدف ، لذتی است كه به خودش برسد يا دفع رنجی است كه از خودش بشود ( مثل مراجعه انسان به پزشك كه برای دفع رنج يا دفع خطری است كه از خودش‏ می‏شود ) يك كار طبيعی است كار اخلاقی كاری است كه از عاطفه ای عاليتر از تمايلات فردی يعنی عاطفه غير دوستی سرچشمه می‏گيرد كارهای اخلاقی‏ انسانها كارهايی است [ ناشی از اين ] كه آن انسانها غير را هم دوست‏ می‏دارند يعنی تنها خودشان را دوست ندارند ، به سرنوشت ديگران هم مانند سرنوشت خودشان علاقه‏مند هستند و از اينكه به غير سود يا لذتی برسد همان‏ اندازه شادمان می‏شوند كه به خودشان سودی برسد و خودشان به لذتی برسند و البته اين درجات دارد گاهی عاطفه غير دوستی آنچنان در بعضی از انسانها اوج می‏گيرد كه از اينكه به ديگران لذت يا سود برسانند بيشتر خوشحال‏ می‏شوند تا اينكه به خودشان لذت يا سود برسانند يعنی از اينكه بپوشانند بيشتر خوشحال می‏شوند تا بپوشند ، از اينكه بخورانند بيشتر لذت می‏برند تا بخورند ، و از اينكه آسايش برسانند خوشحالترند تا خودشان به آسايش‏ برسند .

مبدأ و هدف در كار انسان

هر كاری در انسان مبدأی دارد و غايتی يعنی در انسان يك احساس ، يك‏ ميل ، يك عاطفه هست كه محرك او به يك كار است و اگر نبود محال بود كه انسان آن كار را انجام بدهد محال است انسان كاری را