حماسه حسيني2 - صفحه : 38

گرفته شود . امام در مقابل اين درخواست امتناع می‏كند . آنها فوق العاده‏ اصرار دارند ، به هيچ قيمتی از اين تقاضا صرف نظر نمی‏كنند ، و امام‏ شديدا امتناع دارد و به هيچ قيمتی حاضر نيست به اين بيعت تن بدهد . از همينجا تضاد و مبارزه شديد شروع می‏شود . عامل دومی كه در اين نهضت تاثير داشته است و بايد آن را عامل درجه‏ دوم و بلكه سوم به حساب آورد اينست كه پس از آنكه امام به واسطه‏ درخواست بيعت در چنين شرايطی قرار می‏گيرد كه از آن طرف اصرار و از طرف ايشان انكار است ، به مكه مهاجرت می‏كنند . پس از يكی دو ماه‏ اقامت در مكه خبر چگونگی قضيه به مردم كوفه می‏رسد . آنوقت مردم كوفه به‏ خود آمده ، امام را دعوت می‏كنند . برعكس آنچه ما غالبا می‏شنويم و مخصوصا در بعضی كتب درسی می‏نويسند ، دعوت مردم كوفه علت نهضت امام‏ نيست ، نهضت امام علت دعوت مردم كوفه است . نه چنان بود كه بعد از دعوت مردم كوفه امام قيام كرد ، بلكه بعد از اينكه امام حركت كرد و مخالفت خود را نشان داد و مردم كوفه از قيام امام مطلع شدند ، چون زمينه‏ نسبتا آماده‏ای در آنجا وجود داشت ، مردم كوفه گرد هم آمدند و امام را دعوت كردند . عامل سوم ، عامل امر به معروف و نهی از منكر است . اين عامل را خود امام مكرر و با صراحت كامل و بدون آنكه ذكری از مسئله بيعت و دعوت اهل‏ كوفه به ميان آورد ، به عنوان يك اصل مستقل و يك عامل اساسی ذكر نموده‏ و به اين مطلب استناد كرده است .