سيري در نهج البلاغه - صفحه : 111

حقوق ديگران و تجاوز نكردن به حدود و حقوق آنهاست ، اما جود اينست كه‏ آدمی با دست خود حقوق مسلم خود را نثار غير می‏كند ، آن كه عدالت می‏كند به حقوق ديگران تجاوز نمی‏كند و يا حافظ حقوق ديگران است از تجاوز و متجاوزان ، و اما آنكه جود می‏كند فداكاری می‏نمايد ، و حق مسلم خود را به‏ ديگری تفويض می‏كند پس جود بالاتر است . واقعا هم اگر تنها با معيارهای اخلاقی و فردی بسنجيم مطلب از اين قرار است ، يعنی جود بيش از عدالت معرف و نشانه كمال نفس و رقاء روح‏ انسان است ، اما . . . ولی علی ( ع ) برعكس نظر بالا جواب می‏دهد . علی ( ع ) به دو دليل‏ می‏گويد عدل از جود بالاتر است ، يكی اينكه : « العدل يضع الامور مواضعها و الجود يخرجها من جهتها » . يعنی " عدل جريانها را در مجرای طبيعی خود قرار می‏دهد . اما جود جريانها را از مجرای طبيعی خود خارج می‏سازد " . زيرا مفهوم عدالت اين‏ است كه استحقاقهای طبيعی و واقعی در نظر گرفته شود و به هر كس مطابق‏ آنچه به حسب كار و استعداد ، لياقت دارد داده شود ، اجتماع حكم ماشينی‏ را پيدا می‏كند كه هر جزء آن در جای خودش قرار گرفته است . و اما جود درست است كه از نظر شخص جود كننده كه مايملك مشروع خويشرا به ديگری‏ می‏بخشد فوق‏العاده با ارزش است ، اما بايد