پيرامون جمهوري اسلامي - صفحه : 120

می خواهد اين نيست كه انسان راست بگويد بلكه اينست كه انسان راستگو باشد يعنی راستگويی ملكه روحی او باشد ، تربيت او باشد ، تقوی در روح او وجود داشته باشد كه راستی و درستی و امانت و آن چيزهايی كه فضائل اخلاقی‏ گفته می‏شود به طبع ثانوی از روح او صادر شود يعنی وقتی كه راست می‏گويد نه به خاطر ترس از قانون باشد كه اگر دروغ بگويد قانون مجازاتش می‏كند ، يا امانت داشته باشد نه به خاطر اينكه اگر خيانت بكند قانون مجازاتش‏ می‏كند ، بلكه امانت داشته باشد به دليل اينكه امانت را برای خودش‏ فضيلت و انسانيت می‏شمارد راستگو باشد برای اينكه راستی را برای خودش‏ شرف و كمال می‏داند و از دروغ تنفر دارد و آن را زشت می‏داند پس راستی ، درستی ، امانت آنوقت برای بشر فضيلت و كمال است كه به صورت يك‏ تربيت درآيد نه صرف اينكه فقط عمل و اجرا بشود اينگونه مسائل هم قابل‏ اجبار نيست يعنی به اين شكل [ كه كمال مقصود در انسان ايجاد شود ] قابل‏ اجبار نيست . يكی ديگر از مسائلی كه بشر بايد در آن آزاد باشد نه از نظر اينكه اصلا قابل اجبار نيست بلكه از جنبه های ديگری ، رشد بشر است بشر اگر بخواهد رشد پيدا بكند بايد در كار خودش آزاد باشد ، در انتخاب خودش آزاد باشد شما بچه تان را تربيت می‏كنيد ، خيلی هم علاقمند هستيد كه او آن طوری كه‏ دلتان می‏خواهد از آب در بيايد ولی اگر هميشه از روی كمال علاقه ای كه به‏ او داريد در تمام كارها از او سرپرستی كنيد يعنی مرتب به او ياد بدهيد ، فرمان بدهيد : اين كار را بكن ، از اينجا برو ، اگر می‏خواهد چيزی بخرد همراهش برويد ، هی به او دستور بدهيد : اين را بخر ، آن را نخر ، محال‏ است كه اين بچه شما يك آدم با شخصيت از آب در بيايد . در