سيري در سيره ائمه اطهار - صفحه : 71

می‏گوييم " صلح " و مقصود همان راه مسالمت و نجنگيدن است . گفته‏اند يك وقت ما می‏بينيم كه نمی‏توانيم مقاومت بكنيم و خلاصه جنگيدن ما فايده‏ای ندارد ، پس نمی‏جنگيم . صدر اسلام را اينطور بايد توجيه كرد . در صدر اسلام ، مسلمين قليل و اندك بودند و اگر می‏خواستند آنوقت بجنگند ريشه‏شان از بيخ كنده می‏شد واصلا اثری از خودشان و از كارشان باقی نمی‏ماند . گفتيم ممكن است يا مصلحت اين باشد كه در اين خلالها پشتيبانها و پشتيبانيهايی جلب كنند ، و يا مصلحت اين باشد كه در اين بينها تأثير معنوی روی طرف بگذارند . اينجا بايد صلح حديبيه پيغمبر اكرم را شرح بدهم‏ كه بر همين مبناست ، كما اينكه صلح امام حسن هم بيشتر از همين جا سرچشمه‏ می‏گيرد .

صلح حديبيه

پيغمبر اكرم در زمان خودشان صلحی كردند كه اسباب تعجب و بلكه اسباب‏ ناراحتی اصحابشان شد ، ولی بعد از يكی دو سال تصديق كردند كه كار پيغمبر درست بود . سال ششم هجری است ، بعد از آن است كه جنگ بدر ، آن جنگ‏ خونين به آن شكل واقع شده و قريش بزرگترين كينه‏ها را با پيغمبر پيدا كرده‏اند ، وبعد از آن است كه جنگ احد پيش آمده و قريش تا اندازه‏ای از پيغمبر انتقام گرفته‏اند و باز مسلمين نسبت به آنها كينه بسيار شديدی‏ دارند ، و به هر حال ، از نظر قريش دشمن ترين دشمنانشان پيغمبر ، و از نظر مسلمين هم دشمن ترين دشمنانشان قريش است . ماه ذی القعده پيش آمد كه به اصطلاح ماه حرام بود . در ماه حرام سنت جاهليت نيز اين بود كه‏ اسلحه به زمين گذاشته می‏شد و نمی‏جنگيدند . دشمنهای