توحيد - صفحه : 88

بحث هم تمام نمی‏شود ، بعد هم در اين زمينه كتابها خيلی زياد نوشته شده و همه شما اين مقدارها اطلاع داريد . بحث در اين است كه اصلا كيفيت دلالت‏ اينها را ما بيان كنيم كه اينها را ما بيان كرديم . همين كه كتابهايی را كه در اين زمينه‏ها نوشته شده است معرفی كنيم كافی است . كتابهای كوچكی‏ در اين زمينه‏ها نوشته شده است كه اين كتابها را بايد توصيه كرد جوانها مخصوصا بخوانند . يك كتاب در چند سال پيش ترجمه شد به نام راز آفرينش‏ انسان ( اين را من مكرر توصيه كرده‏ام ) از يك پروفسور آمريكايی به نام‏ كريسين موريسن كه كتاب كوچكی هم هست . در كتابهای مختلفی كه در اين‏ زمينه خوانده‏ام از جامعترين كتابهايی است كه در اين زمينه نوشته شده ، بسيار كتاب خوبی است . كتاب انسان موجود ناشناخته از الكسيس كارل‏ بسيار بسيار كتاب خوبی است ، از كتابهای نافعی است كه هم در اين زمينه‏ و هم برای مسائل و مطالب ديگر مفيد است . كتابهای ديگری كوچك و بزرگ‏ برای عالم حيوانات و غير اينها نوشته شده كه يكی كتاب كوچكی است يك‏ وقت هم در اصفهان منتشر شده بود به نام شگفتيهای عالم حيوانات ، آن هم‏ كتاب خوبی است . همين كتابهای مدرسه‏ای و دانشگاهی كه راجع به تاريخ‏ طبيعی نوشته‏اند ، راجع به فيزيولوژی نوشته‏اند ، راجع به تشريح نوشته‏اند ، راجع به گياه‏شناسی نوشته‏اند ، همه كتابهای مفيدی است . من در چند سال‏ پيش ، از يكی از همين رفقای خودمان شنيده بودم كه يك كتابی نوشته شده‏ است به نام " حيات و هدفداری " يعنی مفهومش اين است كه من همان‏ وقت آن‏طور كه تعريف كردند خيلی مايل شدم كه اين كتاب ترجمه بشود . اخيرا اطلاع پيدا كرديم كه اين كتاب را ترجمه كرده‏اند و گويا شركت‏ انتشار هم تصميم دارد چاپ كند . بنابراين در اين جهت ما فقط به همين‏ مقدار قناعت می‏كنيم و از اين [ مسأله ] ديگر رد می‏شويم .

برهان هدايت

برهان ديگری كه در اينجا هست برهان هدايت است . برهان هدايت با برهان نظم فرق می‏كند كه تقريرش را حالا عرض كنيم و تفصيلش را بگذاريم‏ برای جلسه بعد . برهان نظم مربوط به ساختمان موجودات بود . وضع ساختمان‏ موجودات حكايت می‏كند كه سازنده اينها يا خود عاقل و شاعر و مدبر بوده‏ است يا تحت تدبير و