آشنايي با قرآن 5 - صفحه : 91

خودشان را دارند و به مشيت الهی ارتباط ندارد ، خدا فقط خالق عالم بود ، مثل بنا كه خانه‏ای را ساخت يا ساعت ساز كه ساعتی را می‏سازد ، بعد كه‏ ساعت را ساخت ( آيا ) گردش ساعت به اختيار ساعت ساز است كه اراده‏ كند بگردد اراده نكند نه ؟ خير ، بعد كه ساخت ، ساعت ساز بخواهد آن كار می‏كند نخواهد هم كار می‏كند ، اگر ساعت ساز آنجا باشد تو سرش بزند بگويد ای ساعت كار نكن ، ساعت ديگر به حرف او گوش نمی‏دهد ، كار خودش را می‏كند ( و می‏گويد ) تو نقشت فقط ساختن بود و بس ، ساختی ، ديگر كار تو تمام شد . اين عقيده هم غلط است . اعتقاد به امر بين امرين در نظام تكوين اين است كه نظام علل و معلولات‏ و اسباب و مسببات ، نظام حقيقی و واقعی است نه ظاهری و دروغ . واقعا دوا اثر دارد ، واقعا ميكروب اثر می‏بخشد ، واقعا برق اثر دارد ، واقعا مغناطيس كشش دارد ، اصلا مال اين است ، اين قوه در خود اين است . اين‏ نظام ، نظام قطعی و واقعی است نه نظام ظاهری و خيالی كه ما خيال می‏كنيم‏ اثر مال اينهاست . واقعا اثر مال اينهاست اما اينها در اثر داشتن‏ استقلال ندارند ، يعنی عالم به همه نظامش الان متكی به مشيت الهی است ، يعنی اين مشيت الهی است كه به اين عالم نظام و اثر داده است . " استقلال ندارد " معنايش اين است . اينجور نيست كه چه خدا بخواهد و چه‏ نخواهد اثر دارد . اگر خدا بخواهد نباشد ، ديگر نيست ، اگر خدا بخواهد اثر نداشته باشد ديگر اثر ندارد . در داستانهايی نظير داستان ابراهيم عليه‏السلام اثر تعليمی و تربيتی‏ خوارق عادات كه به وسيله پيغمبران بروز می‏كند تنها اين نيست كه دليلی‏ بر اثبات نبوت باشد ، ضمنا دليلی بر توحيد هم هست ، يعنی خدا به آتش‏ اثر داده ، راست است ، آتش می‏سوزاند ، اما برای اينكه ما بفهميم مطلب‏ از اين قرار نيست كه خدا چه بخواهد چه نخواهد آتش