عدل الهي - صفحه : 291

اين انسان لجوج كه گفتار او در اين آيه نقل شده است بجای اينكه بگويد " خدايا اگر اين مطلب حق است و از جانب تو است پس قلب مرا مساعد كن كه بپذيرم " می‏گويد " اگر حق است عذابی بر من نازل كن و مرا از بين‏ ببر " كه طاقت ندارم زنده بمانم و رو در روی حقيقت قرار گيرم . اين حالت ، حالت بسيار خطرناكی است هر چند در موضوعات كوچك باشد ، و چه بسا بسياری از ماها - معاذ الله - گرفتار آن باشيم . فرض كنيد طبيبی عالی مقام و يا مجتهدی عالی مقام و يا متخصص عالی مقام ديگری كه‏ شهرت جهانی دارد در يك مسأله مربوط به فن خودش تشخيصی بدهد و نظر خود را ابراز دارد ، بعد يك فرد گمنام ، طبيب يا طلبه‏ای جوان در همان مسأله‏ نظر مخالف بدهد و دلائل قطعی هم ارائه كند و طبق معمول بيخبر بمانند و نظر به شخصيت آن مقام عالی ، او را تصديق كنند . در اين حال اگر آن‏ متخصص مشهور تسليم گفته آن طبيب يا آن طلبه جوان بشود يعنی اگر تسليم‏ حقيقت گردد و اعتراف به اشتباه خويش كند ، او واقعا " مسلم " است ، زيرا « الاسلام هو التسليم » ، و به وجهی می‏توان گفت مصداق : بلی من‏ يرا « الاسلام هو التسليم » ، و به وجهی می‏توان گفت مصداق : « بلی من‏² اسلم وجهه لله »( 1 ) است . چنين شخصی از صفت پليد " جحود " مبراست‏ . و اما اگر انكار ورزد و به خاطر حفظ حيثيت و شهرت خود با حقيقت‏ مبارزه كند ، كافر ماجرا و جاحد است . اگر آن طبيب ، مثلا ، خيلی بی انصاف نباشد حرفش را بر نمی‏گرداند ولی‏ عملش را بر می‏گرداند ، و اگر خيلی بی انصاف باشد عملش را هم بر نمی‏گرداند و همان نسخه را می‏دهد و مريض را می‏كشد ، بعد هم می‏گويد بيمار خوب شدنی نبود . و همچنين يك عالم عالی مقام ديگر . عكس اين حالت هم‏ بسيار اتفاق می‏افتد . روايتی در " كافی " است كه اين حقيقت را روشن‏ می‏كند : محمد بن مسلم می‏گويد : از امام باقر ( عليه‏السلام ) شنيدم كه فرمود : « كل شی‏ء يجره الاقرار و التسليم فهو الايمان ، و كل شی‏ء يجره الانكار و الجحود فهو الكفر » ( 2 ) . " هر چيزی كه نتيجه اقرار و تسليم و روح پذيرش حقيقت باشد او ايمان‏ است و هر چيزی كه نتيجه روح عناد و سرپيچی از حقيقت باشد او كفر است‏ " .

پاورقی : . 1 بقره / . 112 . 2 كافی ، ج 2 ، ص . 387