نظري به نظام اقتصادي اسلام - صفحه : 173

گذشت را از ميان می‏برد و اين خصال و عواطف عالی را می‏ميراند . موضوع‏ قطع رابطه كار و مالكيت مصداق حفظت شيئا و غابت عنك اشياء می‏باشد . اما دليل دوم مبنی بر اين كه ارث ، اخلاق وراث را فاسد ، و آنها را تنبل و لا قيد می‏كند . اين دليل مبنی بر اين است كه يگانه عامل و محرك انسان به فعاليت ، احتياج و بيچارگی است ، بشر را هميشه بايد محتاج لقمه نان نگهداشت تا كار كند و اگر نه ، بيكار و در نتيجه فاسد و تنبل خواهد شد . ولی حقيقت‏ اين است كه فعال و لايق و كار آمد شدن بستگی دارد به مالكيت شخصی و احساس اين كه محصول زحماتم برای خودم و به نام خودم است ، و ديگر به‏ تربيت صحيح و محيط سالم . بسيارند افرادی كه محتاج‏اند و فاسدالاخلاق و تنبل ، و بسيارند افرادی كه متمكن‏اند و فعال . بسيار اشتباه است كه برای‏ وادار كردن افراد به فعاليت ، كاری كنيم كه زندگانی از صفر شروع شود نه‏ از عدد . عجبا كه سوسياليستها سلب مالكيت فردی از افراد می‏كنند و تأمين‏ زندگی فرد را به عهده اجتماع می‏گذارند و نمی‏گويند تأمين اجتماعی موجب‏ تنبل شدن و بيكاره شدن است ، در صورتی كه همان دليل دوم آنها در مورد ارث ، بر مبنای اصلی سوسياليسم وارد است ، زيرا اگر قبول كنيم يگانه‏ عامل محرك انسان ، احتياج فردی است ، پس كسی كه از طرف پدر و مال‏ موروثی تأمين شده ، يا كسی كه اجتماع او را تأمين كرده ، محركی درونی‏ برای فعاليت نخواهد داشت ، چيزی كه هست آنجا كه اجتماع او را تأمين‏ می‏كند ، تكليف و وظيفه‏ای هم به عهده او می‏گذارد و او به حكم اجبار و وظيفه ، اسقاط تكليف می‏كند نه به حكم شوق و رغبت .