مساله ربا - صفحه : 227

چنين بيعی مطلقا ممنوع باشد راه فرار از ربا بسته می‏شود چنانكه در مورد نقدين يعنی بيع صرف ( كه اهم موارد ربا است ) به اتفاق جميع نسيئه باطل‏ است . بنابراين امكان ندارد كه از راه اختلاف اوصاف ربا گرفته شود . عليهذا بيع اسكناس به طور نسيئه نيز ممنوع خواهد بود و اين راه فرار متداول هم بسته می‏شود . و اگر بگوئيم نسيئه در معدود مكروه است ، مراد معدودهائی است كه دقيقا قابل تقدير نمی‏باشد مثل ثوب ، اما مثل اسكناس‏ كه كاملا مقدر است مشمول منع است . اما قسم دوم كه ثمن و مثمن دو جنس مختلف باشند . از بعضی روايات ( مثل روايت مورد بحث ) و فتاوی نيز استفاده می‏شود منع از نسيئه در اين‏ قسم . و اگر اين قول صحيح باشد شايد وجهش تحرز از مشابهت به ربا است . و اما در قسم اول ، مسلما نسيئه جايز است و هرگز شباهتی هم به ربا ندارد ، زيرا زياده قيمت در آنجا فقط داخل در گرانفروشی است . 9 - « عن ابی عبدالله ( ع ) عن علی ( ع ) انه كسا الناس بالعراق ، و كان فی الكسوه حلة جيده . قال : فسألها اياه الحسين ( ع ) فأبی . فقال‏ الحسين : أنا اعطيك مكانها حلتين . فأبی ، فلم يزل يعطيه حتی بلغ خمسا ، فأخذها منه ثم اعطاه الحلة و جعل الحلل فی حجره و قال : لاخذن خمسة بواحد» . ( باب 16 ، روايت 6 ) ممكن است اشكال شود كه حله از قبيل معدودهائی است كه به وسيله عد تقدير می‏شود . پس حمل معدود در باب ربا بر اموری كه هيچگونه تقدير نمی‏شود و فقط به مشاهده معامله می‏شود صحيح