حماسه حسيني2 - صفحه : 238

افغانستان بردند ، در صورتی كه سيد جمال خودش را نه به ايران می‏بست ، نه به افغان ، نه به ترك و نه به عرب ( البته ظاهرا ايرانی بوده ) ، نه‏ به مصر می‏بست و نه به جای ديگر . مصريها افتخار می‏كنند كه بله ، سيد جمال آمد به كشور ما و قدرش را شناختند و در اينجا بود كه علمايی مثل " محمد عبده " به او گرايش پيدا كردند و او توانست يك حزب تشكيل بدهد و اصل اوج گرفتن سيد جمال ، از اينجا بود ، پس ما از همه به سيد جمال نزديكتر هستيم . ولی در زمان‏ خودش به هر كجا كه می‏رفت ، او را طرد می‏كردند . به ايران خود ما كه آمد ، با چه وضع نكبت‏باری او را تبعيد كردند ! مدتها در حضرت عبدالعظيم‏ متحصن بود . در زمستان خيلی سردی كه برف بسيار سنگينی هم آمده بود ، ريختند و او را از بست خارج كردند ، سوار قاطر كردند و مثل جدش زين‏ العابدين ، پاهايش را به شكم قاطر بستند و در آن هوای سرد ، او را از طريق غرب ايران ( همدان و كرمانشاه ) از مرز خارج كردند . حتی يك نفر هم چيزی نگفت . حالا هر كسی افتخار می‏كند . كه من درباره سيد جمال‏ مقاله‏ای خواندم . سيد جمال در زمان خودش شناخته نشد . البته در مصر عده‏ای روشنفكر دورش‏ را گرفتند ولی بعد انگليسيها او را تبعيد كردند . مدتها در هند و مدتها در نجف بود . اصلا چهار سال ابتدای حيات علمی اين مرد در نجف بوده است‏ . فرهنگ سيد جمال ، فرهنگ اسلامی است ( و اهميت او هم به همين است ) يعنی تحصيلات عاليه‏اش ، تحصيلات عاليه اسلامی است . در نجف در درس‏ استاد الفقها شيخ مرتضی انصاری كه در زهد و تقوی و علم