خدمات متقابل اسلام و ايران - صفحه : 648

جهانديده‏ای گفتش ای بوالهوس
تو را خود غم خويشتن بود و بس
پسندی كه شهری بسوزد به نار
اگر خود سرايت بود بر كنار

سری شاگرد و مريد معروف كرخی و استاد و دائی جنيد بغدادی است سخنان‏ زيادی در توحيد و عشق الهی و غيره دارد و هم او است كه می‏گويد : ( عارف‏ مانند آفتاب بر همه عالم می‏تابد و مانند زمين بار نيك و بد را به دوش‏ می‏كشد و مانند آب مايه زندگی همه دلها است و مانند آتش به همه‏ پرتوافشانی می‏كند ) . سری در سال 245 يا 250 درسن نودو هشت سالگی‏ درگذشته است . د - حارث محاسبی ، بصری الاصل است و از دوستان و مصاحبان جنيد بوده‏ است ، از آن جهت او را ( محاسبی ) خوانده‏اند كه به امر مراقبه و محاسبه‏ اهتمام تام داشت ، معاصر احمد بن حنبل است . احمد حنبل چون دشمن علم‏ كلام بود او را به واسطه ورودش در علم كلام طرد كرد و در همين سبب اعراض‏ مردم از او شد . حارث در سال 243 درگذشته است . هجنيد بغدادی ، اصلا اهل نهاوند است . عرفا و متصوفه او را ( سيدالطائفه ) می‏خوانند . همچنانكه فقهاء شيعه ، شيخ طوسی را ( شيخ‏ الطائفه ) می‏خوانند . جنيد يك عارف معتدل به شمار می‏رود ، برخی شطحيات‏ كه از ديگران شنيده شده از او شنيده نشده است . او حتی لباس اهل تصوف‏ به تن نمی‏كرد و درزی علما و فقها بود . به او گفتند به خاطر ياران هم كه‏ هست ( خرقه ) ( لباس اهل تصوف ) بپوش . گفت اگر می‏دانستم كه از لباس كاری ساخته است از آهن گداخته جامه می‏ساختم اماندای حقيقت اينست‏ كه : ليس الاعتبار بالخرقة ، انما اعتبار بالحرقة يعنی از خرقه كاری‏ ساخته نيست ، ( حرقه آتش دل ) لازم است . جنيد خواهرزاده و مريد و شاگرد سری سقطی و هم شاگرد حارث محاسبی بوده است . گويند در سال 297 در نودسالگی درگذشت . و - ذوالنون مصری ، وی اهل مصر است ، در فقه شاگرد مالك بن انس ، فقيه