آشنايي با قرآن 6 - صفحه : 186

در آنجا حضرت راجع به همين كلمه " هو " بحث كرده است ، می‏فرمايد آنجا كه می‏گويد : " « قل هو الله احد »" نبايد خيال كنی ضميری به كار برده‏ای - مثل اينكه " هو " را درجاهای ديگر به كار می‏برند - اسمی از اسماء الهی را بيان كرده‏ای . پس اين كلمه " هو " كه ما در اينجا می‏گوييم : " « هو الله الذی لا اله الا هو »" در عين اينكه از نظر تركيبات عربی ضمير است ، بايد دانست كه اصا " هو " خودش اسمی از اسمهای پروردگار است . به چه معنا اسم پروردگار است ؟ ( اسمها را بعد می‏گوييم ) . هر صفتی كه صفت كمال‏ باشد و آن را به پروردگار نسبت بدهيم ، به عبارت ديگر وقتی كه به صفت‏ و مسی با يكديگر عنوان بدهيم ، مثلا علم را به ذات نسبت بدهيم بشود عالم‏ ، آن وقت می‏شود اسم ، يعنی " علم " صفت است و " عالم " اسم . " قدرت " صفت است و " قادر " اسم . " رحمت " صفت است و " رحمان‏ " و " رحيم " اسم . حال در اينجا وقتی كه ما می‏گوييم " هو " اسم‏ پروردگار است ، در اين صورت چه صفت است و چه اسم ؟ آن كه صفت است‏ همان غيب مطلق بودن است . غيب مطلق بودن يعنی چه ؟ يعنی حقيقتی كه‏ احاطه به كنه ذاتش و اطلاع بر كنه ذاتش برای هيچ موجودی امكان پذير نيست . البته اين كه معرفت خدا پيدا می‏شود و معرفت خدا هم خيلی درجات‏ دارد يك مطلب است ، مسأله معرفت به كنه ذات يعنی خدا را آنچنان‏ شناختن كه ديگر ماورای آن شناختن شناختنی نباشد ، مطلب ديگر ، آن مختص‏ به خود ذات پروردگار است . حتی پيغمبر كه عارف اول عالم است باز می‏گويد : " « ما عرفناك حق معرفتك » " . اين جمله همان معنای " هو " است ، يعنی تو در مرتبه و درجه‏ای هستی كه هرچه تو برای من " انت " باشی باز در يك درجه‏ای او " هو " است ، يعنی برای هيچ بشری امكان‏ اينكه احاطه به ذات پروردگار پيدا كند