نبوت - صفحه : 84

« و لا تعجل بالقران من قبل ان يقضی اليك وحيه غ) (1). در آيه ديگر آمده: " « سنقرئك فلا تنسی »" ( 2 ) تضمين كرد كه تو بعد از اين فراموش‏ نمی‏كنی ، مبتلا به فراموشی نخواهی شد ، پس نترس و با طمأنيه بگير . مثل‏ شاگردی كه شما می‏بينيد كه گاهی سر كلاس ( برای خودم اتفاق افتاده ) از اين طرف شما داريد می‏گوييد از آن طرف دانشجو دارد می‏نويسد ، می‏گويی آقا ننويس ، اگر بنويسی خوب نمی‏توانی ياد بگيری ، اول گوش كن خوب ياد بگيرد به ذهنت بسپار بعد برو بنويس . وحی هم به پيغمبر گفت در حالی كه‏ می‏گوييم ، ياد آوری نكن ، تكرار نكن . ولی آنجا نگفتند برو در خانه‏ بنويس ، گفت ما تضمين می‏كنيم كه يادت نرود ، غصه نخورد يادت نخواهد رفت . پس اين هم مسأله استشعار .

. 4 ادراك واسطه وحی

اكثر ، وحی واسطه هم دارد . اين هم يك مطلبی است . نمی‏شود انكار كرد . يك حقيقتی است و بايد به آن ايمان داشت چون يكی از چيزهايی كه ما در قرآن داريم و بايد به آن ايمان بياوريم ملائكه است ( « كل امن بالله و ملائكته ») ( 3 ) . اين خودش يك ايمانی است كه بايد داشت . پيغمبران‏ معمولا ( 4 ) وحی را به وسيله يك موجود ديگری - نه مستقيم از خدا - كه‏ نام او " روح الامين " است ( « نزل به الروح الامين ») يا " روح‏ القدس " است در تعبيرات ديگر ، يا " جبرائيل " است در تعبيرات‏ ديگر ( اينها اسمهای مختلف از اوست ) می‏گيرد ، به وسيله او تلقی می‏كند و مستشعر به آن وسيله هم هست . ولی در غرائز و الهامات فردی اين چيزها ديگر در كار نيست و كسی احساس و درك نمی‏كند . با توجه به همه اينها - كه اينها را اولياء وحی توضيح داده‏اند - ما بايد ببينيم چه فرضيه‏ای می‏توان گفت ( می‏گويم فرضيه ، چون در مسأله وحی‏ هيچ كس ادعا نكرده كه من می‏توانم صد در صد حقيقتش را كشف كنم ، يك‏ پديده مخصوص انبياء بوده ) . تا حدودی كه از همين قرائن به دست می‏آيد يك فرضيه‏ای می‏شود گفت .

پاورقی : . 1 طه / . 114 . 2 اعلی / . 6 . 3 بقره / . 285 . 4 نمی‏گويم هميشه اينطور است چون آيه‏ای از قرآن می‏خوانيم كه تفسير هم‏ شده كه گاهی اينجور نيست .