درسهاي الهيات شفا1 - صفحه : 345

نفس و هم از عقل چيزی در او هست . همه تحت عقل هستند . هر موجودی‏ مركب از اينها است تا اينكه منتهی به عدد هفت بشود ، لابد منظور اينست‏ كه اجزاء هفتگانه مثلا پيدا كند . " و يعد العقل والنفوس التسعه بأفلاكها التی هی أبدانها وعقولها المفارقه كالجوهر وتسعه أعراض . وبالجمله انما يتعرف حال الموجودات من‏ العدد والمقادير الاول ، ويقول : الباری تعالی عالم بجميع المعلومات علی‏ طريق الاحاطه بالاسباب التی هی الاعداد والمقادير . وهی لا تختلف ، فعلمه لا يختلف " . اعداد را با حقايق موجودات تطبيق می‏دهد . بعد می‏گويد چون علل اصلی‏ همين اعداد و مقادير هستند و همه اشياء از همين اعداد و مقادير بوجود آمده‏اند و واجب تعالی عالم به همه اعداد و مقادير است ، عالم به همه‏ اشياء است . آنگاه می‏گويد چون اعداد تغيير پيدا نمی‏كنند علم واجب هم‏ تغيير پيدا نمی‏كند . " و ربما يقول : المقابل للواحد هو العنصر الاول كما قال انكسيمانس ، ويسميه الهيولی الاولی ، وذلك هو الواحد المستفاد ، لا الواحد الذی هو كالاحاد . و هو واحد ، كل تصدر عنه كل كثره ، وتستفيد الكثره منه الوحده‏ التی تلازم الموجودات ولا تفارقها ألبته كما قررنا " . ما شخصی بنام انكسيمانس نداريم و نظری كه به او نسبت می‏دهد با انكسيمندروس مطابق است كه [ از فيلسوفان پيش از سقراط و ] ملطی بوده . گفتيم كه مقابل عدد اثنين عقل است و مقابل عدد ثلاثه نفس است و مقابل‏ عدد چهار طبيعت است . نگفته بود كه مقابل عدد واحد چيست ولی چون واحد را خارج از اعداد می‏داند و مبدأ كل اعداد می‏داند ، قهرا آن را مطابق با واجب می‏داند . ولی شهرستانی می‏گويد گاه فيثاغورث می‏گويد كه عنصر اول‏ مقابل واحد است ، همانطور كه انكسيمانس گفته است .