خدمات متقابل اسلام و ايران - صفحه : 225

اگر سخن دكتر معين را بپذيريم ، بايد بگوييم زردشت از اين نظر اصلاحی‏ نكرده است ، پرستش ديوها در ميان آريائيان معمول نبوده تا زردشت نهی‏ كند ولی ظاهرا اين ادعا اشتباه است و بر خلاف گفته همه محققان است . از تاكيدات شديدی كه از زردشت در اين زمينه نقل شده معلوم می‏شود كه پرستش‏ ديوها معمول بوده است . در كتاب تاريخ جامع اديان ، تاليف جان ناس ، ترجمه علی اصغر حكمت‏ پس از بحثی درباره تغييراتی كه در مفهوم كلمه " اهورا " و كلمه " ديو " در ميان هنديها و ايرانيها پيدا شده است ، می‏گويد : زردشت . . . بالصراحه اعلام فرمود كه اين ديوها ( معبود مغان و تورانيان ) همه ارواح شرير و زيانكارند كه با ارواح نيك و روانهای خير و نيكوكار در ستيز و آويز می‏باشند . آنها پدر دروغ و فريبنده نهادهای پاك‏ می‏باشند و مصدر شر و بدی و زشتكاری اند و آدميان را از پرستش اهورامزدا باز می‏دارند . پس عبادت آنها را منع فرمود . جان ناس دعوت زردشت را در مطالب ذيل خلاصه می‏كند : الف - اعلام بعثت خودش و دعوت مردم به قبول پيامبری او . ب - از آن همه ارواح متعدده ( رايج و معمول در ميان مردم آن عصر ) تنها يك روان خوب و نيكو كه اهورامزدا بود پذيرفته و او را بالاترين و بزرگترين خدايان دانست ، آفريدگار و دانا و برترين روانهای علوی قرار داد و بر خلاف بعضی عقايد متاخرين جماعت زردشتيان ، آن پيغمبر باستانی‏ گفت كه بر حسب مشيت و اراده متعال اهورامزدا تمام موجودات آفريده‏ شده‏اند و چنانكه در آيه آخرين از گاتها صراحت دارد ، اهورامزدا موجد هم‏ نور و هم ظلمت هر دو می‏باشد . ج - اهورامزدا اراده قدوسی علوی خود را به وسيله روحی مقدس و نيكو نهاد از قوه به فعل می‏آورد كه او را " سپنت مئنيو " ( خرد مقدس )