آشنايي با قرآن 5 - صفحه : 131

و از نظر ديگر فرق و امتياز . اين است كه تعبير می‏فرمايد : " « ان يوم‏ الفصل »" . تعبير عجيبی است ! " « ان يوم الفصل ميقاتهم اجمعين » " . ميقات ( يعنی ) وعده‏گاه . در اصل در مورد وعده‏گاه زمانی گفته می‏شود و احيانا در مورد وعده‏گاه مكانی ، كه ميقاتهای حج را كه ما " ميقات " می‏گوييم برای اين است كه در واقع وعده‏گاه مسلمين است كه بيايند در آنجا محرم بشوند . اين تعبير قرآن هم تعبير عجيبی است : يوم الفصل وعده‏گاه‏ عمومی همه مردم است . گويی نظير آنچه قرآن در باب توحيد می‏گويد : " « و اذ اخذ ربك من بنی ادم من ظهورهم ذريتهم و اشهدهم علی انفسهم الست‏ بربكم قالوا بلی »" يعنی در عمق فطرت همه مردم توحيد هست و مردم در عمق فطرتشان بلی را به زبان تكوين گفته‏اند ، همچنين در عمق فطرت مردم‏ چنين ميعادگاهی وجود دارد . يك وقت هست مردم می‏آيند جمع می‏شوند در جايی كه اصلا انتظارش را نداشته‏اند ، ولی يك وقت مردم در جايی می‏آيند جمع می‏شوند كه وعده‏گاه است ، البته همه مردم كه ايمان نداشتند ولی‏ وعده‏گاه همه مردم است چون در عمق فطرت همه مردم اين مطلب هست كه ( دنيا ) عبث نيست ، باطل نيست ، لعب نيست ، بالاخره به جايی خواهد رسيد كه اين سرگشتگيها همه به پايان برسد . " « ان يوم الفصل ميقاتهم‏ اجمعين »" قيامت ميقات و وعده‏گاه عموم مردم است . در كلمه " « يوم‏ الفصل »" عرض كرديم كه اسباب منقطع و بريده می‏شود ، اينجا هم باز همان مطلب را ذكر می‏كند ، مخصوصا اسبابی را ذكر می‏كند كه مردم طمع‏ می‏بندند : " « يوم لا يغنی مولی عن مولی شيئا و لا هم ينصرون »" آن روزی‏ كه هيچ دوستی برای هيچ دوستی سود نمی‏تواند داشته باشد ، هيچ دوستی‏ نمی‏تواند دوست خودش را بی‏نياز كند و به او كمك برساند . كلمه " ولی " و " مولی " موارد استعمال زيادی دارد و از آن جمله‏