درسهاي الهيات شفا1 - صفحه : 372

نامگذاری افرادشان به عدد است . مثلا در كاروانهای حج هر فردی شماره‏ای‏ دارد ، يكی شماره‏اش بيست و چهار ، ديگری بيست و پنج ، و ديگری بيست و شش . مسؤولين كاروان چون سر و كارشان با عدد است كم كم اسمها را بكار نمی‏برند و نمی‏گو يند مثلا آقای احمدی ، بلكه می‏گويند مثلا آقای بيست و چهار يا آقای بيست و پنج . حالا شيخ می‏گويد بنابر نظر اينها افراد يعنی‏ اعداد ، اشياء يعنی اعداد . بطور مثال ماهيت انسان يعنی چه ؟ يعنی مثلا عدد 6745 ، فرس چيست ؟ مثلا عدد 5421 ، زيرا كه اصلا ماهيت اينها را ماهيت عدد می‏دانند . شيخ می‏گويد آيا ما می‏توانيم تفاوت انسان و فرس را فقط يك تفاوت‏ عددی ، يعنی به اقليت و اكثريت بگذاريم ؟ كه اگر يك عدد مثلا روی فلان‏ عدد بگذاريم بشود ماهيت انسان و يك عدد كه از آن برداريم بشود ماهيت‏ ديگر . شيخ بحث ديگری را شروع می‏كند و درباره وحدت می‏گويد آيا آنها وحدتها را متساوی می‏دانستند يا غير متساوی ؟ اگر وحدتها را غير متساوی بدانند كه‏ در واقع وحدت نيست و چيز ديگر است ، عدم تساوی است ، خواه اين عدم‏ تساوی اختلاف مقداری باشد و خواه عددی . اگر اختلاف مقداری باشد كه در اين صورت وحدت مقدار است نه عدد ، [ در حاليكه وحدت مبدأ مقدار است‏ ] . و اگر اختلاف عددی باشد اين خودش كثرت است نه وحدت . و اگر وحدتها را مساوی بدانند ، آنوقت نمی‏شود از وحدتهای مساوی ، اشياء غير مساوی بوجود بيايد .

[ شرح و توضيح متن ]

" فصل فی ابطال القول بالتعليميات والمثل : فنقول : انه ان كان فی‏ التعليميات تعليمی مفارق للتعليمی المحسوس ، فاما أن لا يكون فی‏ المحسوس تعليمی البته أو يكون ، فان لم يكن فی المحسوس تعليمی وجوب أن‏ لا يكون مربع ولا مدور ولا متعدود محسوس ، واذا لم يكن شی‏ء من هذه محسوسا فكيف السبيل الی اثبات وجودها بل الی تخيلها ، فان مبدأ تخيلها كذلك‏ من الوجود المحسوس حتی لوتوهمنا واحدا يحس شيئا منها لحكمنا أنه لا يتخيل بل لا يعقل شيئا منها ،