آشنايي با قرآن 6 - صفحه : 13

انس هستند . پس كه به كداميك از نعمتهای الهی تكذيب می‏آوريد ، يعنی‏ كداميك از نعمتهای الهی را می‏توانيد انكار كنيد ؟ پس اصلا روح و سياق‏ اين سوره تذكر و يادآوری نعمتهاست برای اينكه انسان متنبه و متوجه باشد كه نعمتهای الهی را چه ذهنا و فكرا و چه عملا مورد انكار قرار ندهد و هميشه به آن نعمتها توجه داشته باشد . توجه به نعمت ، روح شكر و سپاسگزاری را در انسان به وجود می‏آورد و انسان را بيشتر متذكر خدا می‏كند و بيشتر در صراط عبوديت قرار می‏دهد و از مخالفت و عصيان باز می‏دارد . حال می‏خواهيم ببينيم كه اين نعمتها را كه خدا در قرآن می‏خواهد بشمارد چگونه شمارش می‏كند ؟ در اين شمارش كردن‏ها مسلما حسابی در كار است ، ( چون ) خلفت است ، خصوصا كه بعد هم همواره صحبت از حسبان و ميزان و نظام موجود در كار عالم است و قهرا نمی‏تواند خود قرآن كه جزئی از كار پروردگار است از حسبان و نظام خارج باشد ، اين هم خودش حسابی و نظامی‏ دارد . ببينيم خدای رحمن كه با اسم " الرحمن " خودش با ما مواجه است‏ از چه نعمتی شروع كرده ، نعمت اول ، نعمت دوم ، نعمت سوم ، و چه را بيان می‏كند . بلافاصله می‏فرمايد : " « الرحمن علم القران »" خدای رحمن‏ قرآن را آموخت . ضمير مفعول يا اسم مفعولش هم بيان نشده ( كه آيا ) قرآن را به پيغمبر آموخت ؟ قرآن را به وسيله پيغمبر به مردم آموخت ؟ يا قرآن را به پيغمبر و مردم همه آموخت ، و به پيغمبر از طريق وحی و به‏ مردم از طريق پيغمبر ؟ معلوم است كه وقتی متعلق ذكر نمی‏شود برای اين‏ است كه نمی‏خواهد اختصاص بدهد والا می‏توانست بفرمايد : " الرحمن علمك‏ القران " رحمن ، تو را ای پيغمبر قرآن آموخت ، چنانكه بعضی جاها داريم: " « و علمك ما لم غ