حکمتها و اندرزها - صفحه : 120

بپا داشته‏اند و كارهای خود را با مشورت حل و فصل می‏كنند و از روزيها كه‏ به آنها داده‏ايم انفاق می‏كنند ، يكی از مختصات اهل ايمان را ايمان مطلب‏ قرار می‏دهد كه كارهاشان را با شور و هم فكری صورت می‏دهند ، آن را هم‏ رديف نماز و انفاق قرار داده . درباره رسول اكرم می‏فرمايد : « فاعف عنهم و استغفر لهم و شاورهم فی الامر »( 1 ) . نسبت به مردم عفو و گذشت داشته باش ، برای آنها دعا و استغفار كن و در كارها با آنها مشورت كن . رسول خدا با آنكه پيغمبر بود و با آنكه مردم توقع نداشتند كه او رأی و عقيده و نظر آنها را بخواهد و دخالت دهد ، او خودش برای آنكه مردم را تحقير نكرده باشد ، برای آنكه به مردم شخصيت بدهد و شخصيت آنها را محترم بشمارد ، برای اينكه دستور العمل امت باشد برای هميشه ، با آنها مشورت می‏كرد و از آنها نظر می‏خواست . داستان مشورت نظامی در جنگ خندق‏ و نظر دادن سلمان فارسی كه در ايران در اين گونه مواقع دور شهر خندق‏ می‏كنند و به اين وسيله از خود دفاع می‏كنند و پذيرفتن رسول اكرم نظر سلمان‏ را ، معروف است . سخن اميرالمؤمنين علی عليه السلام در آن خطبه همينكه به اينجا رسيد كه‏ فرمود : يك نفر در هر مقام و در هر درجه‏ای باشد ، مقامش در دين و در نزد خدا هر چه باشد ، ما فوق همكاری با ديگران نيست ، افراد ديگر هم هر اندازه در چشمها حقير و بی قدر نمايند اين

پاورقی : . 1 آل عمران / . 159