آشنايي با علوم اسلامي 1 - صفحه : 167

ارسطو بسياری از نظريه‏های افلاطون را رد كرد و نظريه‏های ديگری در برابر او ابراز كرد . در دوره اسكندريه كه حد فاصل ميان دوره يونانی و دوره اسلامی است ، پيروان افلاطون با پيروان ارسطو دو دسته مختلف را تشكيل می‏داده‏اند . فارابی كتاب كوچك معروفی دارد به نام ( الجمع بين رأيی الحكيمين ) در اين كتاب مسائل اختلافی اين دو فيلسوف طرح شده و كوشش شده كه به نحوی‏ اختلافات ميان اين دو حكيم از بين برود . ولی آنچه از مطالعه آثار افلاطون و ارسطو و از مطالعه كتبی كه در بيان‏ عقائد و آراء اين دو فيلسوف ( نوشته شده ) با توجه به سير فلسفه در دوره‏ اسلامی به دست می‏آيد يكی اين است كه مسائل عمده مورد اختلاف اشراقيين و مشائين كه امروز در فلسفه اسلامی مطرح است ، به استثناء يكی دو مسأله ، يك سلسله مسائل جديد اسلامی است و ربطی به افلاطون و ارسطو ندارد . مانند : مسائل ماهيت و وجود ، مسأله جعل ، مسأله تركب و بساطت جسم ، قاعده‏ امكان اشرف ، وحدت و كثرت وجود . مسائل مورد اختلاف ارسطو و افلاطون‏ همانها است كه در كتاب ( الجمع بين رأيی الحكيمين ) فارابی آمده و البته غير از مسائل سابق الذكر است . از نظر ما مسائل اساسی مورد اختلاف افلاطون و ارسطو سه مسأله است كه‏ بعدا درباره آنها توضيح خواهيم داد . از همه مهمتر اين كه بسيار محل ترديد است كه افلاطون طرفدار سير و سلوك معنوی و مجاهدت و رياضت و مشاهده قلبی