خدمات متقابل اسلام و ايران - صفحه : 494

او يكی شرح ارشاد است و ديگر آيات‏الاحكام . نظريات دقيق او مورد توجه‏ فقها است . 23 - شيخ بهاءالدين محمد عاملی ، معروف به شيخ بهائی ، او نيز اهل جبل‏ عامل است ، در كودكی همراه پدرش شيخ حسين ابن عبدالصمد كه از شاگردان‏ شهيد ثانی بود به ايران آمد . شيخ بهائی از اينرو كه به كشورهای مختلف‏ مسافرت كرده و محضر اساتيد مختلف در رشته‏های مختلف را درك كرده و به‏ علاوه دارای استعداد و ذوقی سرشار بوده است ، مردی جامع بوده و تأليفات‏ متنوعی دارد . هم اديب بوده و هم شاعر و هم فيلسوف و هم رياضی‏دان و مهندس و هم فقيه و هم مفسر . از طب نيز بی‏بهره نبوده است . اولين كسی‏ است كه يك دوره احكام فقه غير استدلالی به صورت رساله عمليه به زبان‏ فارسی نوشت ، آن كتاب همان است كه به نام " جامع عباسی " معروف‏ است . شيخ بهائی چون فقه رشته اختصاصی و تخصصيش نبوده از فقهاء طراز اول به‏ شمار نمی‏رود ، ولی شاگردان زيادی تربيت كرده است ، ملاصدرای شيرازی و ملامحمد تقی مجلسی اول پدر مجلسی دوم صاحب كتاب بحارالانوار محقق سبزواری‏ ، فاضل جواد صاحب آيات الاحكام از شاگردان اويند . همچنانكه قبلا اشاره‏ كرديم ، منصب شيخ الاسلامی ايران پس از محقق كركی به شيخ علی منشار پدرزن‏ شيخ بهائی رسيد و پس از او به شيخ بهائی رسيد . همسر شيخ بهائی كه دختر شيخ علی منشار بوده است زنی فاضله و فقيهه بوده است ، شيخ بهائی در سال‏ 953 بدنيا آمده و در سال 1030 يا 1031 درگذشته است . شيخ بهائی ضمنا مردی جهانگرد بوده است : به مصر و شام و حجاز و عراق و فلسطين و آذربايجان و هرات مسافرت كرده است . 24 - ملامحمد باقر سبزواری ، معروف به محقق سبزواری . اهل سبزوار بوده‏ و در مكتب اصفهان كه هم مكتبی فقهی بود و هم فلسفی پرورش يافته و از