معاد - صفحه : 201

كاندانسور يا آن چيزی است كه روی بام گذاشته‏اند و به وسيله آب خنك‏ می‏شود ( يعنی آن آب گرم می‏شود ) يا مثل اين كولرهای گازی است ، كاندانسور هوايی است كه باز فضا گرم می‏شود . خلاصه يك يخچال و يك ماشين‏ مبرد ، عملی كه انجام می‏دهد اين است كه مرتب حرارت از يك جسم سرد گرفته می‏شود يا به اصطلاح كارنو از يك منبع سرد گرفته می‏شود و در يك‏ منبع گرم ريخته می‏شود . اين يك عمل خلاف عادی است . شرودينگر می‏گويد در اينجا اگر ما موفق می‏شويم كه يخ درست كنيم برای اين است كه از خارج يك‏ انرژی می‏آيد . حال آن انرژی خارج همان موتور برق يخچال است يا در يخچالهای نفتی همان نفتی است كه سوخته می‏شود ، يعنی انرژی حرارتی يا انرژی الكتريكی می‏آيد و اين عمل انجام می‏گيرد . اما مسأله اينجا تمام‏ نمی‏شود . يخچال اگر می‏تواند اين كار را بر خلاف آنتروپی بكند ، خود به‏ خود نيست . اگر فرض كنيد يك توربين هفتصد و پنجاه هزار كيلو واتی را هم بياورند در اين اتاق به كار بيندازند و تمام نيروهای انرژی زمين و تمام سانترالهای برق كار كنند ، به اندازه يك انگشتانه هم نمی‏تواند يخ‏ درست كند . صرف اينكه انرژی به يك جايی القاء شود ، اين عمل خلاف‏ آنتروپی نيست بلكه بر عكس ، مرتب انرژی هدر می‏رود و مرتب آنتروپی بالا می‏رود ، مرتب برقها می‏آيد به صورت حرارت ، صدا ، نور و به صورتهای‏ مختلف پخش می‏شود و از بين می‏رود . چه شده كه اين عمل صورت گرفته است‏ ؟ آن مغز مخترع اين ماشين يخ سازی و دست كارگری كه آن را ساخته ، طوری‏ آن را ترتيب داده تا اينكه البته با خروج كردن يك مقدار انرژی خارجی‏ يك عمل ضد آنتروپی درست شود . آن اصل كروزيوس كه هيچ وقت حرارت به‏ خودی خود از جسم سرد به جسم گرم نمی‏رود ( يعنی هيچ وقت به خودی خود آنتروپی تنزل نمی‏كند ) بر قرار است و دو شرط می‏خواهد : يكی اينكه از خارج يك انرژی وارد شود و شرط دوم كه مهم است اين است كه تشكيلات و ترتيباتی داده شود كه آن ترتيبات اجازه اين كار را بدهد . در كره زمين‏ هم شرودينگر تذكر می‏دهد كه يك اعمال و پديده‏هايی هست كه خلاف آنتروپی‏ است و معذلك اصل ترموديناميك باز بهم نمی‏خورد ، خلاف آنتروپی هست ولی‏ از جای ديگر انرژی می‏آيد و آنتروپی مجموعه جهان در حال ترقی است . اين‏ درست است ولی يك دست ثالث می‏خواهد . دست ثالث همان اراده ، مشيت‏ ، روح يا عنصر سوم است كه می‏بايستی در كار باشد . خورشيد كه سهل است ، اگر يك ميليون خورشيد هم اطراف زمين را می‏گرفتند و مرتب انرژی می‏دادند ، به اندازه يك ساق گندم هم درست نمی‏شد ، مادامی كه مشيتی ، اراده‏ای ، دستی خارجی دخالتی نكند . البته اين دخالت ، اساس را بر هم نمی‏زند . اصل ثبات