خدمات متقابل اسلام و ايران - صفحه : 198

نقوش برجسته‏ای به سبك آميخته يونانی و هندی يافته‏اند . . . در باميان‏ مغرب كابل ، مجسمه‏های عظيمی از بودا هست كه در كوه كنده‏اند . . . از سفرنامه هيون تسانگ معلوم می‏شود كه تا قرن هفتم ميلادی صومعه های‏ بودايی در ايران وجود داشته است و نيز بنا به روايت او از اتباع ساير ديانات هندی هم جماعاتی مقيم ايالات شرقی ايران بوده‏اند ( 1 ) . و هم او گويد : در اواخر قرن دوم و اوايل قرن اول ميلادی " مناندر " پادشاه دره كابل‏ و هندوستان كه در هندوستان به تسخير ممالكی موفق شد ، دين بودا گرفت و در ميان پيروان آن آيين شهرتی عظيم يافت ( 2 ) . نيز می‏گويد : در سال 125 ميلادی كشور قندهار و پنجاب به پادشاهی تعلق گرفت " كانيسكا " نام كه در ادبيات بودايی شهرتی به كمال دارد و از مبلغين‏ بزرگ و معتقدين به ديانت بودا بشمار است ( 3 ) . مذهب بودا تدريجا از اين منطقه رخت بربسته است قبلا نقل كرديم كه‏ بوداييان و مانويان كه جزء اقليتهای مذهبی ايران بودند ، بر خلاف اكثريت‏ زردشتی ، فعالانه در مقابل مسلمين مقاومت كردند . و هم نقل كرديم كه‏ خاندان برمكی . قبل از مسلمانی ، خدمتكار معبد بودائی در بلخ بوده‏اند . دين بودا پس از اسلام نتوانست در ايران تاب بياورد ، تدريجا از اين‏ منطقه رخت بربست همچنانكه از مهد تولد خويش هندوستان نيز عقب نشينی‏

پاورقی : ( 1 ) ايران در زمان ساسانيان ، صفحه . 60 ( 2 ) همان كتاب ، ص . 42 ( 3 ) همان كتاب ، ص . 44