ختم نبوت - صفحه : 63

نمی‏باشند . اين جهت سبب شده كه باب مخصوصی در فقه اسلامی به نام باب " تزاحم‏ " يا " اهم و مهم " باز شود و كار فقها و كارشناسان اسلامی را در موارد برخورد و اجتماع مصالح و مفاسد گوناگون آسان نمايد . اسلام خود اجازه داده‏ است كه در اين گونه موارد علمای امت درجه اهميت مصلحتها را با توجه به‏ راهنماييهای خود اسلام بسنجند و مصالح مهمتر را بر مصالح كم اهميت‏تر ترجيح دهند و خود را از بن بست خارج نمايند . از رسول اكرم ( ص ) روايت شده : « اذا اجتمعت حرمتان طرحت الصغری للكبری » . آنجا كه دو امر واجب الاحترام جمع شد بايد از كوچكتر به خاطر بزرگتر صرف نظر كرد . ابن اثير در النهايه اين حديث را نقل می‏كند و می‏گويد : « ای اذا كان امر فيه منفعه للناس و مضره علی الخاصه قدمت منفعه‏ العامه » . اگر چيزی باشد كه در آن فايده جمع و زيان فرد باشد ، منفعت جمع بر زيان فرد مقدم است . آنچه ابن اثير گفته است يكی از موارد تقدم مصلحت مهمتر بر مصلحت‏ كوچكتر است ، مفاد حديث منحصر به اين يك مورد نيست . تشريح بدن ميت كه در عصر ما برای پيشرفت علم ضروری شناخته شده است‏ يكی از مصاديق باب " تزاحم " است . چنانكه