آشنايي با قرآن 8 - صفحه : 172

تفسير معنوی البته اينجا مساله ديگری هم هست و آن اين است كه بعضی فرضيه‏ای دارند كه اساسا هفت آسمانی كه در قرآن هست جنبه جسمانی ندارد ، معنوی و باطنی‏ محض است . ما اين را انكار نمی‏كنيم ، شايد از بعضی آيات و از روايات‏ اين آيات بتوان اين مطلب را فهميد كه به حذا هفت آسمان جسمانی ، ما مراتب معنوی داريم ، و شايد در خيلی از موارد وقتی می‏گويند آسمانهای‏ هفتگانه ، نظر به همين آسمانهای مافوق ستاره‏ها نيست ، نظر به عوالم باطن‏ انسان است . ولی به نظر ما اگرچه اين مطلب در جای خود درست است ، نمی‏شود گفت كه قرآن به هفت آسمانی كه جنبه جسمانی دارد قائل نيست ، به‏ اين هم قطعا قائل است . « و لقد زينا السماء الدنيا بمصابيح ». وقتی‏ می‏گويد : نزديكترين آسمانها را ما با اين چراغها و قنديلها زينت‏ بخشيده‏ايم ، اين نشان می‏دهد كه يك جسمی هست كه اين ستارگان چراغهای آن‏ هستند ، و حتی در روايتی كه سوالاتی است كه عبدالله بن سلام ( از علمای‏ يهود ) از پيغمبر اكرم می‏كند كه بعد همان مرد مسلمان شد و مسلمان‏ پاك‏ايمانی هم شد وقتی راجع به ستارگان از حضرت رسول سوال كرد ، حضرت‏ در كمال صراحت همين را فرمود كه همه اين ستارگانی كه شما می‏بينيد ، مانند قنديلهايی هستند در زير نزديكترين آسمانها . « و لقد زينا السماء الدنيا بمصابيح غ. " الدنيا " صفت " السماء " است . " سما الدنيا " نيست، " السماء الدنيا " است . اگر " سماالدنيا " می‏بود معنايش می‏شد آسمان دنيا ، در مقابل آسمانی كه مربوط به دنيا نيست . آنوقت مقصود از دنيا عالم در مقابل آخرت بود . می‏گويد : " السماء الدنيا " " دنيا " صفت می‏شود ) يعنی نزديكترين آسمانها . ما نزديكترين آسمانها را به