آشنايي با علوم اسلامي 2 - صفحه : 216

" رفتار سقراط هنگام محاكمه ، سرپيچی‏اش از فرار ، متانتش در برابر مرگ ، و اين دعويش كه ستمگر ، به خود بيش از ستمكش آسيب می‏رساند ، همه با تعاليم رواقيان موافق بود . بی پروائيش از سرما و گرما ، سادگيش‏ در خوراك و پوشاك ، و وارستگی كاملش از همه اسباب راحت جسم نيز با تعاليم رواقيان موافق بود " ( 1 ) . گاهی اشتباه می‏شود و فلسفه رواقی همان فلسفه آكادمی افلاطونی پنداشته‏ می‏شود و گمان می‏رود و رواقيون همان اشراقيون و پيرو فلسفه افلاطونند ، و البته بايد از اين اشتباه جلوگيری شود . فلسفه رواقی ، برخلاف فلسفه‏های كلبی و اپيكوری تاريخ طولانی‏تری دارد . می‏گويند " شروع فلسفه رواقی به منزله تحول و پيشرفت مذهب كلبی بود ، و پايان آن ، صورتی از ايده آليسم افلاطونی داشت . بيشتر دگرگونيهائی كه رخ‏ نمود در نظريات مربوط به مابعدالطبيعه و در منطق رواقيان بود ، نظريات‏ اخلاقی آنان بالنسبه ثابت ماند " ( 2 ) . روح نظريه اخلاقی رواقيان اين است كه " فضيلت " عبارت است از اراده خوب ، فقط اراده است كه خوب يا بد است ، فضيلت و رذيلت هر دو در اراده جای دارند . رواقيان اراده خوب را اراده‏ای می‏دانستند كه نسبت به حوادث بيرونی‏ تأثير ناپذير باشد . در حقيقت آنها اراده خوب را عبارت از اراده‏ نيرومند می‏دانستند ، معتقد بودند كه انسان با اراده‏ای

پاورقی : . 1 تاريخ فلسفه غرب ، ص . 492 . 2 كليات فلسفه ، تأليف پاپكين و استرول ، فصل فلسفه اخلاق .