گفتارهاي معنوي - صفحه : 311

اين پرونده‏ای كه انسان برای خود درست كرده است اينچنين مقدس و پاك و پاكيزه ، اين جور نيست . تمام عملياتی كه بشر به آنها نام دانش دوستی و دانش طلبی داده است ، نام هنر وزيبائی داده است ، نام اخلاق و وجدان‏ داده است ، نام تسبيح و نقديس و تعالی داده است و به آنها جنبه ماوراء الطبيعی داده است ، از نوع همان فعاليتهائی است كه در حيوانات هم پيدا ميشود ولی در انسان با يك مكانيزم و شكل پيچده‏تری است . يكی گفت‏ سرچشمه همه اينها شكم است . سعدی ما هم گفته است : " مايه عيش آدمی‏ شكم است " ولی ديگران گفتند : نه تنها مايه عيش آدمی شكم است ، بلكه‏ مايه فكر آدمی هم شكم است ، مايه دل آدمی هم شكم است . و بعضی ديگر ، اينمقام را نيز برای انسان خيلی بالا و والا ديدند ، يك مقدار پائين آمدند وگفتند ، از شكم هم پائينتر . پس پرونده انسان از نظر سوابق درخشان ، فعاليتهای قابل تقديس و تمجيدی كه داشته است ، با ضربه‏هايی خراب شد و از ميان رفت . كم كم كار بجائی رسيد كه گفتند : اساسا بيائيم اين موجود را بررسی‏ بكنيم . اين موجودی كه يك روز خود را مركز عالم ، وجهان و خلقت را طفيلی خود می‏دذانست و در خود نمونه‏ای از روح الهی می‏پنداشت ، اين‏ موجودی كه برای اعمال خود احيانا قداست فوق العاده‏ای قائل بود ، جنبه‏های‏ مافوق حيوانی قائل بود ، اصلا چيست ؟ كالبد او را چه تشكيل می‏دهد ؟ باز فرضيه‏ای بوجود آمد كه هيچ تفاوتی ميان اين موجود پر مدعا و گياهان و حتی‏ جمادات از نظر تاروپود نيست . ازنظر بافتمان ، از نظر نظم وشكل ، تفاوت هست ، ولی از نظر تاروپود آن ماده‏ای كه اينها را به وجود آورده ، فرق نمی‏كنند . مثل