وحي و نبوت - صفحه : 51

آنكه خود اقبال تصريح می‏كند كه تجربه باطنی برای هميشه باقی است و از نظر اسلام تجربه درونی يكی از منابع سه گانه معرفت است ( 1 ) اقبال شخصا گرايش عرفانی شديدی دارد و به الهامات معنوی سخت معتقد است . او خود می‏گويد : " اين انديشه به آن معنی نيست كه " تجربه باطنی " كه از لحاظ كيفيت تفاوتی با " تجربه پيغمبرانه " ندارد ، اكنون ديگر از آنكه‏ واقعيتی حياتی باشد منقطع شده است قرآن " انفس " ( خود ) و " آفاق‏ " ( جهان ) را منابع علم و معرفت می‏داند خدا نشانه های خود را ، هم در تجربه درونی آشكار می‏سازد و هم در تجربه بيرونی ، و وظيفه آدمی آن است‏ كه معرفت بخشی همه سيماهای تجربه را در معرض قضاوت قرار دهد انديشه‏ خاتميت را نبايد به اين معنی گرفت كه سرنوشت نهايی زندگی ، جانشين شدن‏ كامل عقل به جای عاطفه است ، چنين چيزی نه ممكن است نه مطلوب ارزش‏ عقلانی اين انديشه در آن است كه در برابر تجربه باطنی ، وضع مستقل‏ نقادانه ای

پاورقی : . 1 دو منبع ديگر عبارت اند از طبيعت و تاريخ .