فلسفه تاريخ2 - صفحه : 78

كرده ، دارد پرستش می‏كند « (اتعبدون ما تنحتون) » (1) . همان را كه‏ خودش فرض كرده و ساخته [ پرستش می‏كند . ] " آنچه خود داشت ز بيگانه‏ تمنا می‏كرد " . آنچه در خودش بوده از بيگانه خودش جستجو می‏كند و آن را پرستش می‏كند . تا بعد برسيم به دوره خداناگرايی نوين يعنی خداناگرايی ماركس كه‏ تفاوتش با اين خداناگرايی چيست .

بطلان نظريه فويرباخ

يكی از دلايل بسيار روشن بر پوچی نظريه فويرباخ اين است كه اگر ريشه‏ گرايش به دين و خداپرستی اين باشد كه او می‏گويد يعنی اگر اين تحليل‏ روانشناسانه تحليل درستی باشد بايد هميشه منحطترين و فاسدترين افراد باشند كه گرايش به خداپرستی پيدا می‏كنند و افرادی كه به آن صفا و پاكی‏ خودشان باقی مانده‏اند [ گرايش به دين پيدا نكنند . ] ما می‏بينيم افراد بالفطره مختلفند . بعضی افراد به همان صفا و پاكی اولی خودشان باقی‏ مانده‏اند و آلوده نيستند . [ طبق نظريه او بايد ] آدمهای شريف و پاك و ناآلوده هرگز گرايش به خدا پرستی پيدا نكنند ، چون علت روانی در آنها وجود ندارد و اين " برون‏فكنی " (به قول اينها) ريشه ندارد، در صورتی كه‏ قضيه درست برعكس است. قرآن درست برعكس می‏گويد : ²" هدی للمتقين " (2). عده‏ای سوال می‏كنند كه اين آيه يعنی چه؟ (گويی قرآن دارد به اين حرف‏ [ يعنی نظريه فويرباخ ] جواب می‏دهد. ) چرا قرآن می‏گويد « " هدی للمتقين‏ " »و حال آنكه قرآن هدی للعالمين است ؟ خود قرآن می‏گويد « " هدی‏ للعالمين " : ان هو الا ذكر للعالمين (3) »يا « ( ذكری للعالمين غ(4) " پس چرا در عين حال « " هدی للمتقين " »؟ بله ، يك وقت سخن اين است‏ كه قرآن برای چه كسانی آمده است ، آيا از اول ، قرآن آمده است برای يك‏ عده معين نه برای عده ديگری ؟ اين يك مساله است ، كه قرآن می‏گويد نه ، « " ذكر للعالمين " »، يك وقت صحبت اين است: آنهايی كه اين هدايت‏ در آنها عينيت پيدا كرده چه كسانی هستند ، آيا هدی للفاسقين يا هدی‏ للمتقين آنهايی كه تقوا و پاكی دارند ؟

پاورقی : . 1 صافات / . 95 . 2 بقره / . 2 . 3 يوسف / 104 و چند آيه ديگر . . 4 انعام / . 90