توحيد - صفحه : 232

كسانی كه از راه نظم استدلال می‏كردند ، می‏گفتند ما ساختمان يك گياه يا يك حيوان را كه مطالعه می‏كنيم ، آن قدر نظم در آنجا مشاهده می‏كنيم كه به‏ طور واضح دخالت يك قوه مدبر ( قوه‏ای كه كار را براساس توجه به هدف و از روی درك و حكمت انجام می‏دهد ) محرز است . اگر اصولی كه لامارك و داروين گفته‏اندكافی باشد برای پيدايش اين نظم ، در اين صورت اين دليل‏ از ادله ما برای اثبات خدا از ميان می‏رود . فرض كنيد كه مثلا ما می‏گفتيم‏ وجود دندان با اين تركيب و نظم كه يك هماهنگی خاصی با زندگی و احتياجات موجود زنده دارد ، دلالت می‏كند بر اين كه در به وجود آمدن‏ دندان يك تدبير در كار بوده و عقل و شعور در پيدايش آن دخالت داشته‏ است . اگر كسی گفت نه ، می‏شود با اصول طبيعی لايشعر اين را توجيه كرد بدون اينكه به قوه مدبری احتياج باشد ، ديگر اين دليل از كار می‏افتد و مخدوش می‏شود . چون خود نظريه تبدل انواع هم به تدريج متكامل شده است ، ما بايد به ترتيب اين نظريه‏ها را ذكر كنيم ولی از نظر هدف خودمان آن را تعقيب نماييم .

نظريه لامارك درباره پيدايش انواع

در عصر جديد كسی كه برای اولين‏بار معروف شده كه اين نظريه را اظهار كرد ( 1 ) و به نام او بيشتر معروف شد ، يك مرد فرانسوی زيست‏شناس به‏ نام لامارك بود . لامارك معتقد شد كه اين انواعی كه ما امروز می‏بينيم ، از يكديگر اشتقاق پيدا كرده‏اند و اين تغييراتی كه در انواع وجود دارد ، حتی اعضا و جوارح مختلفی كه در هر موجود زنده به وجود آمده است تابع يك‏ اصول طبيعی است . اولين چيزی كه او متوجه شد موضوع تأثير محيط در موجود زنده بود ، متوجه شد كه محيط طبيعی ، وضع آب و هوا و گرما و سرما و زياد و كم بودن آذوقه و مثلا دشمن زياد داشتن و دشمن نداشتن ( خصوصياتی كه محيط طبيعی و جغرافيايی به وجود می‏آورد ) [ و به طور كلی ] محيطهای مختلف بر روی حيوان اثر می‏گذارد ، به اين معنا كه محيط خاص عكس‏العمل خاص در حيوان به وجود می‏آورد . حيوان مجبور است در هر محيطی برای ادامه زندگی‏ خودش نوعی كار را صورت بدهد و اجبارا آن نوع كار را صورت می‏دهد . در اثر اينكه اجبارا نوعی

پاورقی : . 1 نه اينكه برای اولين بار حتی در اروپا اظهار كرده است ، غير از او هم بوده‏اند .