فلسفه اخلاق - صفحه : 307

( البته اينها مال افلاطون نيست ، دنبال حرفش دارم می‏گويم او فقط به‏ همان مسئله زيبائی تكيه كرده است ) . پس اين ما هستيم كه بايد خودمان‏ را بسازيم چگونه بسازيم ؟ چگونه از نظر روانی و روحی به زيباترين وجه‏ بسازيم ؟ ما مكلف هستيم كه خودمان ، خودمان را زيبا بسازيم ، و هر طور كه در اينجا ساختيم ، در جهان ديگر به همان گونه محشور می‏شويم در اخبار و احاديث ، در ذيل آيه كريمه : « يوم ينفخ فی الصور فتأتون افواجا »( 1 ) : مردم فوج فوج و گروه گروه محشور می‏شوند ، خوانده‏ايد كه می‏فرمايند : فقط يك گروه به صورت انسان محشور می‏شوند ، چون در آنجا مردم بر اساس نيات‏ و باطنشان [ محشور می‏گردند ] يعنی صورت و ظاهرشان تابع ملكات و باطنشان‏ است اشخاص صالح به صورت انسان محشور می‏شوند چون انسان واقعی هستند ، و انسانهای ديگر يكی به صورت ميمون ، يكی به صورت خرس ، يكی به صورت‏ سگ ، يكی به صورت مورچه ، يكی به صورت گربه محشور می‏شود ، و بعضی به‏ صورتی كه « جعل منهم القرده و الخنازير »( 2 ) به هيچ حيوانی شبيه نيست‏ برای اينكه خودش را اينگونه ساخته است پس اين مطلبی كه به مناسبت‏ حرف افلاطون گفتيم جای شك نيست كه انسان در اين جهان خودش بايد خودش‏ را بسازد و مكلف است كه خودش را بسازد در اين فلسفه جديدی كه در عصر ما هست به نام " اگزيستانسياليزم " يك اصطلاحی مطرح است كه از نظر لفظ باصطلاح ما يكی است ، از نظر معنا دوتا ، ولی

پاورقی : 1 - سوره نبأ ، آيه . 18 [ آن روزی كه در صور بدمند و گروه گروه به‏ محشر در آييد ] . 2 - سوره مائده ، آيه . 6 [ آنان را به بوزينه و خوك مسخ نمود ] .