توحيد - صفحه : 336

در ملل و نحل ، از كتابهای مسيحيها نقل كرده كه حتی خود شيطان بعد از آنكه ملعون و مطرود بارگاه الهی شد ، شش اعتراض به خداوند كرد و گفت : اولا تو چرا مرا آفريدی ، تو كه می‏دانستی من آخر كارم به اينجا می‏كشد چرا مرا آفريدی ؟ بعد از آنكه مرا آفريدی ، تو كه می‏دانستی اگر به من امر به‏ سجده كنی ، طبيعت من حاضر نيست كه اين خضوع را انجام دهد ، تو كه‏ می‏دانستی من معصيت می‏كنم ، چرا امر كردی ؟ بعد از آنكه من سجده نكردم و دشمن آدم شدم ، چرا مرا براو مسلط كردی ؟ من به تو گفتم : " « انظرنی‏ الی يوم يبعثون »" ( 1 ) به من مهلت بده ، مرا از بين نبر ، چرا مرا هلاك نكردی ؟ گفتم به من مهلت بده ، گفتی بسيار خوب ، مهلت دادم . گفتم من می‏خواهم فرزندان آدم را وسوسه كنم برای اينكه آنها را گمراه كنم‏ ، خيالات بد در دل آنها القاء كنم ، گفتی بسيار خوب برو هر كار دلت‏ می‏خواهد بكن ، وقتی گمراه كردی ، من هم گمراهان را يكسره می‏برم جهنم . و از اين جور سؤالات . در اول حرفش در اين نقلی كه شراح اناجيل كرده‏اند گفت : خدايا تو حكيم هستی ، از حكيم اين كارها نسزد . به جوابش گفتند كه اول ما تو را به همان حرف خودت می‏گيريم ، گفتی ما حكيم هستيم . بله‏ ، ما كه حكيم هستيم ، هيچ كاری را بدون حكمت انجام نمی‏دهيم . بنابراين‏ فضولی موقوف ، برو دنبال كارت ! ببينيد ، راجع به شيطان بحثهايی هست . اولا قرآن كريم اين‏طور می‏فهماند كه شيطان قبل از خلقت انسان در صف ملائكه بود ، بعد از خلقت انسان از صف ملائكه خارج و رجيم شد . در موضوع وسوسه‏های شيطانی هم قرآن كريم بيان‏ كرده است كه اين موجود انسان را وسوسه می‏كند ، از زبان خود او نقل كرده‏ است : " « بما اغويتنی لازينن لهم فی الارض »" ( 2 ) من بر روی زمين‏ يك چيزهايی را در نظر اينها جلوه می‏دهم ، نشان می‏دهد كه كيفيت گمراه‏ كردن شيطان چه كيفيتی است ، يعنی از راه ادراكات و احساسات و از راه‏ دل وارد می‏شود ، راه ديگری هم نيست . باز از قرآن كريم اين مطلب استفاده می‏شود كه اين تسلط شيطان بر انسان‏ يك تسلط محدودی است ، چون خودش هم می‏گويد : " « لاغوينهم اجمعين ، الا عبادك منهم المخلصين »" ( 3 ) گمراهشان خواهم كرد مگر بندگان مخلص‏ تورا ، كه آنها را ديگر

پاورقی : . 1 اعراف / . 14 . 2 حجر / . 39 . 3 حجر / 39و . 40