فطرت - صفحه : 29

خلاصه حرف او اين می‏شود كه حنيفيت يعنی ميل و گرايش به حقيقت . پس اگر ما بخواهيم لغت حنيف را معنی كنيم معنايش چنين می‏شود : حق‏ گرا ، حقيقت گرا ، و يا خداگرا ، توحيدگرا . در فطرت انسان حنيفيت‏ هست يعنی در فطرت او حق گرايی و حقيقت گرايی هست . تا اينجا بحث‏ درباره لغت فطرت بود برای اينكه ريشه‏هايش را در آيات و احاديث به‏ دست بياوريم و اجمالا بدانيم كه فطرت در احاديث و در آيات قرآنی يك‏ ريشه‏ای دارد و يكی از اصول است . لذا لازم بود اين مقدار عرض كنم .

طبيعت ، غريزه ، فطرت

. 1 طبيعت

حال راجع به فطريات انسان صحبت می‏كنيم ( فعلا بحث دينی و مذهبی و قرآنی نمی‏كنيم ) . آيا انسان فطرياتی دارد يا ندارد و قهرا معنی فطريات‏ چيست ؟ ما سه لغت داريم كه خوب است اين سه لغت از يكديگر تميز داده شوند و فرقشان بيان شود . يكی لغت " طبيعت " است . معمولا در مورد بی جانها لغت " طبيعت " يا " طبع " به كار برده می‏شود . البته در مورد جاندارها هم به كار برده می‏شود ، می‏خواهم بگويم در مورد بی جانها اين‏ لغت اختصاصا به كار برده می‏شود . مثلا ما می‏گوييم كه طبع آب چنين است . وقتی می‏خواهيم خاصيتی از خواص اين موجود بی جان به نام آب را بيان كنيم‏ می‏گوييم طبع آب چنين است . يا می‏گوييم طبيعت اكسيژن چنين است كه قابل‏