سيري در سيره نبوي - صفحه : 14

آنچه بيش از همه در خور اهميت و قابل توجه است دعوتهايی است كه در همه ابعاد پيشروی داشته است ، هم سطح بسيار وسيعی را اشغال كرده و هم‏ قرنهای متمادی در كمال اقتدار حكومت كرده و هم تا اعماق روح بشر ريشه‏ دوانده است . اينگونه دعوتهای سه بعدی مخصوص سلسله پيامبران است . كدام مكتب فكری‏ و فلسفی را می‏توان پيدا كرد كه مانند اديان بزرگ جهان ، بر صدها ميليون‏ نفر ، در مدت سی قرن و بيست قرن و حداقل چهارده قرن حكومت كند و به سر ضمائر افراد چنگ بيندازد ؟ همين جهت سبب شده كه پيامبران ، مستقيم يا غير مستقيم ، آفريننده اصلی تاريخ باشند . تاريخ به دست بشر و بشر بيش از هر چيز ديگر به دست پيامبران ساخته و پرداخته شده است . اگر در عرصه خلاقيت و سازندگی ، زمينه را " انسان " فرض نمائيم هيچ هنرمند و صنعتگری به پای پيامبران نمی‏رسد . ناموس‏ آفرينش ، جهان را مسخر انسان ، و انسان را مسخر نيروی ايمان ، و پيامبران را سلسله جنبان اين نيرو قرار داده است . هر چيزی جز آنچه ايمان نام دارد ، از عقل و علم و هنر و صنعت و قانون‏ و غيره ، ابزاری است در دست آدمی و وسيله‏ای است برای ارضای تمايلات و تسكين غرائز و تأمين خواسته‏های پايان ناپذير او . آدمی همه اينها را در راه مقاصد و هواهای نفس خويش استخدام می‏كند و همچون ابزاری از آنها بهره می‏برد . تنها نيروی ايمان است - آن هم از نوع ايمانی كه پيامبران‏ عرضه می‏كنند - كه از يك طرف