سيري در سيره ائمه اطهار - صفحه : 92

روزی كه به خلافت رسيده است ، در مدت اين بيست سال هر چه عمل كرده‏ است بر خلاف اسلام عمل كرده است ، اين حاكم ، جائر و جابر است ، جور و عدوانش را همه مردم ديدند و می‏بينيد ، احكام اسلام را تغيير داده است ، بيت المال مسلمين راحيف و ميل می‏كند ، خونهای محترم را ريخته است ، چنين كرده ، چنان كرده ، حالا هم بزرگترين گناه را مرتكب شده است و آن‏ اين كه بعد از خودش پسر شرابخوار قمار باز سگباز خودش را [ به عنوان‏ ولايتعهد ] تعيين كرده وبه زور سرجای خودش نشانده است ، بر ما لازم است‏ كه به اينها اعتراض كنيم ، چون پيغمبر فرمود : « من رأی سلطانا جائرا مستحلا لحرام الله ، ناكثا عهده ، مخالفا لسنة رسول الله ، يعمل فی عباد الله بالاثم و العدوان ، فلم يغير عليه بفعل و لا قول ، كان حقا علی الله‏ ان يدخله مدخله ، الا و ان هولاء قد لزموا طاعة الشيطان » . . . ( 1 ) اگر كسی حاكم ستمگری را به اين وضع و آن وضع و با اين نشانيها ببيند و اعتراض نكند به عملش يا گفته‏اش ، آنچنان مرتكب گناه شده است كه‏ سزاوار است خدا او را به همان عذابی معذب كند كه آن حكمران جائر را معذب می‏كند . اما در زمان معاويه در اينكه مطلب بالقوه همينطور بود بحثی نيست . برای خود امام حسن كه مسأله محل ترديد نبود كه معاويه چه‏ ماهيتی دارد ، ولی معاويه در زمان علی عليه السلام معترض بوده است كه من‏ فقط می‏خواهم خونخواهی عثمان را بكنم ، و حال می‏گويد من حاضرم به كتاب‏ خدا و به سنت پيغمبر و به سيره خلفای راشدين صد در صد عمل بكنم ، برای‏ خودم جانشين معين نمی‏كنم ، بعد از من خلافت مال

پاورقی : . 1 تاريخ طبری ، ج 7 ص . 300