نبوت - صفحه : 215

يك عقوبت بسيار سختی گرفتار شدند ، عقوبت بسيار سختشان چيست ؟ خدا خودشان را از ياد خودشان برد يعنی بعد خودشان را فراموش كردند . باز ببينيد چقدر اين تعبير عجيب است ، چقدر عالی و چقدر ادبی است كه‏ هر چه آدم فكر می‏كند كه اصلا خود اين فكر ، قطع نظر از هر چيزی ، اين جور تعبير در محيط مكه آن روز چگونه پيدا شده اصلا آدم حيرت می‏كند ! خدا را فراموش نكنيد كه بعد خودتان را فراموش خواهيد كرد ، يعنی چه خودتان را فراموش خواهيد كرد ؟ مگر می‏شود انسان خودش را فراموش كند ؟ بله می‏شود انسان خودش را فراموش كند . همين مطلب كه باز يك منطق ديگری است ، در قرآن تعبير دارد . چون برخی مطلب قرآن موعظه‏هايی روانی است ، مسائل‏ روانی‏ای كه مربوط به هدايتها بوده بيان شده است . يكی از حرفهای قرآن‏ هميشه اين است كه بشر خودش را فراموش می‏كند ، و حال آنكه انسان می‏گويد محال است بشر خودش را فراموش كند . نه ، فراموش می‏كند . انسان خود واقعی‏اش را فراموش می‏كند . گاهی انسان به يك چيزهايی در اين دنيا دل‏ می‏بندد و برای آنها كار و فعاليت می‏كند كه جز خود فراموشی اسم ديگری روی‏ آنها نمی‏شود گذاشت ، يعنی فكر نمی‏كند من كی هستم ، آن من واقعی چيست ، آن من واقعی چه احتياجی دارد ؟ برای اين من اگر بايد كار كرد چه بايد كرد . طوری كار می‏كند كه كأنه چنين منی وجود ندارد كه بايد برای سعادت او كوچكترين قدمی برداشت . ابوذر غفاری معروف بود كه لقمان اصحاب پيغمبر است و بعلاوه پيغمبر اكرم نصايح و مواعظ خيلی خاصی به ابوذر كرده كه در كتابها هست . كتاب‏ عين الحيات مرحوم مجلسی شرح نصايحی است كه پيغمبر اكرم به ابوذر كرده . شخصی بعدها نامه‏ای نوشت به ابوذر و از اين مرد بزرگ خواست كه او را نصيحتی كند . ابوذر در جواب چيزی نوشت كه او نفهميد . دو مرتبه توضيح‏ خواست . آنچه كه ابوذر نوشت اين بود كه آن چيزی را كه از همه بيشتر دوست داری به آن بدی نكن . وقتی نامه به دست طرف رسيد اصلا نفهميد ، گفت انسان كسی را اگر دوست دارد به او بدی نمی‏كند ، وقتی بچه‏اش را دوست دارد به او بدی نمی‏كند ، برادرش را دوست دارد به او بدی نمی‏كند ، ولی از طرفی هم می‏دانست كه ابوذر مردی نيست كه بخواهد بيهوده حرف زده‏ باشد ، لابد يك مقصودی دارد . دو مرتبه از او توضيح خواست ، گفت‏ مقصودت چيست . جواب داد كه مقصودم خودت هستی چون اعز انفس برای‏ انسان خود انسان