آشنايي با علوم اسلامي 3 - صفحه : 37

می‏توان مبنای استنباط قرار داد يا نه ؟ اصوليون معتقدند كه اگر راوی يا راويان عادل باشند و لااقل اگر اطمينانی‏ به راستگوئی آنان باشد می‏توان روايات آنها را مورد استناد قرار داد . يكی از ادله اصوليون بر اين مدعا آيه " نبأ " است كه می‏فرمايد : « ان جائكم فاسق بنبأ فتبينوا »( 1 ) . اگر فاسقی خبری به شما داد درباره خبر او تحقيق كنيد و تحقيق نكرده به‏ آن ترتيب اثر ندهيد . مفهوم آيه اين است كه اگر فرد عادل و مورد اعتمادی خبری به شما داد ترتيب اثر بدهيد . پس مفهوم اين آيه دليل بر حجيت خبر واحد است .

تعادل و تراجيح

اما مسئله تعارض اخبار و روايات . بسيار اتفاق می‏افتد كه در مورد يك‏ چيز ، اخبار و روايات با يكديگر تعارض دارند و بر ضد يكديگرند . مثلا آيا در ركعت سوم و چهارم نماز يوميه لازم است تسبيحات اربعه سه بار گفته شود يا يك نوبت كافی است ؟ از برخی روايات استفاده می‏شود كه لازم‏ است سه مرتبه خوانده شود و از يك روايت استفاده می‏شود كه يك مرتبه‏ كافی است . يا درباره اينكه فروختن كود آدمی جايز است يا نه ، روايات‏ مختلف است . در اينگونه روايات چه بايد كرد ؟ آيا بايد گفت : اذا تعارضا

پاورقی : . 1 سوره حجرات ، آيه . 6