نهضتهاي اسلامي در صد ساله اخير - صفحه : 33

نظامات با موازين و معيارهای اسلامی ، سيد چگونه می‏انديشيده است ؟ همچنانكه علی رغم مبارزه پيگيرش با حكومتهای مستبده زمان خود ، فلسفه‏ سياسی اسلامی را كه خود می‏پسنديده دقيقا عرضه نداشته است كه به چه شكل و چه الگوئی هست شايد بدانجهت كه مبارزات پيگيرش با استبداد و استعمار امان نمی‏داده كه به اين مسائل بپردازد . و شايد بدانجهت كه مبارزه با استبداد و استعمار را نخستين گام در راه انقلاب و رستاخيز اسلامی می‏دانسته‏ و معتقد بوده ملت مسلمان هر گاه اين گام اول را درست بردارد ، در گام‏ دوم ، خود خواهد دانست كه چه بكند ، و ممكن است اينها را از نوعی نقص‏ و كمبود در كار سيد تلقی كرد .

امتيازات سيد

سيد جمال از يك سلسله مزايای طبيعی و اكتسابی برخوردار بوده كه در مجموع نظيری برايش نمی‏توان يافت . از نظر طبيعی اولا از هوش و استعداد خارق‏العاده‏ای برخوردار بوده كه به‏ ندرت در ميان افراد بشر نظيری برايش می‏توان يافت . اين چيزی است كه‏ همه كسانی كه او را از نزديك ديده‏اند بدان معترفند . ثانيا نفوذ كلام و قدرت القاء و تلقين فوق‏العاده‏ای داشته است . گوئی از نوعی هيپنوتيزم و سحر كلام برخوردار بوده است . در خطابه هايش كه در مصر ايراد كرده گاه‏ ولوله ايجاد می‏كرده مردم را بر حال و وضع خود سخت می‏گريانده و به هيجان‏ می‏آورده است . از نظر اكتسابی اولين امتيازش اين است كه فرهنگش فرهنگ اسلامی است‏ . تحصيلات اوليه سيد در قزوين و تهران و