علل گرايش به ماديگري - صفحه : 131

از سالهای محدودی ( 1 ) ، می‏رسيم به مرحله‏ای كه در صورت صحت قانون دوم‏ ترموديناميك پيش از آن جهانی وجود نداشته است و اين عبارت از همان‏ حالت اوليه است كه توزيع انرژی نابرابرترين وضع ممكن را دارا بوده است‏ " . ( 2 ) آنگاه به نقل سخن ادينگتون و ترديد و تحير او در اينكه در نهايت امر چه نظريه‏ا ی را بايد انتخاب كرد ، می‏پردازد . ادينگتون می‏گويد : " مشكل وجود يك گذشته نامتناهی ، مشكل هولناكی است . اين قابل فهم‏ نيست كه ما وارثان زمان مقدماتی نامحدودی باشيم و اين مسأله نيز كه‏ لحظه‏ای وجود داشته كه پيش از آن ، لحظه ديگری نبوده است ، خود كمتر از آن نامفهوم نيست " ( 3 ) . خود راسل در نهايت امر اينچنين اظهار می‏كند : " . . . يا بايد قانون دوم ترموديناميك ، در هر زمان و مكان صدق نكند و يا اينكه ما بايد در محدود انگاشتن جهان هستی از لحاظ مكانی اشتباه‏ كرده باشيم . اما تا روزی كه اين گونه استدلالات رواج دارند ، من ترجيح‏ می‏دهم به طور موقت بپذيريم كه جهان در زمانی متناهی ولی نامعلوم آغاز يافته است . آيا از اينجا می‏توانيم استنباط كنيم كه جهان به دست‏ آفريننده‏ای خلق شده است ؟ در صورت توسل به قوانين ناشی از روش استنباط موجه علمی ، پاسخ مطمئنا منفی است . دليلی وجود ندارد كه جهان دفعتا ايجاد نشده باشد ، جز اينكه اين امر به نظر عجيب

پاورقی : . 1 در اينجا راسل به طنز در پرانتز می‏گويد به هر حال از 4004 سال‏ بيشتر است . . 2 همان كتاب ، ص . 94 . 3 همان كتاب ، ص . 94