گفتارهاي معنوي - صفحه : 144

توبه او قبول نيست ، و همچنين سر اينكه در عالم آخرت توبه‏ای نيست ، همينها بود كه برای شما عرض كردم . ازاينها چه نتيجه‏ای بايد بگيريم ؟ سخن علی را : « اليوم عمل » از فرصت بايد استفاده كنيم ، از آن كسانی‏ نباشيم كه توبه راتأخير می‏اندازند به حساب اينكه وقت باقی است . خدا می‏گويد : « يعدهم و يمنيهم و ما يعدهم الشيطان الا غرورا » ( 1 ) اين‏ وعده‏ها كه : دير نميشود ، هنوز از عمر ماخيلی باقی است ، هنوز يك گل از صد گل ما باز نشده است ، وعده‏های شيطانی است ، فريبهای نفس اماره است‏ ، انسان نبايد توبه را تأخير بيندازد . مقدمه من تمام شد ، حالا وارد سخن‏ علی ( ع ) بشويم : وقتی كه آن شخص در حضور مبارك علی ( ع ) استغفار كرد و علی ( ع ) احساس كرد كه او معنی و حقيقت و اوج استغفار را نمی‏داند ، با تعرض به‏ او فرمود : « ثكلتك امك ا تدری ما الاستغفار ؟ الاستغفار درجة العليين » ( 2 ) ای‏ خدا مرگت بدهد ! ، ای مادرت به عزای توبنشيند وبگريد ! تو لفظ استغفار را می‏گوئی ؟ اصلا می‏دانی كه حقيقت استغفار چيست ؟ استغفار درجه عليين‏ است . عليين يعنی مردمی كه در آن درجات بالا ازمقامات قرب قرار گرفته‏اند . بعد فرمود : استغفار و توبه يك كلمه است بر اساس شش پايه‏ . اين شش پايه راكه علی ( ع ) بيان كرده است ، علما اينطور درك‏ كرده‏اند كه دو تا ازاينها ركن و اساس توبه ، دو تای ديگر شرط قبول توبه‏ ( يعنی دو تا ماهيت توبه را تشكيل ميدهند و دو تای ديگر

پاورقی : 1 - سوره نساء ، آيه . 120 2 - نهج البلاغه فيض الاسلام حكمت 409 ، ص . 1281