انسان و ايمان - صفحه : 12

به هر حال گرايشهای والا و معنوی و فوق حيوانی انسان آنگاه كه پايه و زيربنای اعتقادی و فكری پيدا كند نام " ايمان " به خود می‏گيرد . پس نتيجه می‏گيريم كه تفاوت عمده و اساسی انسان با جانداران ديگر كه‏ ملاك " انسانيت " او است و انسانيت وابسته به آن است ، علم و ايمان‏ است . درباره امتياز انسان از جانداران ديگر سخن فراوان گفته شده است برخی‏ منكر امتياز اساسی ميان اين نوع و ساير انواع هستند ، تفاوت آگاهی و شناخت انسان با حيوان را از قبيل تفاوت كمی و حداكثر تفاوت كيفی‏ می‏دانند ، نه تفاوت ماهوی همه آن شگفتيها و اهميتها و عظمتها كه نظر فلاسفه بزرگ شرق و غرب را سخت درباره مساله شناخت در انسان جلب كرده‏ است ، چندان مورد توجه اين گروه واقع نشده است . اين گروه انسان را از نظر خواسته‏ها و مطلوبها نيز يك حيوان تمام عيار می‏دانند بدون كوچكترين تفاوتی از اين نظر ( 1 ) برخی ديگر تفاوت او را در جان داشتن می‏دانند ، يعنی معتقدند جاندار و ذی حيات منحصر به انسان‏ است ، حيوانات ديگر نه احساس دارند و نه ميل و نه درد و نه لذت ، ماشينهايی بی‏جان‏اند شبيه جاندار تنها موجود جاندار انسان است ، پس‏ تعريف حقيقی او آن است كه موجودی است جاندار ( 2 ) ديگر انديشمندان كه‏ انسان را تنها جاندار جهان نمی‏دانند و به امتيازات اساسی ميان او و ساير جانداران قائلند .

پاورقی : . 1 هابز از فلاسفه معروف انگلستان چنين نظری درباره انسان دارد . . 2 نظريه معروف دكارت .