حماسه حسيني3 - صفحه : 169

ملك بنی‏العباس دوام پيدا می‏كرد ) . . .

پاداش سيدالشهدا در دنيا و فلسفه تعظيم عاشورا

ص 224 : " و تسديد العطف الانسانی منا فرض من اقدس الفروض علی‏ الناظرين فی سير الغابرين ( 1 ) ( فلسفه عزاداری سيد الشهدا و پاداشی كه‏ بايد تاريخ بدهد ) لان العطف الانسانی هو كل ما يملك التاريخ من جزاء و هو الثروش الوحيدش التی يحتفظ بها الخلود ( 2 ) ( فلسفه تذكر سيدالشهدا از يك جنبه مربوط به ما است كه از يك سرچشمه فيض استفاده می‏كنيم ، از طرف ديگر تقديری از شهدا و شهادت است ، و از طرف ديگر يك فريضه‏ تاريخی و يك وظيفه اجتماعی در برابر اجتماع است . . . ) . منفعت فردی عامل تنازع و تضارب و قبض و استخدام اجتماع است ، و حس‏ منفعت عمومی و به عبارت ديگر اصول عالی اخلاقی انسان عامل حفظ و تعاون و افاضه و اعانه است . پس اصحاب خير عموم ، خدام واقعی اصول و نواميس‏ اجتماعند و از همين جهت است كه اجتماع از آنها تقدير می‏كند .

پاورقی : 1 - [ و اقامه و تحريك عواطف انسانی از سوی ما يكی از مقدس‏ترين و اجباتی است كه بر ناظران در سيره گذشتگان واجب گشته است ] . 2 - [ زيرا عواطف انسانی تمام پاداشی است كه تاريخ می‏تواند به كسی‏ بدهد ، و آن تنها ثروتی است كه جاودانگی با آن محفوظ می‏ماند ] .