نظام حقوق زن در اسلام - صفحه : 398

قبلا از ويل دورانت نقل كرديم كه " در اجتماعات ابتدائی بواسطه اشتغال‏ مردان بجنگ و شكار ، زندگی مرد در معرض خطر بود و بهمين جهت مردان‏ بيشتر از زنان تلف ميشدند . فزونی عده زنان بر مردان سبب ميشد كه يا تعدد زوجات رواج پيدا كند و يا عده‏ای از زنان بحال عزوبت بسر برند " .

بررسی علل و عوامل

عللی را كه از لحاظ تاريخی می‏توان مبداء و منشاء چند زنی فرض كرد همينهاست كه گفته شد . اما چنانكه ملاحظه شد بعضی از اين علل در واقع‏ علت نبوده و بيجهت در رديف علل تعدد زوجات ذكر شده است ، مانند آب‏ و هوا . از اين يك كه بگذريم به سه نوع علت برميخوريم . نوع اول آن كه‏ در رو آوردن مرد بتعدد زوجات تأثير داشته ، بدون آنكه مجوزی برای مرد شمرده شود ، فقط جنبه زور و ظلم و استبداد داشته است . علت اقتصادی كه‏ قبلا ذكر شد از اين قبيل است . بديهی است كه فروختن فرزند يكی از وحشيانه‏ترين و ظالمانه‏ترين كارهای‏ بشری است و تعدد زوجاتی كه بخاطر اين هدف وحشيانه و ظالمانه باشد مانند خود آن عمل نامشروع است . نوع دوم آن علل از جنبه حقوقی قابل مطالعه است و ميتواند " مجوزی " برای مرد يا برای اجتماع شمرده شود ، از قبيل نازا بودن زن يا يائسه شدن‏ او و احتياج مرد بفرزند يا نيازمندی قبيله يا كشور به كثرت نفوس . بطور كلی علل طبيعی كه زن و مرد را از لحاظ ارضاء جنسی و يا از لحاظ توليد فرزند در وضع نامساوی قرار می‏دهد می‏تواند از جنبه حقوقی " مجوز " تعدد زوجات