نظام حقوق زن در اسلام - صفحه : 370

نيست ، و چنانكه ديديم در اجتماعات ابتدائی جريان چند همسری بيشتر مطابق آن بوده است . عللی كه سبب پيدايش عادت تعدد زوجات در اجتماعات ابتدائی گشته ، فراوان است . بواسطه اشتغال مردان بجنگ و شكار ، زندگی مرد بيشتر در معرض خطر بود و بهمين جهت مردان بيشتر از زنان تلف ميشدند و فزونی عده زنان بر مردان سبب ميشد كه يا تعدد زوجات‏ رواج پيدا كند و يا عده‏ای از زنان در بی شوهری بسر برند ، ولی در ميان آن‏ ملل كه مرگ و مير فراوان بود هيچ شايستگی نداشت كه عده‏ای زن مجرد بمانند و توليد مثل نكنند . . . بی شك تعدد زوجات در اجتماعات ابتدائی‏ امر متناسبی بوده ، زيرا عده زنان برمردان فزونی داشته است ، از لحاظ بهبود نسل هم بايد گفت كه سازمان تعدد زوجات بر تك همسری فعلی ترجيح‏ داشته است ، چه همانگونه كه ميدانيم تواناترين ، و محتاط ترين مردان عصر جديد غالبا طوری است كه دير موفق به اختيار همسر ميشوند و بهمين جهت كم‏ فرزند می‏آورند ، در صورتی كه در آن ايام گذشته تواناترين مردان ظاهرا به‏ بهترين زنان دست می‏يافته و فرزندان بيشتر توليد می‏كرده‏اند ، به همين‏ جهت است كه تعدد زوجات مدت مديدی در ميان ملتهای ابتدائی بلكه ملتهای‏ متمدن توانسته است دوام كند ، و فقط در همين اواخر و در زمان ما است كه‏ رفته رفته دارد از كشورهای خاوری رخت بر می‏بندد . در زوال اين عادت ، عواملی چند دخالت كرده است : زندگانی كشاورزی كه حالت ثباتی دارد ، سختی و ناراحتی زندگی مردان را تقليل داد و مخاطرات كمتر شد ، و بهمين‏ جهت عدد مرد و زن تقريبا مساوی يكديگر شد ، و در اين هنگام چند زنی ، حتی در اجتماعات ابتدائی از امتيازات اقليت