نظري به نظام اقتصادي اسلام - صفحه : 71

كار در افزايش بها دخالت دارد ، ولی همه اين بيانات می‏رساند كه كار يكی از عوامل ارزش است ، وجود ساير عوامل را نفی نمی‏كند . كار نيز مانند ساير عوامل ، در شرايط مساوی ، موجب افزايش بها است . و رابعا گاهی علت افزايش بهای يك كالا ، مثل اتومبيل ، ابتكار عاليتری است كه‏ در آن به كار رفته . از دو مهندس مدلساز ممكن است يكی بيشتر فكر كند و نيروی مغزی مصرف كند ، ولی ديگری به واسطه هوش سرشار ، ابتكار عاليتری‏ به خرج می‏دهد . خامسا كارهای هنری عموما به ابتكار و ذوق شخصی و حسن‏ سليقه وابسته است نه به مصرف انرژی بيشتر . اثر يك نفر مبتكر ، خواه‏ اثر تأليفی يا نقاشی يا مجسمه سازی يا بنايی ، ارزش زيادتر پيدا می‏كند نه به واسطه كار زيادتر ( 1 ) . در ص 21 تحت عنوان " كار ، اساس ارزش است " می‏گويد : " آنچه را كه قبلا گفته‏ايم خلاصه می‏كنيم : . 1 كليه محصولاتی كه به واسطه كار اجتماعی در رژيم مبادله‏ای ايجاد می‏شوند ، نام كالا به آنها اطلاق می‏گردد . ( اولا كلمه كالا اختصاص ندارد به‏ رژيم مبادله‏ای ، ثانيا گفتيم كه بعضی كالاها در طبيعت بدون دخالت انسان‏ صورت كالايی دارند ) . برای اين كه كالا بتواند در بازار قابليت مبادله‏ را پيدا كند ، بايد قادر به مرتفع ساختن پاره‏ای احتياجات باشد يا به‏ اصطلاح علم اقتصاد بايد دارای ارزش استعمال باشد . . 2 هر كالا - در رژيم مبادله‏ای - در بازار با يك مقدار معين

پاورقی : . 1 رجوع شود به پاورقی شماره 3 ص 74 و پاورقی ص . 76