سيري در سيره نبوي - صفحه : 19

جهانی كه تكامل اجتماع بشری را بر مبنای روحانی توجيه كند " . آنگاه اضافه می‏كند و می‏گويد : " شك نيست كه اروپای جديد دستگاههای انديشه‏ای و مثالی تأسيس كرده‏ است ، ولی تجربه نشان می‏دهد كه حقيقتی كه از راه عقل محض به دست می‏آيد نمی‏تواند آن حرارت اعتقاد زنده‏ای را داشته باشد كه تنها به الهام شخصی‏ حاصل می‏شود . به همين دليل است كه عقل محض چندان تأثيری در نوع بشر نكرده ، در صورتی كه دين پيوسته مايه ارتقای افراد و تغيير شكل جوامع‏ بشری بوده است . مثاليگری اروپا هرگز به صورت عامل زنده‏ای در حيات آن‏ در نيامده و نتيجه آن " من " سرگردانی است كه در ميان دموكراسيهای‏ ناسازگار با يكديگر به جستجوی خود می‏پردازد كه كار منحصر آنها بهره‏كشی از درويشان به سود توانگران است . سخن مرا باور كنيد كه اروپای امروز بزرگترين مانع در راه پيشرفت اخلاق بشريت است " ( 1 ) . اگر نهرو نخست وزير فقيد هند پس از يك عمر لادينی ، در شامگاه عمر خويش به جستجوی خدا بر می‏آيد و معتقد می‏شود كه : " در برابر خلا معنوی‏ تمدن جديدی كه رواج می‏پذيرد بيش از ديروز بايد پاسخهای معنوی و روحانی‏ بيابيم " برای اين است كه به ريشه اصلی مشكلات امروز بشر پی برده و دانسته كه بشر امروز بيش از هر وقت ديگر نيازمند به آزادی روحانی و معنوی است و [ رفع ] اين نيازمندی بدون اينكه در طرز تفكر و جهان بينی‏ او تغيير اساسی داده

پاورقی : . 1 احيای فكر دينی در اسلام ، صفحه 203 ، . 204