جاذبه و دافعه علي - صفحه : 46

اكسير محبت

شعرای فارسی زبان عشق را " اكسير " ناميده‏اند . كيمياگران معتقد بودند كه در عالم ، ماده‏ای وجود دارد به نام " اكسير " ( 1 ) يا " كيميا " كه می‏تواند ماده‏ای را به ماده ديگری تبديل كند . قرنها به دنبال آن می‏گشتند . شعرا اين اصطلاح را استخدام كردند و گفتند آن‏ اكسير واقعی كه نيروی تبديل دارد عشق و محبت است زيرا عشق است كه‏ می‏تواند قلب ماهيت كند . عشق مطلقا

پاورقی : 1 - در برهان قاطع درباره اكسير می‏گويد : " جوهری است گدازنده و آميزنده و كامل كننده يعنی مس را طلا می‏كند ، و ادويه مفيده فايده‏مند و نظر مرشد كامل را نيز مجازا اكسير می‏گويند " . اتفاقا در عشق هم هر سه‏ خصوصيت هست ، هم گدازنده است و هم آميزنده و هم كامل كننده ، لكن وجه‏ شبه معروف و مشهور همين سوم است يعنی تغيير تكميلی . و لذا شعراء گاهی‏ عشق را طبيب و دوا و افلاطون و جالينوس خوانده‏اند . مولوی در ديباچه‏ مثنوی می‏گويد :

شادباش ای عشق خوش سودای ما
ای طبيب جمله علتهای ما
ای دوای نخوت و ناموس ما
ای تو افلاطون و جالينوس ما