فلسفه اخلاق - صفحه : 291

« الجهر بالسوء من القول الا من ظلم »" (1) . در عين اينكه ما بايد يك‏ چنين نظر وسيعی داشته باشيم ، از حق خودمان هم بايد دفاع بكنيم حالا يكوقت در جامعه ای مثل جامعه مسيحی يا جامعه مسلمان كه از اين افكار مسيحی پيروی می‏كند و از حقوق خودشان دفاع نمی‏كنند می‏آيند اخلاقی را تأسيس‏ می‏كنند بر اساس دفاع از خود ، و فقط همين يك جنبه را در نظر می‏گيرند ابتدا خوب طرفدار پيدا می‏كند ، و شخص تا مادامی كه در دنيا ظلم و مظلوم‏ باشد طرفدار چنين مكتبی است ، اما وقتی كه خودش می‏خواهد دنيا را اداره‏ كند ديگر ضدش و به قول آنها آنتی تزی در مقابل نيست و در نتيجه ، اين‏ هم ديگر كميتش لنگ است باور نكنيد كه بشود در دنيا برای مفاهيم اخلاقی‏ ، برای همين حرفهايی كه امروز می‏زنند ، برای عدالت ، حق ، صلح ، انسانيت ، راستی و درستی ، مبنا و منطق و پشتوانه و اعتباری جز خداشناسی‏ پيدا كرد . يك دليل بر اينكه خداشناسی و ايمان و معنويت از دنيا نخواهد رفت‏ همين است كه بشر احتياج به اخلاق دارد در دوره علم كه ديگر با تقليد و تلقين نمی‏شود فضائل اخلاقی درست كرد ، بايد با منطق و ريشه دار درست كرد دنيا و جامعه بشريت يا بايد باشد و يا بايد نباشد اگر نيست و نابود می‏شود كه هيچ ، ولی اگر جامعه بشريت باقی بماند اخلاق می‏خواهد و اخلاق همه‏ جانبه می‏خواهد نه اخلاق كمونيستی ، اخلاقی كه بتواند همه جوانب را رعايت‏ بكند ، اخلاقی كه مبنا و پايه و اساس داشته باشد و اين جز با دين و معنويت امكان ندارد .

پاورقی : 1 ) سوره نساء ، آيه . 148 [ ترجمه : خدا دوست نمی‏دارد كه كسی با گفتار زشت به عيب مردم صدا بلند كند مگر اينكه ظلمی به او رسيده باشد ] .