اصول فلسفه و روش رئاليسم1 - صفحه : 167

می‏دانست ولی اين دو نفر راه افراط پيمودند ، خواص اوليه را نيز مانند خواص ثانويه بی‏حقيقت پنداشتند . اين دو نفر با آنكه مبدأ علم را حس‏ شمردند هيچ‏گونه ا رزش و اعتباری برای ادراكات حسی قائل نشده و حتی وجود خارجی محسوس را نيز انكار كردند .

نظريه كانت

كانت فيلسوف شهير آلمانی ( 1724 - 1804م ) نظريات قابل توجهی درباب‏ ارزش معلومات و ساير مسائل مربوط به علم دارد . كانت از فلاسفه درجه‏ اول اروپا به شمار می‏رود و اروپاييان اعتقاد عظيمی به فلسفه وی دارند . يكی از دانشمندان اروپا درباره فلسفه وی می‏گويد : " گويا كوهی است كه از فلسفه ريخته شده است " . فلسفه كانت را از آن جهت كه به حد اعلی به نقادی و صرافی عقل و فهم‏ انسان پرداخته و حدود عقل و حس را تعيين نموده و امور شناختی را از امور غير قابل شناخت جدا ساخته فلسفه انتقادی ( كريتی سيسم ) می‏خوانند . مرحوم فروغی می‏گويد : " نقادی علم و فلسفه را فرنسيس بيكن ( 1 ) ( نيمه دوم قرن شانزدهم و نيمه اول قرن هفدهم ) آغاز كرد و لاك دنبال آن را گرفت و بركلی به شيوه‏ ديگری در آن وارد شد و هيوم اين مشرب را به درستی روشن و آشكار ساخته‏ است و اينها همه انگليسی بوده‏اند ، سرانجام كانت آلمانی به راهنمايی‏ هيوم در اين خط افتاد و با اصلاح خطاها و تكميل نقصهای او ورق دانش را يكباره برگردانيد " . ما از فلسفه كانت آن اندازه كه مربوط به ارزش معلومات است در اينجا نقل می‏كنيم . قسمت عمده تحقيقات وی مربوط به دو مسأله ديگر ( راه حصول علم ، حدود علم )

پاورقی : . 1 . Francis Bacon