آشنايي با قرآن 4 - صفحه : 103

همه عالم به نور اوست پيدا
كجا او گردد از عالم هويدا

روايتی است در توحيد صدوق كه شخصی غير مسلمان آمد خدمت اميرالمؤمنين‏ علی ( ع ) و عرض كرد : يا علی ! خدا كجاست ؟ علی ( ع ) فرمود : هيزم‏ بياوريد . هيزم آوردند ( گويا شب هم بوده است ) . فرمود آتش بزنيد . تا آتش زدند همه جا روشن شد . فرمود : اين نور كجاست ؟ در كجای‏ اينجاست ؟ گفت : همه جا . فرمود : اين نور ، مخلوقی از مخلوقهای خداست‏ ، تو نمی‏توانی بگويی كجاست ، می‏گويی تا هر جا كه روشن كرده همه جا هست‏ ، خدا هم همه جا هست و تا هر جا كه روشن كرده ، [ هست ] و هر جا كه‏ هست او روشن كرده و جا هم جايی است كه او روشن كرده و ماوراء ندارد ، « و بنور وجهك الذی اضاء له كل شی‏ء » . پس يك بحث اين است كه آيا ما می‏توانيم به خداوند متعال كلمه " نور " را اطلاق كنيم يا نه ؟ بله ، می‏توانيم ، به دليل اينكه هم ائمه دين‏ اطلاق كرده‏اند ، هم ظاهر آيه قرآن در اينجا همين است و هم از نظر به‏ اصطلاح دليل عقلی مانعی ندارد . ولی بايد بدانيم كه اگر می‏گوييم خدا نور است ، نه مقصود اين است كه العياذ بالله از نوع نورهای حسی است [ چرا ] كه اينها از مخلوقات خدا هستند ، بلكه فقط به معنی اين است كه ذات‏ الهی ذات پيدا و پيدا كننده است ، پيداترين پيداها و روشن‏ترين روشنها اوست و هر چيزی كه روشن است ، از پرتو او روشن است ، هر چيزی كه‏ پيداست از پرتو او پيداست . به اين معنا خدا نور است . خداست آنچه كه‏ پيداست به خود و به ذات خود ، چيزی او را پيدا نكرده است ، چيزی است‏ كه هر چيز ديگر به او پيداست و به نور او پيداست و از فروغ او