خاتميت - صفحه : 155

بدانيد كه خود بزرگان دين قرآن را از آن اول همين طور به ما معرفی‏ كرده‏اند . خطبه معروفی است از رسول اكرم صلی الله عليه و آله و سلم كه‏ من قسمتی از آن را در اينجا برای شما می‏خوانم . اين خطبه در [ ( كافی ) ] هست و خيال می‏كنم در كتب اهل تسنن هم عين آن موجود باشد . اينكه از كتب اهل تسنن تأييد می‏آورم برای اينست كه اگر حديثی را شيعه از طرق خود ، و اهل تسنن از طرق خود نقل كرده باشند ، با اينكه طرق اين دو فرقه از هم جدا است ، بهتر مورد اطمينان است كه حتما صحيح و معتبر است و از پيغمبر اكرم رسيده است . پيغمبر اكرم در ابتدای جمله هاشان فرمودند : « اذا التبست عليكم الفتن‏ فعليكم بالقرآن » هر وقت فتنه‏ها بر شما روی آورد و امر بر شما مشتبه شد به قرآن مراجعه كنيد . « و هو كتاب تفصيل و بيان و تحسين » قرآن كتابی‏ است كه تفصيل می‏دهد و بيان می‏كند ، « و هو الفصل ليس بالهزل » در قرآن‏ امر غير جدی وجود ندارد . « له ظهر و بطن » ، يعنی پشت دارد و شكم دارد ، و به تعبير روايت ديگر « له ظاهر و باطن » ظاهر دارد و باطن دارد « فظاهره حكمة و باطنه علم » ، ظاهر قرآن حكمت و دستور العملهای ظاهری‏ است اما از باطن قرآن علم می‏جوشد « ظاهره انيق و باطنه عميق » ، ظاهر قرآن زيبا و باطن آن مثل دريا عمق دارد « له نجوم و علی نجومه نجوم » يا: « له تخوم و علی تخومه تخوم » مجموعا حالا چه نجوم باشد و چه تخوم حاصل‏ معنی اينست كه قرآن درجات و مراتب دارد ، يك معنی از ظاهرش فهميده‏ می‏شود ولی يك درجه كه عميق‏تر می‏رويد به يك حقيقت تازه‏ای برخورد می‏كنيد ، باز يك طبقه عميق‏تر می‏رويد به يك حقيقت تازه‏ای بر می‏خوريد . « لا تحصی عجائبه و لا تبلی غرائبه‏» شگفتيهای آن برشمرده نمی‏شود و تازگيهای‏ آن كهنه نمی‏گردد ]. ²فيه مصابيح الهدی و منار الحكمة و دليل علی المعروف‏ لمن عرف الصفة » ، چراغهای هدايت در اين