درسهاي الهيات شفا2 - صفحه : 325

سبب خودآگاهی ديوار به خودش باشد ، در حالی كه هيچ وقت ديوار به خودش‏ آگاه نيست ، و يا تصوير من در شما مناط آگاهی من به خودم نيست . در علم‏ حصولی ، تصوير آن‏وقت مناط آگاهی است كه آن تصوير در يك من خودآگاه‏ قرار گيرد . سؤال : ببخشيد ، يعنی می‏شود گفت كه در علم حصولی هم ، بنابراين مقدمه‏ ، بين عالم و علم يك وحدت و اتحادی است ؟ استاد : در علم حصولی ؟ - : بله استاد : ما اينجا حالا اسمش را ارتباط و اتصال می‏گذاريم ، البته اتصال‏ هم در واقع نوعی اتحاد است . ولی حالا ما با وحدت كار نداريم . از اينجا اساسا می‏فهميم كه هر علم حصولی براساس علم حضوری است . اگر علم حضوری نباشد ، علم حصولی هم نيست . يعنی تصوير به نحو علم حضوری‏ پيش من حاضر است ، و چون اين تصوير به نحوی با شی‏ء خارجی تطابق دارد می‏گوئيم كه شی‏ء خارجی به نحو علم حصولی پيش من حاضر است . يعنی علم‏ همان حضور است ، و حقيقت علم ، علم حضوری است ، [ با اين التفات ] كه‏ در بعضی از مراتب علم حضوری آن چيزی كه پيش عالم حاضر است و آن چيزی‏ كه معلوم عالم است ، در عين اينكه خودش معلوم اين عالم است ، يك شی‏ء ديگر هم [ به تبع آن ] معلوم اين عالم است . زيرا اين علم عين آن شی‏ء خارجی است ، يك نوع عينيت و تطابق با آن دارد . روانشناسها در تحليل اينكه چطور می‏شود كه بچه اول بار به خود آگاه‏ می‏شود ، می‏گويند كه تصويری از فلان شی‏ء خارجی در او پيدا می‏شود ، و بعد او كم كم به وجود خودش پی می‏برد . اين حرف صحيحی نيست . [ حل اين مسأله ] جز با اين قابل تصوير نيست كه آنچه من است و خود است ، در يك موجود خود آگاه ، عين آگاهی باشد و خودش از سنخ آگاهی باشد .