آشنايي با علوم اسلامي 3 - صفحه : 47

پيشوايان ادب بر می‏خورند كه در مفهومش در می‏مانند ، بعد با پيدا كردن‏ قرائن روشنگر رفع ابهام می‏كنند . ناسخ و منسوخ گاهی دستوری در قرآن و سنت رسيده است كه " موقت " بوده است يعنی‏ پس از مدتی دستور ديگر رسيده است و به اصطلاح دستور اول را لغو كرده‏ است . مثلا در قرآن كريم ابتدا درباره زنان شوهردار اگر مرتكب فحشا شوند دستور رسيد كه در خانه آنها را حبس ابد كنند تا مرگشان فرا رسد يا خدا راهی برای آنها مقرر دارد . بعد راهی كه برای آنها مقرر شد اين بود كه‏ دستور رسيد به طور كلی اگر مردان زن دار و يا زنان شوهردار مرتكب فحشا شوند بايد " رجم " ( سنگسار ) شوند . يا مثلا در ابتدا دستور رسيده بود كه در ماه مبارك رمضان ، حتی در شب‏ نيز مردان با زنان خود نزديكی نكنند ، بعد اين دستور لغو شد و اجازه داده‏ شد . برای يك فقيه لازم است كه ناسخ و منسوخ را از يكديگر تميز دهد . درباره نسخ ، مسائل زيادی هست كه اصوليون متعرض آنها شده‏اند .