جامعه و تاريخ - صفحه : 159

چهارماهه را سالم و كامل و بی‏عيب به دنيا آورد ، نشان داد كه برخلاف‏ ادعای ماركس ، رهبری ، آموزشهای حزبی ، تشكيلات سياسی ، تئوری انقلابی ، آگاهيهای اجتماعی يعنی همان چيزهايی كه ماركس آنها را از نوع شعور می‏خواند نه از نوع وجود ، از نوع روبنا می‏خواند نه زيربنا و اصالتی برای‏ آنها قائل نيست ، می‏تواند مناسبات توليدی را واژگون سازد و كشور را صنعتی كند و به اين وسيله عملا سوسياليسم به اصطلاح علمی را ناديده بگيرد . مائو به نوعی ديگر نيز تئوری ماركسيستی تاريخ را نقض كرد . از نظر تئوری ماركسيستی ، ولااقل از نظر شخص ماركس ، طبقه كشاورز هر چند شرط اول و دوم انقلابی شدن را يعنی استثمار شدگی و عدم مالكيت را دارند ، شرط سوم را كه تمركز و همكاری و تفاهم و آگاهی به نيروی خويشتن باشد ندارند . لهذا طبقه كشاورز هيچ گاه ابتكار يك انقلاب را نمی‏تواند بر عهده بگيرد ، حداكثر اين است كه احيانا در جامعه‏ای نيمه كشاورزی و نيمه صنعتی ، طبقه‏ كشاورز دنباله‏رو طبقه انقلابی پرولتاريا بشود ، بلكه از نظر ماركس طبقه‏ كشاورز " فرومايگانی با لذات ارتجاعی‏اند " و " مطلقا از هرگونه‏ ابتكار انقلابی بی‏بهره‏اند " ( 1 ) . ماركس در نامه‏ای به انگلس درباره‏ انقلاب لهستان ، نسبت به روستاييان چنين اظهار نظر كرده است : " روستاييان اين فرومايگان ذاتا ارتجاعی را . . . نبايد به پيكار خواند " ، ( 2 ) ، اما مائو از همين طبقه با لذات ارتجاعی و از همين

پاورقی : . 1 تجديد نظر طلبی . . . ، ص 368 نقل از آثار برگزيده ، ص 234. . 2 تجديد نظرطلبی . . . ، ص . 348