مساله شناخت - صفحه : 131

بخشيدن به دايره شناخت است . كار مهمتری كه ذهن انجام می‏دهد اين است كه در اعماق شناخت حسی نفوذ می‏كند و در ماورای شناخت حسی به شناخت ديگری نائل می‏شود ، در مقام‏ تشبيه مثل اشعه ايكس . دستگاههای معمولی عكسبرداری اگر در مقابلشان‏ ديواری باشد فقط تا ديوار عكس برمی‏دارند ، ولی اشعه ايكس ماورای آن‏ حجابها را هم می‏بيند كه البته اين تشبيه از يك نظر تشبيه ضعيفی است كه‏ توضيح خواهم داد .

تشبيه ذهن به آينه

اينجا مطلبی را - اگر چه يك تشبيه ( 1 ) است - عرض می‏كنم : يكی از تشبيههای قديمی معمول اين است كه ذهن انسان را تشبيه به آينه كرده‏اند ( در مثل مناقشه نيست ، تشبيه عرض می‏كنم ) . می‏دانيد قديميها چنين‏ می‏انديشدند كه آينه خاصيتش اين است كه صورتها را در خودش منطبع می‏كند ، يعنی وقتی ما در مقابل آينه می‏ايستيم صورت ما درون آينه می‏افتد ، ولی‏ امروز ثابت شده كه صورتی داخل آينه نمی‏افتد ، خاصيت آينه فقط منعكس‏ كردن نور است ، شعاع نوری كه از بدن ما منعكس می‏شود ، به آينه می‏تابد و از آينه برمی‏گردد . بنابراين ، تصويری كه ما از خودمان در آينه می‏بينيم [ به اين صورت حاصل می‏شود كه نور ] از خودمان در آينه می‏تابد و از

پاورقی : . 1 گاهی تشبيه‏ها و تمثيلها حقايق بسيار بزرگی را بيان می‏كنند كه اگر اين تشبيه‏ها و تمثيلها نباشد نمی‏شود آن حقايق را به خوبی بيان كرد .