اصول فلسفه و روش رئاليسم1 - صفحه : 110

نمی‏تواند ضبط كند ، و از اين روی می‏پندارد كه تازه خود كهنه می‏باشد ، چنانكه اگر آب صافی در مجرايی تراز و بی‏مقاومت بگذرد و شما عكس خود را در سطح آب تماشا كنيد عكس به چشم شما ثابت خواهد نمود در حالی كه‏ حقيقتا در هر لحظه يك عكس تازه می‏بينيد و تميز نمی‏دهيد . تبدل مدركات‏ را به همين قياس بايد تصور كرد .

پاورقی : > زيرا ادراك عبارت است از فعاليت اعصاب ، و اعصاب درباره يك شی‏ نمی‏توانند فعاليت مداوم داشته باشند يعنی فعاليتهای اعصاب هر لحظه‏ متوجه شی مخصوصی است و در حالی كه چيزی مورد توجه نيست قهرا سلسله عصبی‏ درباره آن فعاليت ندارد ، پس در حال عدم توجه ، خاطره ادراكی به صورت‏ ادراك وجود ندارد و نمی‏تواند وجود داشته باشد . اين دانشمندان می‏گويند هر چيزی كه يك بار ادراك شد فقط اثری از او در يك نقطه مخصوصی از مغز ، مثلا يك يا چند سلول ، پيدا می‏شود و هر وقت آن نقطه مخصوص در اثر يك‏ عامل خاصی ( اراده و غيره ) تهييج شد اعصاب دوباره به فعاليت می‏پردازند و باعث دوباره توليد شدن ادراك اولی می‏گردند ، مثلا در مثال بالا ملاقات‏ و مذاكره با رفيق در حالی كه مورد توجه نيست به صورت خاطره ادراكی در ذهن موجود نيست بلكه فقط اثری از وی در يك نقطه معين مغز باقی می‏ماند كه هر وقت آن نقطه تحريك شود باعث دوباره توليد شدن آن خاطره ادراكی‏ می‏گردد و شخص می‏پندارد كه خود اين خاطره محفوظ و باقی بوده . عليهذا مطابق اين نظريه هر تذكر و يادآوری توليد جديدی است ، برخلاف‏ نظريه اول كه تذكر را توليد جديد نمی‏داند ، و ما برای توضيح بيشتر ، نظريه ماديين را درباره مادی بودن حافظه از قول خودشان نقل می‏كنيم . دكتر ارانی در پسيكولوژی صفحه 117 می‏گويد : " در عمل حافظه بايد توجه كرد كه چگونه يك تأثير يا احساس در روح‏ ثابت می‏شود ؟ چگونه محفوظ می‏ماند ؟ چطور دوباره توليد می‏شود ؟ چگونه روح‏ قضيه را در ازمنه گذشته مجسم می‏نمايد ؟ " و در صفحه 118 اينطور به اين پرسشها پاسخ می‏دهد ، می‏گويد : " گويا جاده‏های ارتباطی ما بين قضايا توليد می‏گردد و اين جاده‏ها در مغز باقی >