آشنايي با قرآن 6 - صفحه : 181

می‏خواهد با همين مسأله " « نسوا الله فانسيهم انفسهم »" مسير بهشت و جهنم را مشخص كند : يا انسان خود را و خدای خود را می‏شناسد و برای خود كار می‏كند كه مسيرش ( به سوی ) بهشت است ، يا خودش را فراموش می‏كند و نه برای خود ، برای غير خود ( كار می‏كند ) و خود را هميشه ضعيف و لاغر و محتاج نگه می‏دارد ، اينها اصحاب النار هستند . اينها موعظه قرآن است ، مواعظی كه واقعا لحن آيات به قدر مؤثر و كوبنده و نافذ است كه اگر كسی به اصطلاح دلی داشته باشد محال و ممتنع‏ است كه متأثر نشود . به همين مناسبت است كه بعد فورا ( جمله‏ای ) می‏فرمايد ( كه ) يعنی : چه دلهای قسی‏ای كه باز هم متأثر نمی‏شوند ! می‏فرمايد : " « لو انزلنا هذا القران علی جبل لرأيته خاشعا متصدعا من‏ خشية الله »" اگر ما اين قرآن را بر كوه نازل می‏كرديم ، اين قرآنی كه‏ بر بشر نازل شده است ( مقصود از " نزول " اين نيست كه مثلا كتابچه‏ای‏ را بياورند به دست بشر بدهند بگويند اين كتابچه را اگر روی كوه‏ می‏گذاشتيم چنين می‏شد ، نه ، قرآن كلام خداست و حضرت امير می‏فرمايد خداوند متعال در كتاب خودش تجلی كرده، فعل خداست، قرآن تجلی خداست بر بشريت) اگر خدا همين تجلی‏ای كه به وسيله قرآن بر بشر كرد بر كوه می‏كرد ( « فلما تجلی ربه للجبل جعله دكا و خر موسی صعقا غ) ( 1 ) ، چون كوه هم در عالم خودش شعوری دارد ، منتها تجلی به كوه يك شكل است ، تجلی به انسان‏ شكل ديگری است ) اگر اين تجلی‏ای كه خدا بر انسانها كرده است بر كوه‏ می‏كرد ، كوه پاره‏پاره می‏شد. بعد می‏فرمايد اينها مثل است كه برايتان بيان‏ می‏كنيم برای اينكه از اين مثالها حقيقت را دريابيد. "

پاورقی : . 1 اعراف / . 143