فلسفه اخلاق - صفحه : 153

را نمی‏پسندد ، پيامبر نمی‏پسندد ، آن دامنهايی كه ما در آن دامنها پرورش‏ يافته ايم ، دامن علی و پستان زهرا به ما اجازه نمی‏دهد [ كأنه می‏گويد ] اگر از مؤمنين جهان تا دامنه قيامت ، بپرسند ، رفراندم كنند كه شما برای‏ حسين ذلت را می‏پسنديد يا شمشير را ، تمام مؤمنين عالم خواهند گفت ما شمشير را می‏پسنديم نه ذلت را ²من ان نوثر طاعة اللئام علی مصارع الكرام‏» آنها نمی‏پسندند كه ما اطاعت لئيمان و پست فطرتان را ترجيح بدهيم بر خوابگاه مردمان بزرگوار يعنی بر مقاتل و كشتنگاهها . از سخنان امام در روز عاشورا است : « لا و الله لا اعطيهم بيدی اعطاء الذليل و لا افر فرار العبيد » ( 1 ) . همچنين از سخنان آن حضرت است : « الصدق عز و الكذب عجز » (نظير اين جمله ها در كلمات ائمه زياد داريم) راستی عزت است و دروغ از ناتوانی است نكته ها همه در اين موارد است‏ كه تدريجا شرح می‏دهم اينگونه تعبيرات خيلی معنی دارد : به اين دليل بايد دنبال راستی بود كه راستی عزت است و يك انسان دنبال عزت و شرف است‏ ، و به اين دليل از دروغ بايد پرهيز كرد كه دروغ عجز و ناتوانی است آدم‏ دروغگو به دليل احساس عجز و ناتوانی و زبونيی كه در روح خودش می‏كند دروغ می‏گويد يعنی محال است يك انسان در روح خودش احساس عزت و نيرو و شرف بكند و حاضر باشد يك كلمه دروغ به زبان خودش بياورد . از علی عليه السلام است : « الغيبة جهد العاجز » ( 2 ) غيبت حداكثر

پاورقی : 1 ) انساب الاشراف ، . 188 / 3 [ ترجمه : نه ، به خدا قسم مانند يك‏ انسان ذليل با آنها بيعت نمی‏كنم و نيز مانند يك برده فرار نمی‏كنم ] . 2 ) نهج البلاغه فيض ، حكمت 453 ص . 1297