درسهاي الهيات شفا1 - صفحه : 394

اگر ما وحدتهای متشاكل داشته باشيم و تركيب واحد باشد ، يك نوع‏ تركيب داشته باشيم ، [ آن دو طبيعت يكی هستند ] ، و ديگر تغيير نمی‏كند و اجزاء عوض نمی‏شود [ ، مگر اينكه چيزی عارض شود و فساد ايجاد كند ] . حال اگر كسی بگويد كه اين مطالب همه بر اساس اين است كه شما بگوئيد وحدتی كه در ثنائيه هست عين وحدتی است كه در واحد هست و ثنائيه‏ای كه‏ در ثنائيه اولی هست عين ثنائيه‏ای است كه در ثلاثيه هست ، در حالی كه‏ آنها غير از اين را می‏گويند [ و بين اين وحدات و همچنين بين آن دو ثنائيه تفاوت قائلند ] ، شيخ می‏گويد كه آنها بگويند ولی اين حرف معنی‏ ندارد . " علی أن قوما منهم يقولون ان الثنائيه يلحقها من حيث هی ثنائيه وحده‏ غير وحده الثلاثيه ، فكذلك تكون وحده الثنائيه غير وحده الثلاثيه " . در رابطه عدد و وحدت ، ما دو نوع وحدت داريم : يكی اينكه هر عددی كه‏ از وحدت تأليف شده ، وحدات مقوم آن عدد هستند . يعنی اگر ما عدد دو تائی را بسنجيم ، حقيقت چيزی نيست الا وحده و وحده ، ماهيت دو تائی‏ يعنی وحده و وحده . پس اين وحدتها مقوم حقيقت اين دو تا است . در عين‏ حال يك وحدتی هم عارض بر همين وحدتها می‏شود ، در واقع وحدتی عارض‏ وحدت شده است . چون اين دو وحدت وقتی تشكيل ثنائيه دادند ماهيت خاصی‏ اعتبار شده كه باز وحدت عارضش می‏شود . چرا ؟ برای اينكه وقتی عدد دو تائی را تشكيل داديم ، عددی كه حقيقتش وحدت و وحدت است ، باز خود دو تائی متصف می‏شود به وحدت و ثنائيه و ثلاثيه ، يعنی يك دوتائی ، دو دوتائی ، سه دوتائی . وقتی می‏گوئيم يك دو تائی ، يعنی دو تائی متصف به‏ وحدت ، و وقتی می‏گوئيم دو دوتائی ، يعنی دو تائی متصف به دو تائی ، يك‏ دو تائی عارض است و يك دو تائی معروض . اين خود يك نكته دقيقی است‏ كه در باب ماهيت هم مكرر مطرح شده است . ما در باب ماهيت قبلا خوانديم كه هر ماهيتی در ذات خودش ليست الا هی . يعنی در مرتبه ذاتش‏ هيچ چيزی را ندارد . ليست الماهيه من حيث هی الا هی ، لا موجود ولا معدوم‏ ، لا واحد ولا كثير . اگر ما نظر به ماهيت عشره كه خود