تعليم و تربيت در اسلام - صفحه : 372

می‏فرستد . يعنی تمام اعمال انسان در منطق قرآن " پيش فرست " است . در اين زمينه يك آيه و دو آيه هم نيست : « و ما تقدموا لانفسكم من خير تجدوه عندالله »( 1 ) سعدی هم اين شعر را از همين جا گرفته :

برگ عيشی به گور خويش فرست
كس نيارد زپس ، تو پيش فرست

تعبير " پيش فرستادن " از خود قرآن است . تمام اعمال انسان پيش‏ فرستاده‏هاست . يعنی جايی كه انسان در آينده خواهد رفت ، قبل از اينكه‏ خودش برود يك كالاهايی به آنجا می‏فرستد و بعد خودش ملحق می‏شود . ای‏ انسانها در اين پيش فرستاده‏های خودتان كمال دقت و مراقبت را داشته‏ باشيد و نظر كنيد . ( وقتی شما می‏خواهيد چيزی را به جايی بفرستيد اول‏ وارسی می‏كنيد ، دقت می‏كنيد و بعد می‏فرستيد ) . بار ديگر كلمه « و اتقوا الله »تكرار می‏شود ، و آنگاه می‏فرمايد : « ان‏ الله خبير بما تعملون »اول می‏گويد شما خودتان دقت كنيد [ بعد می‏گويد : خدا به آنچه عمل می‏كنيد آگاه است ] . كأنه می‏خواهد بگويد اگر شما دقت‏ نكنيد ، يك چشم بسيار دقيقی به هر حال هست ، او كه می‏بيند . يك وقت‏ انسان يك چيزی را قبل از خودش می‏فرستد ، بعد می‏گويد : خوب حالا هر چه‏ شد ، شد ، كی می‏آيد نگاه كند ؟ ! می‏گويد : نه ، مسأله اين نيست ، خدا به‏ تمام آنچه شما عمل می‏كنيد آگاه و خبير است . مرحوم آقای بروجردی رضوان الله عليه چند روز قبل از

پاورقی : . 1 سوره بقره ، آيه . 110 [ و آنچه از عمل صالح برای خودتان پيش‏ می‏فرستيد ، نزد خدا می‏يابيد ] .