بيست گفتار - صفحه : 147

متكفل روزی خداست ( 1 ) ، او هم روزی آفرين است و هم روزی رسان ، هيچ‏ جنبده‏ای نيست مگر آنكه خداوند رزق و روزی او را به عهده گرفته است ، و از طرفی رزق و روزی كه خداوند آن را به عهده گرفته و ضمانت كرده عبارت‏ است از سهم و نصيبی كه به مخلوقی بايد برسد تا بتواند به بقای خود و وجود خود ادامه دهد ، حقوق مردم هم اعم از هر نوع حقوقی بالاخره مربوط است به همين سهمها و نصيبهايی كه بايد ببرند ، پس لزومی ندارد كه ما درباره مسائلی كه مربوط به ارزاق و سهميه‏ها و نصيبهای مردم است و مربوط به خداست فكر كنيم و تكليف معين كنيم ، بلكه حق نداريم در اين باره فكر كنيم ، اين يك نوع دخالت كردن در كار خداوند و منافی با اصل توحيد است‏ ، كار خدا را بايد به خدا واگذار كرد ، كار ما توكل و اعتماد به رزاقيت‏ خداوند ، و كار خدا روزی آفرينی و روزی رسانی است . در جواب اين شبهه عرض می‏كنيم كه ما اگر خدا را بشناسيم آن طور كه‏ شايسته قدوسيت و كبريايی اوست و به اسماء حسنی و صفات عليای او آن‏ اندازه كه در توانائی ماست پی ببريم و او را طوری وصف نكنيم كه مخلوقی‏ و عاجزی مثل خودمان را وصف می‏كنيم ، آن وقت می‏فهميم كه رزاقيت او و تكفل او روزی بندگان را ، منافات ندارد با اينكه ما مكلف باشيم درباره‏ حقوق و تكاليف خودمان و درباره عدالت و اينكه مقتضای عدالت چيست فكر كنيم ، منافات ندارد كه در اين باره وظايفی داشته باشيم ، بر ما واجب‏ باشد كه برای احقاق حقوق كوشش كنيم و اولين درجه كوشش همين

پاورقی : . 1 " هو الرزاق ذو القوه المتين »" ( ذاريات ، 58 ) . ( " و ما من دابة فی اعرض‏إلا علی الله رزقها »" ( هود ، 6 ) .