نقدي بر مارکسيسم - صفحه : 152

هر عملی اين نقش را قائل نبودند بلكه برای عمل تغيير دهنده اين نقش را قائل بودند ، عمل تغيير دهنده يعنی آن عملی كه نقش آنتی تز را داشته‏ باشد . بنابراين هر انسانی فعليت كنونی‏اش مصنوع كار گذشته است . آن‏ وقت اين انسان كه در طول تاريخ ساخته شده است ، به اين شكل بود كه اگر حساب تز و آنتی تز در كار نبود . اگر انسان به حالت موجودی بود كه‏ می‏خواهد ، تغيير بدهد تغيير بدهد طبيعت را ، يا بغيير بدهد جامعه خودش‏ را ( يعنی آنتی تز باشد در مقابل طبيعت يا آنتی تز باشد در مقابل طبقه‏ای‏ ) آن وقت ، اين ، كه نوع عملش ، عمل تغيير دهنده است ، اين عمل سبب‏ ساختن و تكامل اين انسان می‏شود كه اين مرحله سنتز است ، باز اين سنتز برای خودش آنتی تزی بوجود می‏آورد و هم چنين . . . ( 1 ) . اكنون كه تا حدی با مباحث فلسفه ماركسيسم آشنا شديم آن مسائلی را كه‏ نياز به توضيح بيشتر دارند مطرح نموده و مورد نقد و ارزيابی قرار می‏دهيم‏ . اين مسائل عبارتند از : 1 - فلسفه " بودن " و فلسفه " شدن " . 2 - جاودانگی حقيقت 3 - جاودانگی اصول اخلاقی 4 - آيا فلسفه " بودن " خردگرا است و فلسفه " شدن " طبيعت گرا ؟ 5 - [ پوچی گرائی ماترياليسم ] و مسأله تكامل 6 - اصول چهارگانه ديالكتيك كه در ضمن آن بحث حركت و مسأله محرك‏ اول نيز توضيح داده می‏شود . 7 - مسأله " از خود بيگانگی انسان " كه از نظر معارف اسلامی در اين‏ زمينه حرف‏های بسياری هست . 8 - مسأله پراكسيس و فلسفه عمل .

پاورقی : > سؤال كننده : توانا بود هر كه دانا بود مطلب اول است [ يعنی ملكه‏ نوشتن خط ] نه يقين به اينكه " می‏تواند " ( مثل پرواز به هوا ) . جواب : اين دو در حقيقت يكی است ، هر دو رسوخ علم است . 1 - چند جمله اخير تا حدی مبهم است و نياز به دقت و تعمق دارد . ظاهرا مراد اين است كه بنابر فلسفه ماركسيسم فقط عمل تغيير دهنده يعنی‏ عملی كه آنتی تز باشد سازنده است . پس اگر تز و آنتی تز در كار نبود انسان هم در طول تاريخ تكامل پيدا نمی كرد . اما اگر انسان به منزله‏ موجودی كه می‏خواهد طبيعت يا جامعه خود را تغيير دهد عمل كند اين عمل‏ سبب ساختن و تكامل انسان می‏شود .