فلسفه تاريخ1 - صفحه : 46

مطرح نيست كه آيا فرهنگ هميشه ملی است يا فرهنگ بين المللی هم هست ، يا لااقل همه فرهنگهای ملی ، يك اصول مشترك بين المللی دارند اين خودش‏ يك مطلبی است در همه فرهنگهای ملی ، ملتها نمی‏توانند خود را از يك‏ سلسله اصول مشترك بين المللی خالی كنند مثلا توجه به بسياری از مسائل‏ معنوی از قبيل آزادی و عدالت و صلح و بشر دوستی كه كم و بيش در همه‏ فرهنگهای دنيا هست ، وجوه مشترك فرهنگهاست . اين چيزی كه در مورد رابطه مكانيكی فرموديد ، البته از نظر توجيهش‏ نتيجه همان چيزی است كه فرموديد ، ولی اينطور كه من شنيده ام خود ماركسيستها معتقدند كه دو نوع رابطه در جهان می‏تواند وجود داشته باشد ، يكی رابطه مكانيكی و ديگر رابطه ارگانيك ( به اصطلاح رابطه عضوی ) و خودشان معتقدند به رابطه ارگانيك ، يعنی می‏گويند انسانها در اجتماع با همديگر رابطه ارگانيك دارند ، يعنی اصلا فرد منهای اجتماع هيچ ارزشی‏ ندارد ، مثل اينكه اگر معده را از انسان جدا كنيم ديگر اصلا معده نيست و چيزی است كه هيچ ارزشی ندارد البته نتيجه اش همان چيزی است كه فرموديد ، يعنی ابتكار را از فرد سلب می‏كند . بله ، اين را من توجه دارم ، هر وقت به حرف آنها برسيم [ بحث می‏كنيم‏ ] ولی لازمه رابطه مكانيكی اين نيست كه جزء ، استقلال داشته باشد اگر شما يك ابزار مربوط به اتومبيل را از اتومبيل بگيريد هيچ به درد نمی‏خورد . يعنی آنها اين را می‏گويند كه اگر يك پيچ را از يك ماشين جدا كنيم باز هم پيچ است . اگر پيچی را از يك ماشين جدا كنيم ديگر به درد غير آن ماشين نمی‏خورد ، يعنی به درد غير جای خودش نمی‏خورد فقط مربوط به همان جاست اين لازمه‏ جزئيت و عضويت است نه لازمه به اصطلاح ارگانيك بودن به معنای حياتی‏ بودن آنها چون برای حيات اصالت قائل نيستند ،