جهاد - صفحه : 49

احساساتی و محبتی هم همين جور است . آزادی را ميشود بزور داد ولی ايمان و آزادگی و آزاديخواهی را ، نه بنابر اين ، اين تفاوت ميان توحيد - و لو توحيد را از حقوق انسانها بدانيم - با غير توحيد ، مثلا آزادی ، وجود دارد . آزادی را بزور ميشود داد بمردم زيرا جلوی متجاوز را بزور ميتوان گرفت ، طبعا اينها آزادند ، پس ملتی را ميشود بازور آزاد كرد چون بازور جلوی متجاوز گرفته ميشود ، ولی آزادگی و روح آزاديخواهی را نميشود به زور تحميل كرد . نميتوانيم با زور معتقد بكنيم بچيزی و ايمان به چيزی را در دل او بازور بوجود آورد بياوريم . اين است معنی « لا اكراه فی الدين قد تبين الرشد من الغی » . در دين اكراه و اجبار نيست . اينكه قرآن ميگويد در دين اجبار نيست‏ نميخواهد بگوئيد دينرا ميشود با اجبار تحميل كرد ولی با اينكه ميشود با اجبار تحميل كرد شما تحميل نكنيد بگذاريد مردم بدون اجبار ديندار باشند ، بلكه از اين باب است كه دين را با اجبار نميشود تحميل كرد . آنكه با اجبار تحميل بشود دين نيست . قرآن در جواب آن عده اعراب بدوی كه تازه اسلام اختيار كرده بودند بدون‏ اينكه ماهيت اسلام را درك كنند و بدون اينكه اسلام در دلشان نفوذی پيدا كرده باشد و آمده بودند دعوی ايمان ميكردند ميگويد : « قالت الاعراب‏ آمنا قل لم تؤمنوا و لكن قولوا اسلمنا و لما يدخل الايمان فی قلوبكم » ( حجرات - 14 ) . اعراب در اصطلاح قرآن يعنی باديه نشينها ، باديه نشينان‏ آمده‏اند اظهار ميدارند كه ما ايمان آورده‏ايم ، بانها بگو كه شما ايمان‏ نياورده‏ايد ، شما بگوئيد " اسلمنا " اسلام آورده‏ايم يعنی بگوئيد اقرار لفظی به اسلام