خدمات متقابل اسلام و ايران - صفحه : 548

بستايند . ابوريحان از كسانی است كه عمر نسبة طويل ( قريب هشتاد سال ) يافته و تمام وقتش وقف علم بوده است ، جز به علم به كار ديگر ( وزارت و غيره‏ ) نپرداخته است . او در سال فقط دو روز تعطيل داشته است . ابوريحان و ابن سينا در حدود سال 400 در خوارزم با يكديگر ملاقات‏ داشته‏اند ، ابوريحان چند سالی از بوعلی بزرگسالتر بوده و در حدود هيجده‏ سئوال در مسائل فلسفی و غيره كه برخی از آنها اعتراض به ارسطو است از بوعلی كرده است ، بوعلی به آنها پاسخ گفته و تدريجا كار اندكی به خشونت‏ كشيده است ( 1 ) ولی اهل تحقيق مدعی هستند كه اين سئوالات بعد از رفتن‏ بوعلی از خوارزم بوده است . ابوريحان در كتاب الاثارالباقية آنجا كه‏ اشاره به برخی سؤالات خود از بوعلی می‏كند ، از او به عنوان ( الفتی‏ الفاضل ) ( جوان فاضل ) ياد می‏نمايد . ابوريحان به مبانی اسلامی سخت معتقد و پابند بوده است ، در نوشته‏های‏ خود عموما مانند يك مؤمن واقعی از دين مقدس اسلام ياد می‏كند و به تناسب‏ آيات كريمه قرآن را می‏آورد . او مخصوصا احساسات ضد شعوبيگری داشت و در برخی نوشته‏های خود سخت از شعوبيگری اظهار تنفر می‏نمايد ( 2 ) . ابوريحان‏ به احتمال زياد شيعه بوده است . 3 - ابوعلی حسين بن عبدلله ابن سينا ، اعجوبه دهر و نادره روزگار . شناختنش

پاورقی : ( 1 ) اين بنده قسمتهای فلسفی اين پرسشها را به علاوه برخی پرسشهای ديگر كه احتمالا آنها هم از ابوريحان است مورد بررسی قرار داده و در نشريه‏ای‏ به نام بررسيهائی درباره ابوريحان بيرونی از طرف دانشكده الهيات و معارف اسلامی چاپ شده است . ( 2 ) برای بدست آوردن اطلاعی ولو اجمالی از كارهای ابوريحان رجوع شود به كتاب بررسيهائی درباره ابوريحان بيرونی ، نشريه دانشكده الهيات‏ خصوصا مقاله آقای مجتبی مينوی و به كتاب نظر متفكران اسلامی درباره‏ طبيعت تأليف دكتر سيد حسين نصر .