فلسفه اخلاق - صفحه : 211

خودش را مجازات می‏كند چه شيرين و عالی فرمود علی عليه السلام . يك كسی‏ آمد خدمتش گفت : استغفر الله ربی و اتوب اليه خيال كرد " توبه " يعنی كلمه استغفار را بر زبان آوردن علی ( ع ) به او توپيد ، فرمود : « ثكلتك امك » برو گمشو ، مادرت به عزايت بنشيند ، برو بمير « ا تدری‏ ما الاستغفار ؟ ان الاستغفار درجة العليين » ( 1 ) اصلا می‏فهمی استغفار يعنی‏ چه ؟ بعد حضرت استغفار را تشريح می‏كند : پشيمانی كامل از گذشته تيره و سياه ، تصميم قوی بر برنگشتن به گناهان سابق ، اداء حقوق الهی كه فوت‏ شده است ، اداء حقوق الناس كه فوت شده است بعد دو جمله می‏گويد كه‏ درست معنای انقلاب و شورش عليه خود و مجازات كردن خود را دارد می‏گويد : ديگر اينكه اين گوشتهای مباركی ! كه در اين بدنت روييده از گناه ، بايد اينها را ذوب كنی اين گوشتها كه از حرام روييده است ، اين گوشتها كه در مجالس لهو ولعب روييده است ، اين گوشتها كه توأم با هرزگی‏ روييده است ، بايد همه اينها را بروی آب كنی ، از نو گوشت جديد برويد ديگر اينكه بايد به اين بدنت سختی طاعت را بچشانی همچنانكه لذت معصيت‏ را چشانده ای اين می‏شود " توبه " و تائبهای دنيا اين جور بوده اند ، و هميشه بوده اند اين جور افراد . مرحوم حاج ميرزا جواد آقا ملكی تبريزی از بزرگان اهل معرفت زمان ما كه‏ پنجاه و دو سال پيش از دنيا رفته است و قبر او در قم است و من هر وقت‏ به قم مشرف می‏شوم آرزو دارم قبر اين مرد بزرگ را زيارت كنم ، در يكی‏ از نوشته هاشان درباره استاد بزرگوارشان مرحوم آخوند ملاحسينقلی

پاورقی : 1 ) نهج البلاغه فيض ، حكمت 409 ، ص . 1285