جامعه و تاريخ - صفحه : 201

²و نجعلهم الوارثين 0 و نمكن لهم فی الارض و نری فرعون و هامان و جنودهما منهم ما كانوا يحذرون »( 1 ) . اين سه آيه به يكديگر مرتبط اند و مجموعا يك مطلب را بيان می‏كنند . معنی مرتبط سه آيه اينست : فرعون در زمين برتری جويی كرد و مردم زمين را فرقه فرقه كرد ، گروهی از آنان را ذليل و ضعيف می‏ساخت ، پسران آنها را سر می‏بريد و ( تنها ) دخترانشان را باقی می‏گذاشت . او از مفسدان بود . و حال آنكه ما اراده‏ می‏كرديم كه بر همان استضعاف شدگان از ناحيه فرعون منت نهيم و آنان را پيشوايان و وارثان قرار دهيم و آنان را در زمين مستقر سازيم و به دست‏ آنان به فرعون و ( وزيرش ) هامان آن را نشان دهيم كه از آن حذر می‏كردند. می‏بينيم كه جمله " « و نمكن لهم فی الارض » " و جمله " « و نری‏ فرعون و هامان ». . . " از آيه سوم ، عطف است به جمله " « أن نمن " از آيه دوم و متمم مفاد آن است و بنابراين اين دو آيه را نمی‏توان از يكديگر مجزا ساخت . از طرف ديگر می‏بينيم محتوای جمله دوم از آيه سوم‏ يعنی جمله " « و نری فرعون وهامان ». . . " مربوط است به محتوای آيه‏ اول ، و سرنوشت فرعون را كه در آيه اول جباريتهايش مطرح شده است مطرح‏ كرده است ، پس آيه سوم را از آيه اول نمی‏توان ج دا كرد و چون آيه سوم‏ عطف به آيه دوم و متمم آن است ، آيه دوم را نيز از آيه اول نمی‏توان جدا كرد . اگر آيه سوم نبود يا در آيه سوم سرنوشت فرعون و هامان مطرح نشده بود ، ممكن بود آيه دوم را از آيه اول جدا كنيم و مستقل بگيريم

پاورقی : . 1 قصص / 4 - . 6