خدمات متقابل اسلام و ايران - صفحه : 428

بودند و از ساير مردم چين جداگانه زندگی می‏كردند تا بتوانند در مراسم‏ عروسی و اعمال روزانه خود احكام مقدس اسلام را رعايت كنند . حتی آنها محاكم شرعی مخصوصی داشتند كه در مسائل مربوط به ازدواج و طلاق و ارث و غيره مطابق فقه اسلامی رفتار می‏كردند . اين استقلال جامعه مسلمين در آن عصر دليل ديگری بر نفوذ و قدرت اسلامی در چين آن روزی می‏باشد ( 1 ) . ايضا می‏نويسد : تجار ايرانی و عرب ، ابريشم و كالاهای صنعتی و ظروف چينی و ساير امتعه‏ تجارتی از چين به شرق ميانه و اروپا می‏بردند . و در بازگشت از نباتات‏ طبی و ادويه و مرواريد و ساير فرآورده‏های آن نواحی به چين می‏آوردند . اين‏ تجار در حقيقت واسطه‏ای بودند كه بوسيله تجارت پرسود خود ساير مسلمين را برای تجارت و تبليغ دين به طرف چين جلب می‏كردند و وقتی دسته‏های تازه‏ای‏ از مسلمين به چين وارد می‏شدند باعث افزايش جوامع مسلمان در شمال غربی و جنوب شرقی كشور می‏شدند ( 2 ) و نيز می‏گويد : در قسمتهای شمال ، اغلب انحصار حمل و نقل به وسيله كاروانهای الاغ و اسب و شتر در اختيار آنان بود و در امتداد رودخانه " يانگ تسه " و " هوايهو " و برنجزارهای اطراف نهرهای منشعب از رودخانه نيز داد و ستد غله و حمل و نقل به وسيله مسلمانان انجام می‏گرفت و همين امروز استعمال‏ اصطلاحات و ارقام فارسی در داد و ستد غلات دليل بارزی بر تفوق گذشته‏ مسلمين در اين نواحی است ( 3 ) . و باز می‏گويد :

پاورقی : ( 1 - 2 - 3 ) همان مدرك ، صفحه 422 - 423 - 424 - . 432