تعليم و تربيت در اسلام - صفحه : 339

می‏كند . اين خيلی فرق می‏كند كه يك كسی اصلا رابطه‏اش را با خدا قطع می‏كند ، مستقيم می‏رود دنبال پول ، و يك كس ديگر راهش را اينطور انتخاب‏ می‏كند ، می‏گويد خدای ما يك دستورهايی دارد ، من مطابق دستور او عمل‏ می‏كنم و از او می‏خواهم كه به من پول بدهد . باز اين خودش يك درجه‏ پرستش خدا است ، رفتن پيش خدا است ، و لو رفتن پيش خدا برای پول‏ است ، ولی با نرفتن پيش خدا تفاوت می‏كند . رفتن پيش خدا برای خدا البته ارزش بسيار عالی دارد . رفتن پيش خدا برای يك چيزی ، و چيزی از او خواستن ، باز هم رفتن پيش او است ، باز هم تا حدی قلب انسان روشن‏ می‏شود ، انسان صفايی پيدا می‏كند ، از غير خدا غفلت می‏كند و متوجه او می‏شود ، اين قطعا خودش يك درجه‏ای از پرستش است و لو درجه ضعيفی باشد. بنابراين ، اين عبادتها را هم صد درصد نمی‏شود نفی كرد ، و بلكه چون همه‏ مردم در درجه بالا نيستند ، اكثر مردم را اگر ما بخواهيم تربيت بكنيم به‏ طوری كه نظام زندگی دنياشان درست شود و به خدا هم نزديك شده باشند ، از همين راه بايد وارد شويم ، و يا لااقل افراد را در ابتدا از اين راه بايد وارد كرد ، و بعد بالاتر برد . و علت اينكه در قرآن به امور مادی زياد عنايت شده است همين است . البته در قرآن " « رضوان من الله اكبر »" ( 1 ) هم هست . وقتی كه ذكر می‏كند : « جنات تجری من تحتها الانهار بهشتها و باغهايی كه در پائين آن باغها نهرها جاری است ، بعد می‏گويد : « رضوان من الله اكبر »و كمی خشنودی خدا ، از همه اينها بالاتر و بزرگتر است . يعنی آن كسی كه

پاورقی : . 1 سوره توبه ، آيه . 72