آشنايي با قرآن 5 - صفحه : 196

ما تو را فرستاده‏ايم گواه بر مردم و گواه بر امت . " شاهد " و " شهيد " معنی حضور را می‏دهد . در زبان عربی به " گواه " از آن جهت " شاهد " می‏گويند كه كسی حق دارد در مورد واقعه‏ای گواهی بدهد كه در آن واقعه‏ حاضر باشد ، يعنی انسان در مورد واقعه‏ای كه در آن حضور دارد و احساس‏ می‏كند و بالعيان آن را می‏بيند حق دارد شهادت بدهد . اين مسأله‏ای است در باب " قضاء " ( قضاوت ) ، می‏گويند شهادت به علم جايز نيست ، شهادت‏ به عين و به حس جايز است ، يعنی اگر شما چيزی را يقين داريد و شك‏ نداريد ولی نديده‏ايد ، مثلا يقين داريد العياذ بالله زيد همسايه شما شراب‏ می‏خورد ، از صد احتمال يك احتمال هم نمی‏دهيد كه شراب نخورد ، يعنی هيچ‏ احتمال اينكه بتوانيد توجيه هم بكنيد نمی‏دهيد ، يقين داريد شراب می‏خورد ، اما به چشم خودتان نديده‏ايد ، يقين داريد كه فلان مرد و زن زنا كرده‏اند ولی به چشم خود نديده‏ايد ، حق نداريد كه اين را شهادت بدهيد بگوييد فلانی‏ زنا كرده يا فلانی شراب خورده است ، و اگر شهادت بدهيد و قاضی از شما بپرسد كه اين را كه تو شهادت می‏دهی ديده‏ای يا نديده‏ای ، و شما بگوييد من‏ نديده‏ام ولی يقين دارم ، اگر شما عادلترين عادلهای عالم هم باشيد ، اعدل‏ عدول هم باشيد ، سلمان فارسی هم باشيد قاضی حق ندارد بر اين گونه شهادت‏ ترتيب اثر بدهد . حديثی هست ، حضرت صادق عليه‏السلام فرمودند ( با دستشان اشاره كردند ) : « " علی مثل ضوء الشمس " » مثل اينكه نور خورشيد را می‏بينی ، فقط اگر اين طور باشد شهادت بده ، غير از اين نه . به همين جهت برای آنچه كه ما در فارسی می‏گوييم " گواه " در زبان عربی‏ كلمه " شاهد " به كار می‏برند ، يعنی حاضر ، يعنی آن كسی كه حاضر واقعه‏ بوده نه آن كسی كه عالم به واقعه است ، چون غايب از واقعه هم گاهی عالم‏ به واقعه می‏شود ، ولی كافی نيست . علم به واقعه ولی عن غياب كافی‏