نظام حقوق زن در اسلام - صفحه : 377

ميشود تكرار كنيم و بگوئيم : " خيلی واضح است كه علت تعدد زوجات‏ چيست و چه بوده است ؟ علتش زورگوئی و تسلط مرد و بردگی زن است ، علتش پدرشاهی است ، مرد چون بر زن تسلط و حكمروائی داشته است ، رسوم و قوانين را بنفع خود ميچرخانده است ، و لهذا رسم چند زنی را بنفع خود و عليه زن ، قرنها معمول داشته است . و زن چون محكوم مردم بوده است‏ نتوانسته است چند شوهری را بنفع خود مجری دارد . امروز كه دوره پايان‏ زورگوئی مرد است امتياز چند زنی نيز مانند بسياری از امتيازات غلط ديگر جای خود را بحقوق متساوی و متقابل زن و مرد ميدهد " . اگر اينچنين فكر كنيم ، بسيار سطحی و ناشيانه فكر كرده‏ايم نه علت رواج‏ يافتن چند زنی ، زورگوئی مرد بوده است ، و نه علت شكست چند شوهری ضعف‏ و محكوميت زن بوده است ، و نه علت اينكه امروز تعدد زوجات عملا منسوخ‏ ميشود اينست كه دوران زورگوئی مرد بپايان رسيده است ، و نه مرد امروز بواسطه ترك تعدد زوجات واقعا امتيازی را از دست ميدهد . بلكه برعكس‏ امتيازی بنفع خود عليه زن كسب می‏كند . من منكر عامل " زور و قدرت " بعنوان يكی از عوامل گرداننده تاريخ‏ بشری نيستم ، و هم منكر اينكه مرد در طول تاريخ از قدرت خود عليه زن سوء استفاده كرده نمی‏باشم . اما معتقدم كه منحصر كردن عاملها بعامل زور و قدرت مخصوصا در توجيه و توضيح روابط خانوادگی زن و مرد ناشی از كوته‏ فكری است . اگر نظريه بالا درست باشد ، الزاما بايد قبول كنيم كه مواقع نادر و استثنائی كه چند شوهری معمول شده ، مانند دوره جاهليت عرب ، و يا زمانی‏ كه بقول منتسكيو در ميان قبيله نائير در سواحل