پيرامون انقلاب اسلامي - صفحه : 33

دو قطبی شدن جامعه و تقسيم آن بمعدودی افراد سير و كثيری افراد گرسنه‏ سيری كه از شدت پرخوری ثقل كرده و باصطلاح تخمه ( سوء هاضمه ) پيدا می‏كند و گرسنه ای كه از شدت محروميت شكمش به پشتش می‏چسبد بر طبق نظر دوم درباره انقلاب ها ، تقسيم جامعه از نظر اجتماعی و اقتصادی به دو قطب محروم و مرفه شرط ضروری پيدايش انقلاب نيست بسا ممكن است انقلابی خصلت انسانی محض داشته باشد طغيان به جهت گرسنگی ، اختصاص بانسان ندارد حيوان هم اگر خيلی گرسنه بماند بسا هست كه عليه‏ انسان يا حيوانهای ديگر و يا حتی عليه صاحبش طغيان می‏كند حال آنكه در بسياری موارد انقلابها صرفا خصلت انسانی داشته اند انقلاب هنگامی می‏تواند انسانی باشد كه ماهيتی آزاديخواهانه و ماهيتی سياسی داشته باشد نه ماهيتی‏ اقتصادی چون اين امكان هست در جامعه ای شكم ها را سير بكنند و گرسنگی‏ها را تا حدی و يا بطور كلی از بين ببرند ، ولی بمردم حق آزادی ندهند ، حق‏ دخالت در سرنوشت خود و حق اظهار نظر و اظهار عقيده را از آنها سلب‏ بكنند می‏دانيم كه هيچ كدام از اين مسائل به عوامل اقتصادی مربوط نيستند در چنين جامعه ای ، مردم برای كسب اين حقوق از دست رفته قيام ميكنند و انقلاب براه مياندازند و به اين ترتيب انقلابی نه با ماهيت اقتصادی بلكه‏ با ماهيتی دمكراتيك و ليبرالی بوجود مياورند علاوه بر دو نوع ماهيتی كه ذكر كرديم ، انقلاب ميتواند ماهيتی اعتقادی و ايدئولوژيك داشته باشد بدين معنی كه مردمی كه به يك مكتب ايمان و اعتقاد دارند و به ارزشهای معنوی آن مكتب ، شديدا وابسته هستند ، وقتيكه‏ مكتب خود را در معرض