نبوت - صفحه : 146

می‏بيند ، اعم از آن رؤياهايی كه از نظر علم امروز قابل توجيه باشد و يا رؤياهايی كه برای او قابل توجيه نباشد . از اينجا برای دانشمندان يك فكر پيدا شد كه شايد يك رابطه‏ای است ميان عدم توجه به بيرون و توجه به درون‏ و پيدايش اين امور ، زيرا مثلا ديدند در حال ترس وقتی انسان متوجه‏ درونش می‏شود يك صدايی می‏شنود ، در حال خواب كه حواسش تعطيل می‏شود حس‏ می‏كند يك دنيای ديگری به رويش باز می‏شود . از اينجا افكار رياضت و امثال آن پيدا شد كه [ بشر ] با اراده خودش و با دست و قدرت خودش نه‏ تحت تأثير يك عالم غير اختياری مثل خواب يا ترس ، خودش خودش را متوجه درون كند ببيند از دنيای درون چه كشف می‏كند ، كه از اينجا پايه‏ رياضتها برای بشر گذاشته می‏شود . بعد ايشان می‏نويسد كه اين مطلب هم جای انكار نيست كه همين طوری كه‏ اين حالات موقتا برای بشر پيدا شده ، بعدها برای افراد بشری كه رفته‏اند در اين دنياهای زهد و رياضت و به اصطلاح امروز درون گرايی و انصراف از بيرون و حتی جلوگيری كردن از اينكه نيروهای وجودشان صرف لذتهای بيرون و توجهات بيرون بشود و بالاخره يك رياضتهايی بكشند ، آن چيزهايی كه برای‏ ديگران به حال موقت پيدا می‏شود برای اينها به طور ارادی و به طور مستمر و دائم پيدا می‏شود . اينكه چنين حالاتی برای افراد بشر پيدا می‏شود و به‏طور دائم هم احيانا پيدا می‏شود قطع نظر از آنكه ريشه و حقيقتش چيست ، باز ايشان می‏گويند كه قابل انكار نيست يعنی اينها دروغ نيست ، كه بگوييم‏ افرادی كه در دنيای رياضتها و زهدها وارد می‏شوند اساسا هيچ گونه حالات‏ معنوی برای اينها پيدا نمی‏شود . مسلم پيدا می‏شود ، حالا می‏خواهد از همان‏ درون خودش سرچشمه بگيرد ، می‏خواهد از بيرون سرچشمه بگيرد ، می‏خواهد منشأش جن و شياطين باشد ، می‏خواهد الهامات ربانی باشد ، ملائكه باشد ، هر چه می‏خواهيد بگوييد ولی بشر در دنيای درون خودش در اثر اعمال زهد و رياضت و اين جور چيزها اين گونه حالات را احساس می‏كند . خود آقای طباطبايی كه مدتها در اين امور بوده و كار می‏كرده خيلی‏ جريانهای عجيبی دارد و خودش گاهی نقل می‏كند ( البته كم نقل می‏كند ) و گاهی جريانهای عجيبی نقل می‏كند كه برای خود ايشان هم عجيب است . از جمله می‏گفت : من يك وقتی در يك حالت بعد از نماز بودم ، يك وقت‏ ديدم درب منزل را می‏زنند . وقتی رفتم درب را باز كردم يك وقت ديدم‏ يك آدم می‏بينم ولی به صورت يك شبح كه مثل اينكه