جامعه و تاريخ - صفحه : 101

براساس حركت توجيه می‏نمايد و ماركسيسم از گروه فلسفه " شدن " است ) معمول بود كه ابتدا انديشه و اصول مطرح شود تا سپس نتايجی عملی از آن‏ حاصل آيد . پراكسيس ( فلسفه عملی ) عمل را به عنوان اصل انديشه قرار می‏دهد . اين فلسفه ، قدرت را جايگزين ايمان به پندار می‏سازد و همراه با هگل بيانگر اين اعتقاد می‏شود كه " هستی حقيقی انسان در وهله نخست عمل‏ اوست " و در اين عقيده به با صفاترين انديشمند آلمانی نيز می‏پيوندد كه‏ با واژگون كردن اين سخن مشهور : " در آغاز فعل بود " يعنی روح بود و كلام كه نمايانگر آن است ، چنين اعلام داشته است : در آغاز عمل بود " ( 1 ) . اين اصل يك اصل فلسفی ماترياليستی ماركسيستی است . اين اصل همان است‏ كه در ماركسيسم به " پراكسيس " معروف است و ماركس آن را از پيشكسوت مادی خود فويرباخ و از پيشوای ديگر خود هگل فرا گرفته است . نقطه مقابل اين اصل ، اصل فلسفی رئاليستی است كه به تأثير متقابل كار و انديشه و تقدم انديشه بر كار قائل است . در اين فلسفه جوهر انسان ، انديشه است ( علم حضوری جوهری نفس به ذات خود ) . انسان وسيله كار - ممارست با جهان خارج - مواد اطلاعات خود را از جهان بيرون به دست‏ می‏آورد و تا ذهن از اين مواد اولی ، غنی نشود مجال هيچ گونه فعاليت‏ شناختی پيدا نمی‏كند . پس از گردآوری اين مواد ، ذهن متقابلا بر روی‏ فرآورده‏های كار به صورتهای مختلف " تعميم " و " انتزاع " و " استدلال " عمل می‏كند و

پاورقی : . 1 همان مأخذ ، ص . 39