توحيد - صفحه : 184

بكند ، می‏گوييم اين كتاب كت شد ، و اگر كتاب شما را بفروشيم و بعد كت‏ بياوريم ، همين را می‏گوييم ، اما اين ديگر به مفهوم دقيق ، تبدل نيست . از نظر علمی بايد نشانه‏هايی باشد ، در علم " رسم " - به اصطلاح منطق - هم كافی است ، " حد " ديگر لازم نيست . ماده به انرژی تبديل می‏شود ، يعنی هميشه اين توازن در عالم هست ، يعنی در حالی كه ماده‏ای معدوم می‏شود ، حركتی هم به وجود می‏آيد . ديگر بيش از اين نيست . يا می‏گويند نه ، واقعيت اين است كه اصلا ماده حركت شد ، آيا اين طور است ؟ تا از آن‏ طرف در نقطه مقابل آن هم بگوييم حركت می‏شود ماده ؟ آيا تبدل در اينجا به مفهوم واقعی تبدل است ؟ - يك قسمت آن به مفهوم واقعی تبدل است . مثلا وقتی كه می‏گوييم ماده‏ راديواكتيو شعاع گاما بيرون می‏دهد ، حقيقت اين شعاع كه موج الكترومغناطيس است ، غير از ماده به آن معناست كه عرض كردم ، ولی حالا آيا واقعيت مغناطيس در كمون ماده وجود دارد يا نه ، اين بحث ديگری‏ است . اگر آن فرضيه‏ها را قبول كنيم ، ممكن است بگوييم تبدل فلسفی با آن‏ دقتی كه فرموديد واقعيت ندارد . با نظر ظاهری اشعه گاما از نوع الكترومغناطيس و موج است و در باطن‏ ماده ، موجی نيست ، يعنی حركت الكترون به دور پروتون است ، ولی‏ واقعيت مغناطيس و واقعيت ميدان الكتريكی در ماده هست . استاد : شما از موج مفهوم ديگری غير از حركت داريد ؟ - موج الكترومغناطيس را شما بايد اين طور تصور بفرماييد : يك ميدان‏ الكتريكی و يك ميدان مغناطيسی كه در حال تغيير هم هستند . استاد : اين فقط معرف يك خاصيت است ، باز هم تعريف نيست . شما می‏فرماييد در يك مقداری از فضا يك خاصيت جذب وجود دارد ، اما واقعا خود اين خاصيت جذب چگونه است ؟ وقتی جذب می‏كند ، چطور می‏شود كه ( جرمی ) جذب می‏شود ؟ چرا اسم آن را " موج " می‏گذاريد ؟ - چون اندازه آن متغير است ، به آن موج می‏گوييم . مثلا در صوت كه‏ می‏گوييم موج است ، براثر صوت كراتی در فضا ايجاد می‏شود ، در بعضی از كرات تحرك ذرات بيشتر و در بعضی از كرات تحرك ذرات كمتر است ، بعضی جاها متراكم و بعضی جاها منبسط است ، انبساط و تراكم در جاهای‏ مختلف متفاوت است . تراكم و انبساط های متوالی را " موج " می‏ناميم . ميدان ثابت و ميدان متغير داريم . ميدان