انسان کامل - صفحه : 159

وجود دارد ، حكمت نظری جزء آن است ، پايه آن است اما تمام ايمان ، حكمت و دريافت و علم و معرفت و شناخت نيست ، چيزی بالاتر از شناخت ، در ايمان وجود دارد . تا اينجا ما سه مسئله را در مورد مكتب عقليون بيان كرديم : يكی اينكه‏ عقل حجت است ، دريافتهای عقل قابل اعتماد است و عقل می‏تواند به معرفتی‏ راستين دست يابد كه اسلام می‏گويد اين مطلب ، صحيح و مورد قبول است . دوم اينكه عقل تنها جوهر آدمی است كه اسلام اين را تأييد نمی‏كند و سوم‏ اينكه ايمان اسلامی همان دريافت عقل است ، همان معرفت است ، همان‏ شناخت است و جز شناخت چيز ديگری نيست ، كه اين را هم عرض كرديم از نظر اسلام درست نيست .

اصالت ايمان

يك مطلب ديگر اين است كه آيا ايمان و معرفت حال اعم از اينكه ايمان‏ را همان معرفت بدانيم يا معرفت را جزئی از ايمان بدانيم ، كه گفتيم‏ دومی درست است اصالت دارد يا مقدمه عمل است و اصالتی ندارد ؟ اينجاست كه باز دو مكتب بزرگ در مقابل يكديگر صف آرائی می‏كنند . مقصود از اينكه " ايمان اصالت دارد " چيست ؟ يعنی ، اينكه اسلام ، ايمان را با همان خصوصياتی كه گفتيم به ما توصيه كرده است ، آيا از اين‏ نظر است كه ايمان ، پايگاه اعتقادی عمل