ده گفتار - صفحه : 309

می‏كرده‏اند كه به آب چركين طشت لباسشوئی ، هنگام منتهای ضرورت و احتياج‏ ، اندكی از آن استفاده می‏كرده‏اند . در ميان محصلين علوم دينيه همواره‏ افرادی بوده و هستند كه با زهد و قناعت و مناعت بی‏نظيری زندگی كرده و می‏كنند ، حتی استادان و همدرسان و نزديكترين دوستان خود را از فقر خود بی‏خبر می‏گذارند . مصداق اين آيه كريمه هستند : « يحسبهم الجاهل اغنياء من‏ التعفف »( 1 ) .

ارزش نظم و نظام و سازمان

ما معترفيم كه هيچ چيزی جای تقوا و ايمان را نمی‏گيرد ، و ايمان و تقوا بسياری از كمبودها را جبران می‏كند ، ولی از طرف ديگر بنا نيست كه و ايمان و تقوا را جانشين همه چيز بدانيم . از هر چيزی فقط اثر خودش را بايد انتظار داشت . نه معنی ، جای ماده را به طور كامل پر می‏كند و نه‏ ماده ، جای معنی را . در ميان معنويات هم هيچكدام جای ديگری را به طور كامل پر نمی‏كند . مثلا نه علم می‏تواند جانشين ايمان بشود و نه ايمان‏ می‏تواند جانشين علم گردد . نظم و انضباط و تشكيلات هم يكی از اصول مقدس زندگی بشری است . اگر می‏بينيم كه معنويت و ايمان ، بعضی از مفاسد بی‏نظمی و بی‏انضباطی را از بين برده باشد توجه داشته باشيم كه بی‏نظمی و بی‏تشكيلاتی معيشت روحانيين ، و به مقياس بيشتری اركان ايمان و معنويت را متزلزل كرده و محيط فاسد به‏ وجود آورده است .

پاورقی : 1 - سوره بقره ، آيه 273 : [ از بس عفت می‏ورزند شخصی كه از وضع آنان‏ اطلاع ندارد چنين پندارد كه آنها اغنيا هستند ] .