پيرامون انقلاب اسلامي - صفحه : 157

زمين ، غير مستقل بوده‏اند . . . اين موارد كه بعنوان نمونه ذكر شدند و بسياری موارد ديگر ، شكلهای مختلفی از عدم استقلال و وابستگی افرادند ( 1 ) . همانطور كه درباره يك فرد مسئله استقلال و عدم استقلال مطرح است ، درباره جامعه و كشور نيز به طريق اولی چنين مسئله‏ای مطرح است در زمان ما در ميان افراد ، مسئله بردگی ، مسئله ارباب و رعيتی و . . . ديگر به شكل‏ قديم مطرح نيست اما در سطح كشورها ، روابط آقائی و بندگی به شدت رواج‏ دارد نگاهی به نقشه سياسی

پاورقی : > خوانده ميشود ، تفاوتهائی داشته است حالتی كه در مغرب برای رعايا وجود داشته ، چيزی ما بين آزادی و بردگی بوده است باين معنی كه كشاورز ، برده مالك نبوده اما در عين حال از زمين نيز نميتوانست جدا باشد اما در مشرق زمين حال بدين منوال نبود در همين ايران خودمان ، رعايائی كه در يك‏ مزرعه كشاورزی ميكردند آزاد بودند كه در آنجا بمانند ، يا آنكه بجای‏ ديگری بروند اگر رعيت از اربابش راضی بود ، سال ديگر هم نزد او می‏ماند ، چند سال ديگر هم می‏ماند ، ولی اگر احساس می‏كرد ارباب ارباب خوبی‏ نيست و ميشنيد كه در جای ديگر ارباب خوشرفتاری هست ، ديگر هيچ كس‏ نميتوانست جلو او را بگيرد ، او آزاد بود كه برود و ميرفت و اين ارباب‏ بود كه بعدا مجبور ميشد كه رضايت رعيت ديگری را جلب كند و او را به‏ استخدام خود درآورد در مغرب زمين كشاورز محكوم بود كه همراه خانواده اش‏ تا ابد در همانجائی كه بدنيا آمده و كار كرده ، بماند اگر احيانا می‏خواست به جای ديگر برود جلو او را ميگرفتند و بر فرض اگر مخفيانه هم‏ ميرفت و از مالك ديگری تقاضای كار می‏كرد طبق قوانين مالك حق نداشت او را بپذيرد و ميبايد او را به ارباب قبليش تحويل دهد عدم استقلال اين‏ رعايا آنقدر زياد بود كه اگر فی‏المثل زمين و مزرعه‏ای خريد و فروش ميشد آنها نيز همراه زمين ، فروخته ميشدند . 1 - البته ، گاهی فردی جزء يك جمع و گروه است در آنصورت در كارهای‏ مربوط به خودش استقلال دارد اما در كارهای مربوط به جمع به حكم آنكه‏ قانون واحدی بر جمع حكمفرمائی می‏كند ، نمی‏تواند به تنهائی تصميم بگيرد اما اين حالت ، غير از موارد عدم استقلال است كه به آنها اشاره كرديم .