فطرت - صفحه : 117

« الا بذكر الله تطمئن القلوب »( 1 ) . " « الا »" حرف تنبيه است ، در مقام تأكيد و تنبيه گفته می‏شود ( يعنی توجيه كنيد ! هان ! ) ، " « بذكر الله »" جار و مجرور است متعلق‏ به " « تطمئن القلوب »" كه بر آن مقدم شده ، و وقتی كه جار و مجرور بر فعل مقدم می‏شود علامت حصر است ، يعنی هر متعلق فعلی كه بر فعل مقدم‏ بشود علامت حصر است ، يعنی مفهوم " تنها " دارد . " « الا بذكر الله‏ تطمئن القلوب »" يعنی تنها با ياد خدا دلها آرام می‏گيرد ، يعنی رسيدن‏ به هيچ مطلوبی به انسان آرامش حقيقی نمی‏دهد ، يك آرامش موقت می‏دهد تا وقتی كه خيال می‏كند به مطلوب حقيقی رسيده است ، ولی يك مدتی كه فطرتش‏ او را از نزديك بو كرد و او را شناخت و درست درك كرد يك نوع عدم‏ سنخيت [ ميان خود و او ] درك می‏كند و حالت بيزاری در او پيدا می‏شود . تنها حقيقتی كه اگر به او برسد ديگر محال است نسبت به او بيزاری پيدا كند خداوند متعال است ، و اين ، زمانی است كه قلب انسان به " حقيقت‏ " ، به " او " ، به " توحيد " رسيده باشد . اين است كه عده‏ای می‏گويند بهشت بايد بدترين جاهای عالم هستی باشد ، زيرا بهشت يك وضع يكنواخت دارد و بعلاوه در بهشت همه چيز را انسان‏ دارد و وقتی همه چيز داشته باشد مثل اين است كه هيچ چيز نداشته باشد . انسان وقتی نداشته باشد بعد تلاش كند و به دست بياورد آن وقت برايش‏ لذت دارد و الا اگر داشته باشد . مثل يك بچه اعيان می‏شود كه از همان‏ لحظه اولی كه چشم به دنيا باز می‏كند موجبات خوشی برايش فراهم است ، هيچ چيز برايش

پاورقی : . 1 رعد / . 28