سيري در نهج البلاغه - صفحه : 54

چنين مفاهيمی آشنا سازد ؟ مساله ديگر وحدت و يگانگی خداوند است قرآن اين مساله را به صورت‏ استدلالی طرح كرده است و با يك " قياس استثنائی " ( به اصطلاح منطق ) مطلب را ادا كرده است . برهانی كه اقامه كرده همان است كه فلسفه اسلامی‏ آن را " برهان تمانع " می‏خواند . گاهی از طريق تمانع علل فاعلی وارد شده است : " « قل لو كان فيهما الهه الا الله لفسدتا »" ( 1 ) و گاه‏ از طريق تمانع علل غائی : " « ما اتخذ الله من ولد و ما كان معه من اله‏ اذا لذهب كل اله بما خلق و لعلی بعضهم علی بعض »" ( 2 ) در آن بحث‏ كرده است ( 3 ) . قرآن هرگز معرفت به يگانگی خدا را از طريق مطالعه در نظام خلقت‏ موجودات بدان سان كه اصل معرفت به خالق ماورائی را از آن راه تاكيد كرده ، توصيه نكرده است . و چنين توصيه‏ای صحيح نبوده است . در قرآن مسائلی از اين قبيل مطرح است : « ليس كمثله شی‏ء - و لله المثل الاعلی - له الاسماء الحسنی و الامثال‏ العليا - الملك القدوس العزيز المؤمن المهيمن العزيز الجبار المتكبر - اينما تولوا فثم وجه الله - هو الله فی السموات و فی الارض - هو الاول و الاخر و الظاهر و الباطن - الحی القيوم - الله الصمد - لم يلد و لم يولد - و لم يكن له كفوا احد ».

پاورقی : 1 - الانبياء . 22 2 - المومنون . 91 3 - رجوع شود به جلد پنجم اصول فلسفه .