عدل الهي - صفحه : 73

به اصل مطلب برگرديم : جهان بينی اسلامی بر خلاف جهان بينی زردشتی و مانوی و مزدكی يك قطبی است . شيطان از نظر قرآن مصداق : « الذی احسن كل‏ شی‏ء خلقه »( 1 ) و همچنين مصداق : « ربنا الذی اعطی كل شی‏ء خلقه ثم هدی‏ ( 2 ) است . وجود شيطان و شيطنت و اضلال او خود مبنی بر حكمت و مصلحتی است ، و به‏ موجب همان حكمت و مصلحت ، شيطان شر نسبی است نه شر حقيقی و واقعی و مطلق . از همه شگفت تر اين است كه بر حسب منطق قرآن ، خدا خودش به شيطان ، پست " اضلال " و " گمراه سازی " را اعطاء فرموده است . در اين باره‏ قرآن كريم می‏فرمايد : « و استفزز من استطعت منهم بصوتك و اجلب عليهم بخيلك و رجلك و شاركهم فی الاموال و الاولاد و عدهم و ما يعدهم الشيطان الا غرورا »( 3 ) . در اينجا ، خدا شيطان را مخاطب ساخته به وی فرمان می‏دهد كه : " هر كه را از فرزندان آدم می‏توانی بلغزان ، با سواره نظام و پياده‏ نظامت بر آنان بتاز ، در ثروت و فرزند شريكشان شو و نويدشان ده ، شيطان‏ جز دروغ و فريب نويدشان نمی‏دهد " . گوئی شيطان آمادگی خود را برای تحويل گرفتن پست اضلال ، اعلام می‏دارد آنجا كه می‏گويد : « فبما اغويتنی لاقعدن لهم صراطك المستقيم 0 ثم لاتينهم من بين ايديهم و من خلفهم و عن ايمانهم و عن شمائلهم و لا تجد اكثرهم شاكرين »( 4 ) . " به اين سبب كه مرا گمراه ساختی ، بر سر راه ايشان خواهم نشست ، آنگاه از پيش رو و از پشت سرشان ، و از راست و از چپشان خواهم آمد و بيشتر آنان را سپاسگزار نخواهی يافت " .

پاورقی : . 1 سجده / . 7 . 2 طه / . 50 . 3 اسراء / . 64 . 4 اعراف / 16 و . 17