اصول فلسفه و روش رئاليسم1 - صفحه : 124

تحليل رفتن قوا تغيير نمی‏پذيرد جز اينكه كامل‏تر و روشن‏تر می‏شود ، و گاهی‏ می‏شود كه يك يا چندين عضو و گاهی همه بدن فراموش می‏شود ولی " خويشتن‏ " فراموش شدنی نيست . پاورقی : > پيدا می‏شود " . ماديون كه قائل به اصالت ماده هستند يعنی ماده را تنها جوهر اصيل می‏دانند و در عين حال اساس معرفت و شناسايی را احساس و تجربه می‏دانند ، در باب بيان حقيقت " خود " يا " من " از حسيون‏ پيروی كردند و گفتند كه " خود " يا " نفس " عبارت است از مجموعه‏ افكار و خيالات و احساسات پی در پی كه برای يك متشكله مخصوص مادی پيدا می‏شود . اينكه بهتر است عقيده ماديون را راجع به حقيقت " خود " و اينكه اين تصور از كجا ناشی می‏شود از خود آنها بشنويم . دكتر ارانی در پسيكولوژی صفحه 104 می‏گويد : " تأثير عوامل مؤثر فورا از روح معدوم نمی‏شود و ما بين تمام تأثراتی‏ كه به دنبال هم روح را متأثر می‏سازند به‏طور كلی يك رشته و رابطه عمومی‏ موجود است كه فقدان آن باعث بيهوشی روح می‏شود و در حالت طبيعی هشيار بودن روح به واسطه وجود رابطه كلی مابين تمام عناصر و عوامل مؤثر است". و نيز در همان صفحه می‏گويد : " مفهوم " خود " بدين ترتيب پيدا می‏شود كه يك مشكله مادی دائما تأثرات خارجی ( صوت ، نور و غيره ) را می‏پذيرد و اين قضيه باعث می‏شود كه موجود زنده به وجود خود آشنا می‏شود " . در صفحه 105 می‏گويد : " دو جنبه " خود " را بايد از هم تشخيص دهيم : " خود مؤثر " و " خود متأثر " . غرض از " خود مؤثر " عبارت از هيكلی است كه من آن را خود می‏دانم و غرض از " خود متأثر " من خودم هستم كه از وجود خود اطلاع‏ دارم . خود مؤثر نتيجه جميع شرايطی است كه آن را ايجاد نموده است مانند اجزاء مادی ، عوامل مؤثر در آن ( نور ، صوت و غيره ) ، احساساتی كه‏ همراه تأثير عوامل است ، حركات ( ارادی و يا غير ارادی ) و غيره . خود متأثر ناظر و شاهد اين نتيجه كلی می‏باشد " . >