بيست گفتار - صفحه : 367

ديگر باطن نيست ، و هر باطنی غير خدا ديگر ظاهر نيست ، اما خدا در عين‏ وحدت و بساطت ، هم باطن است و هم ظاهر . نه اينكه قسمتی از او ظاهر است و قسمتی باطن ، بلكه از همان حيثيت كه ظاهر است عينا باطن است و از همان حيثيت كه باطن است ، ظاهر است . منبع و سرچشمه اين حقيقت خود قرآن كريم است كه می‏فرمايد : " « هو اعول و الاخر و الظاهر و الباطن »" ( 1 ) ( اول و آخر خداست ، ظاهر و باطن هم خداست ) . و باز قرآن می‏فرمايد : " « أينما تولوا فثم وجه الله »" ( 2 ) . ( به هر طرف كه رو كنيد ، رو به خدا هستيد و روی خدا با شماست ) . رسول اكرم ( ص ) فرمود : اگر با ريسمانی به طبقه هفتم زمين هم فرو رويد باز به سوی خدا رفته‏ايد . در حديث است كه جاثليقی ( عالمی از علمای مسيحی ) به اميرالمؤمنين‏ علی ( ع ) گفت : " أخبرنی عن وجه الرب " يعنی به من بگو چهره حق كه‏ قرآن می‏گويد به هر طرف رو كنيد رو به خداييد و روی خدا با شماست يعنی‏ چه ؟ روی خداوند كدام طرف است ؟ " « فدعا علی بنار و حطب فأضرمه » " علی ( ع ) دستور داد هيزم و آتش آوردند . هيزم

پاورقی : . 1 حديد ، . 3 . 2 بقره ، . 115