فلسفه تاريخ1 - صفحه : 83

اصالت ندارند ، تابع و طفيلی ماده هستند و بلكه خودشان هم در حقيقت‏ مادی و شكلی از ماده هستند ، در جامعه نيز كه برخی جنبه های مادی خالص‏ دارد كه همان توليد و توزيع باشد ، و برخی جنبه های معنوی دارد كه عبارت‏ است از فلسفه حاكم بر جامعه ، دين ، هنر ، اخلاق ، قانون ، در اينجا هم‏ ناچار اين فلسفه می‏گويد اينها صددرصد تابع و طفيلی بنيه مادی جامعه است‏ پس جامعه يك اندام مادی دارد كه اقتصاد است ، و يك كيفيات روحی دارد كه عبارت است از دين و فلسفه و اخلاق و قانون و هنر و غيره همينطور كه‏ ما در طبيعت ، روح و فكر و معنا را تابع می‏دانيم ، اينجا هم قهرا بايد تابع بدانيم ، آنگاه منطق ديالكتيك همين طور كه در طبيعت پياده می‏شود ، قهرا در اقتصاد هم پياده می‏شود . پس اين يك امر تصادفی نيست كه اينها آمده اند در اجتماع قائل به‏ اصالت اقتصاد شده اند ، بلكه همان گسترش دادن ماترياليسم در اقتصاد است ، چون از نظر اينها جامعه نيز اندامی دارد و فكری و روحی ، ماده ای‏ دارد و معنايی آن كه در طبيعت ، ماده را اصل می‏داند و معنا را فرع ، قهرا در جامعه هم خواه ناخواه بايد ماده را اصل بداند و معنا را فرع . در اينجا ويل دورانت مسأله ای را ذكر كرده كه من خيال می‏كنم [ بی‏جهت‏ آن را به ماركس نسبت داده است ] چون اينها واقعيت كه نيست ، او به‏ صورت يك داستان آورده ، قسمتی از آن را خيال می‏كنم بی‏جهت به ماركس‏ نسبت داده است ، اينها به ماركسيسم مربوط نيست ، به همان اصالت ماده‏ ای كه شامل سرمايه داری هم باشد مربوط می‏شود آن مسأله ، مسأله قدرت است‏ ، و آن اين است كه تحولاتی كه در جامعه ها پيدا شده ، در اثر قدرت پيدا شده ، و قدرت از ثروت پيدا می‏شود ، يعنی منبع قدرت هميشه ثروت است‏ قسمتی از اين بحثها در اطراف اين مطلب است كه هر جا قدرتی در عالم‏ بوده از ثروت بوده است ، هر جا كه ثروت پيدا شده ، قدرت پيدا