آشنايي با علوم اسلامي 3 - صفحه : 104

. 36 حاج ميرزا حسين نائينی . از اكابر فقهاء و اصوليون قرن چهاردهم‏ هجری است . نزد ميرزای شيرازی سابق الذكر و سيد محمد فشاركی اصفهانی‏ سابق الذكر تحصيل كرده است و خود مدرس عاليمقام شد . شهرت بيشتر اودر علم اصول است . به معارضه علمی با مرحوم آخوند خراسانی برخاست و از خود نظريات جديدی در علم اصول آورد . بسياری از فقهاء زمان ما از شاگردان‏ اويند . او كتابی نفيس به فارسی دارد به نام " تنزيه الامة " يا " حكومت در اسلام " كه در دفاع از مشروطيت ومبانی اسلامی آن نوشته است . او در سال 1355 هجری در نجف وفات يافت .

خلاصه و بررسی

ما مجموعا سی و شش چهره از چهره‏های مشخص فقهاء را از زمان غيبت صغرا يعنی از قرن سوم هجری تاكنون كه به پايان قرن چهاردهم هجری قمری نزديك‏ می‏شويم معرفی كرديم . ما چهره‏هائی را نام برديم كه در دنيای فقه و اصول‏ شهرت زيادی دارند ، يعنی همواره از زمان خودشان تا عصر حاضر نامشان در درسها و در كتابها برده می‏شود . البته ضمنا نام شخصيتهای ديگر غير از اين‏ سی و شش چهره نيز برده شد . از مجموع آنچه گفتيم چند نكته معلوم می‏گردد : الف . از قرن سوم تاكنون فقه يك حيات مستمر داشته و هرگز قطع نشده‏ است . حوزه‏های فقهی بدون وقفه در اين يازده قرن و نيم دائر بوده است . رابطه استاد و شاگردی در همه اين مدت هرگز قطع نشده است . اگر فی المثل‏ از استاد بزرگوار خود مرحوم آية الله