درسهاي الهيات شفا2 - صفحه : 180

فصل چهارم - قسمت پنجم ادامه بيان شيخ در " الحق ماهيته انيته " گفتيم كه شيخ در اين جا عبارت مبهمی دارد كه محشين روی آن اختلاف‏ كرده‏اند . اكنون آنچه كه راجع به اين عبارت شيخ بنظر می‏رسد عرض می‏كنم . شيخ درباره اينكه ذات واجب‏الوجود و وجودش دو چيز نيست و يك چيز است برهانی اقامه كرده است ، كه اين برهان را به اين شكل در جای ديگری‏ نديده‏ايم كه كسی ذكر كرده باشد . عبارت آن هم مبهم است ، ولی آنچه كه‏ بعد از مطالعه زياد بنظر رسيده عرض می‏كنم . برهان شيخ اين است كه‏ می‏گويد : اگر ما بخواهيم برای واجب‏الوجود دو معنا و دو [ حيثيت ] فرض كنيم ، ذاتی و وجوب وجودی ، سؤال می‏كنيم كه آيا اين وجوب وجود كه برای اين‏ ذات متحقق شده است خودش حقيقتی دارد ؟ يا وجوب وجود حقيقت نيست و خود او يك امر واقعی حقيقی نيست ؟ يعنی اينجا دو فرض ممكن است :