فلسفه اخلاق - صفحه : 305

بحث بوده است ، اخلاق از مقوله جمال و زيبائی است . بنابر دو نظريه و بلكه سه نظريه اول ، اخلاق از مقوله محبت بود ، بنابر نظريه كانت از مقوله تكليف بود ، و بنابر اين نظريه از مقوله زيبائی است ولی زيبائی‏ عقلی ، هم از مقوله عقل است و هم از مقوله زيبائی ، ولی زيبائی معقول .

نظر افلاطون

نظريه ديگری در اينجا هست نزديك به اين نظريه كه از افلاطون است آن‏ هم می‏گويد اخلاق از مقوله زيبائی است . لازم است توضيحی برايتان عرض‏ بكنم : در كتاب " عدل الهی " ذكر كرده ايم كه عدل را سه جور تعريف می‏كنند : يكی برابری ، ديگر : اعطاء كل ذی حق حقه ( 1 ) ، و سوم : توازن و هماهنگی . اگر تعريف سوم را در نظر بگيريم كه توازن و هماهنگی است ، عدل مساوی می‏شود با زيبائی چون زيبائی نوعی توازن است ( در كتاب " جامع السعادات " ، مرحوم نراقی بحثی راجع به عدل از آن جهت كه عدل از مقوله زيبائی است می‏كند ) افلاطون معتقد بوده است كه قوا و استعدادهايی‏ كه در انسان هست گوناگون است راست هم می‏گويد غير افلاطون هم اين حرف‏ را گفته اند در انسان استعدادهای طبيعی هست ، استعدادهای مافوق طبيعی‏ هست ، استعدادهای حسی هست ، استعدادهای عقلی هست گفته است همين طور كه انسان از ناحيه بدن ، اگر اعضايش متناسب باشد زيباست ، از نظر روح‏ و روان نيز

پاورقی : 1 - [ حق هر صاحب حقی داده شود ] .