نهضتهاي اسلامي در صد ساله اخير - صفحه : 78

نهائی هر زندگی است ، وفاداری به خدا عملا وفاداری به طبيعت مثالی خود او است . اجتماعی كه بر چنين تصوری از واقعيت بنا شده باشد ، بايد در زندگی خود مقوله‏های " ابديت " و " تغيير " را با هم سازگار كند ، بايستی برای تنظيم حيات اجتماعی خود اصولی ابدی در اختيار داشته باشد ، چه آنچه ابدی و دائمی است ، در اين جهان تغيير دائمی ، جای پای محكمی‏ برای ما می‏سازد " . دوست عزيز ما " ثابت " را با " ساكن " اشتباه فرموده‏اند . اگر با فرهنگ اسلامی آشنا می‏بودند می‏دانستند كه تغيير بدون ثبات ، متغير بدون‏ ثابت ناممكن است . هر متحرك ، و لااقل هر متحرك به حركت تكاملی ، در همان حال كه تغيير منزل و مرحله می‏دهد ، در مداری مشخص و معين ، يعنی‏ مداری ثابت به حركت خود ادامه می‏دهد . آنچه موجود متحرك از آن عبور می‏كند و آنرا پشت سر می‏گذارد مرحله و منزل است نه مدار و مسير . ثانيا اگر دوست عزيز ما برای همه چيز " وجود تاريخی " قائل است حتی‏ برای اصول و حقايق و مكتبها و ايدئولوژيها و فرهنگها ( هر فرهنگی و با هر ريشه‏ای ) پس ديگر از اسلام هزار و چهارصد سال پيش كه از جان و دل از آن‏ دفاع می‏كند چه می‏خواهد ؟ . خواهيد گفت : اسلام خود ، حركت و جنبش است كه به وجود خود ادامه‏ می‏دهد ، نه بنياد و نظام . پاسخ اينست كه اسلام نه حركت است و نه‏ متحرك ، نه جنبش است و نه جنبنده . اين جامعه اسلامی است كه در مدار اسلام و صراط مستقيم اسلام در حركت است و يا بايد در حركت باشد نه اسلام‏ .